Mô hình AI tạo video của Trung Quốc hướng đến vị thế dẫn đầu

Nếu năm 2024 được ví như một cú "giật mình tỉnh giấc" đầy đau đớn nhưng cần thiết của giới công nghệ Trung Quốc trước sức mạnh của Sora, thì năm 2025 và đầu năm 2026 chính là giai đoạn họ thực hiện một cú nước rút thần tốc để định hình lại trật tự thế giới. Không còn bị ám ảnh bởi cái bóng của OpenAI, các công ty công nghệ tại Bắc Kinh và Thâm Quyến đã rũ bỏ tâm thế của kẻ bám đuổi để tự tin thiết lập những luật chơi mới.

MiniMax giới thiệu mô hình Hailuo

Giờ đây, khi các nhà làm phim, các nhà sáng tạo nội dung trên toàn cầu thảo luận về những công cụ tạo video AI tốt nhất, những cái tên được nhắc đến đầu tiên không chỉ còn là Runway hay Pika của Mỹ, mà là MiniMax, CogVideoX hay Hunyuan của Trung Quốc.

Sự trỗi dậy của MiniMax và CogVideoX: Khi chất lượng nghệ thuật lên ngôi

Giai đoạn cuối năm 2024 chứng kiến một sự chuyển dịch thú vị trong thị hiếu. Nếu như Kling gây bão nhờ khả năng mô phỏng vật lý chân thực, thì thị trường bắt đầu khao khát một thứ gì đó "nghệ" hơn, đẹp hơn và giàu cảm xúc hơn. Đó là lúc MiniMax (với sản phẩm Hailuo AI) bước ra ánh sáng và nhanh chóng chiếm lấy danh hiệu "Vua của sự lan truyền".

Khác với sự khô khan kỹ thuật của những người tiền nhiệm, MiniMax tập trung tối đa vào tính thẩm mỹ. Những video được tạo ra từ mô hình này mang đậm chất điện ảnh, với ánh sáng, bố cục và màu sắc được căn chỉnh như thể có bàn tay của một đạo diễn thực thụ. MiniMax đã giải quyết được một trong những điểm yếu chí mạng của AI thời kỳ đầu: đôi mắt vô hồn. Các nhân vật trong video của Hailuo AI sở hữu những biểu cảm khuôn mặt sống động đến rợn người, từ cái nhíu mày tinh tế đến ánh mắt biết nói, khiến nó trở thành công cụ ưa thích của cộng đồng làm phim ngắn và video ca nhạc trên mạng xã hội.

Song song với sự thăng hoa của MiniMax là nước cờ chiến lược đầy toan tính của Zhipu AI với dòng sản phẩm CogVideoX. Thay vì giữ kín bí mật công nghệ như cách mà các công ty Mỹ thường làm để bảo vệ lợi nhuận, Zhipu AI đã chọn con đường "Mã nguồn mở" (Open Source). Họ công khai chia sẻ thuật toán cốt lõi của mình cho cộng đồng lập trình viên toàn cầu. Quyết định táo bạo này đã tạo ra hiệu ứng mạng lưới khổng lồ. Hàng ngàn kỹ sư trên khắp thế giới đã nhảy vào tùy biến, cải tiến và xây dựng các ứng dụng vệ tinh xung quanh CogVideoX. Điều này biến nó trở thành một "hệ điều hành Android" của thế giới AI Video – một nền tảng mở mà ai cũng có thể dùng, giúp tầm ảnh hưởng của công nghệ Trung Quốc len lỏi vào từng ngõ ngách của giới phát triển phần mềm, tạo thế gọng kìm bao vây các mô hình đóng kín của phương Tây.

Đến năm 2026, thị trường đã định hình rõ nét quyền lực của nhóm "Tứ đại thiên vương" mới gồm Kling (mạnh về đời thực), MiniMax (mạnh về nghệ thuật), Vidu (mạnh về kiến trúc lai) và Zhipu (mạnh về tùy biến). Mỗi cái tên trấn giữ một phương, tạo nên một hệ sinh thái đa dạng mà người dùng Mỹ phải thèm khát.

"Mỏ vàng" dữ liệu và vũ khí bí mật mang tên Hệ sinh thái

Nhiều chuyên gia phương Tây đã tự hỏi: Tại sao Trung Quốc lại có thể bắt kịp nhanh đến thế? Câu trả lời không nằm ở những con chip hay thuật toán cao siêu, mà nằm ở một tài sản vô hình mà không quốc gia nào sở hữu nhiều hơn Trung Quốc: Dữ liệu video ngắn.

Trung Quốc là quê hương của Douyin (phiên bản gốc của TikTok) và Kuaishou – hai kho tàng video lớn nhất hành tinh. Trong kỷ nguyên AI, dữ liệu chính là dầu mỏ. Nhưng điều khiến Trung Quốc vượt trội không chỉ là số lượng video thô, mà là dữ liệu hành vi người dùng. Các kỹ sư tại ByteDance hay Kuaishou nắm trong tay hàng tỷ lượt tương tác mỗi ngày: người dùng dừng lại xem video nào lâu nhất, họ thả tim ở giây thứ mấy, họ lướt qua loại nội dung nào. Nguồn dữ liệu quý giá này được dùng để dạy cho AI biết thế nào là một video "hấp dẫn". Nhờ đó, AI của Trung Quốc không chỉ biết tạo ra video đúng mệnh lệnh, mà còn biết tạo ra những video có nhịp điệu, cấu trúc phù hợp với thị hiếu giải trí của con người – điều mà các mô hình của Mỹ, vốn được huấn luyện trên dữ liệu web tĩnh, khó lòng sao chép được.

Sự vượt trội còn thể hiện ở khả năng thương mại hóa và tích hợp sản phẩm. Trong khi người dùng Mỹ vẫn phải loay hoay đăng ký tài khoản, trả phí đắt đỏ và sử dụng các công cụ AI trên trình duyệt web riêng biệt, thì người dùng Trung Quốc đã được "dâng tận miệng". Công nghệ tạo video AI đã được âm thầm tích hợp thẳng vào các ứng dụng chỉnh sửa video quốc dân như CapCut (Jianying). Một bà nội trợ hay một cô sinh viên không cần biết về "prompt" hay "diffusion", họ chỉ cần gõ vài dòng chữ hoặc chọn một bộ lọc trong app chỉnh sửa video quen thuộc, AI sẽ lo phần còn lại. Bước đi này đã đưa AI video từ tháp ngà công nghệ xuống thành công cụ bình dân, tạo ra sự phổ cập đại chúng (Mass Adoption) mà Thung lũng Silicon vẫn đang loay hoay tìm kiếm.

Thách thức năm 2026: Kiểm soát nội dung và cuộc đua chip bán dẫn

Tuy nhiên, hành trình vươn lên đỉnh cao của Trung Quốc không trải đầy hoa hồng. Khi công nghệ tạo video trở nên quá hoàn hảo, mặt trái của tấm huy chương bắt đầu lộ diện. Năm 2026 chứng kiến vấn nạn Deepfake và lừa đảo trực tuyến bùng nổ dữ dội hơn bao giờ hết, buộc chính phủ Bắc Kinh phải vào cuộc với bàn tay sắt. Các quy định kiểm duyệt ngặt nghèo chưa từng có đã được ban hành.

Các mô hình AI nội địa buộc phải tích hợp "watermark" (dấu bản quyền kỹ thuật số) vô hình vào mọi khung hình được tạo ra để cơ quan chức năng có thể truy vết nguồn gốc. Bộ lọc đầu vào cũng được siết chặt, khiến việc tạo ra các nội dung nhạy cảm hay giả mạo chính trị gia trở nên bất khả thi trên các nền tảng chính thống. Điều này tạo ra một rào cản sáng tạo nhất định, nhưng lại giúp thị trường phát triển trong khuôn khổ an toàn hơn so với sự hỗn loạn ở phương Tây.

Một thách thức sinh tử khác là "nút thắt cổ chai" về phần cứng. Các lệnh cấm vận chip bán dẫn của Mỹ vẫn là một bóng ma lơ lửng. Các công ty Trung Quốc không thể tiếp cận những lô chip Nvidia H100 hay Blackwell mới nhất để huấn luyện các mô hình khổng lồ. Trong cái khó ló cái khôn, họ buộc phải tối ưu hóa thuật toán đến mức cực đoan để có thể chạy trơn tru trên các dòng chip nội địa như Huawei Ascend hoặc kết nối hàng ngàn con chip đời cũ lại với nhau. Chính áp lực thiếu thốn phần cứng lại vô tình tôi luyện nên những thuật toán tinh gọn và hiệu quả hơn, giúp chi phí vận hành AI của Trung Quốc rẻ hơn đáng kể so với đối thủ.

Nhìn lại hành trình từ năm 2023 đến đầu 2026, Trung Quốc đã đi một chặng đường dài đến khó tin. Từ chỗ ngước nhìn Sora với ánh mắt thèm khát và sợ hãi, họ đã vươn lên trở thành những người đồng dẫn dắt, thậm chí định hình xu hướng cho ngành công nghiệp giải trí số toàn cầu. Lịch sử của AI Video giờ đây không còn là câu chuyện độc thoại của Thung lũng Silicon, mà là một bản song ca đầy kịch tính, nơi con Rồng châu Á đã thực sự thức giấc và cất tiếng gầm vang dội.

Bùi Tú