Clawdbot là bước đột phá cho một chatbot thông minh

Những ngày đầu năm 2026, khi dư luận vẫn còn đang mải mê tranh cãi về những mô hình ngôn ngữ lớn mới nhất từ thung lũng Silicon, thì tại một góc nhỏ yên tĩnh hơn của thế giới công nghệ - nền tảng mã nguồn mở GitHub - một cơn địa chấn thực sự đã âm thầm diễn ra. Không kèn không trống, không có những buổi lễ ra mắt hào nhoáng với ánh đèn sân khấu hay những lời tuyên bố thay đổi thế giới của các CEO tỷ phú, một dự án mang cái tên lạ lẫm "Clawdbot" đã xuất hiện. Được viết bởi Peter Steinberger, một cựu kỹ sư lỗi lạc và là người sáng lập của PSPDFKit, Clawdbot ban đầu chỉ là một thử nghiệm cá nhân nhằm tối ưu hóa quy trình làm việc.

Peter Steinberger đã viết ra Clawdbot có thể tạo ra thay đổi lớn trong các mô hình AI

Thế nhưng, chỉ trong vài tuần ngắn ngủi, dự án này đã bùng nổ một cách khó tin, lượng người theo dõi và đánh dấu sao trên GitHub tăng vọt, biến nó trở thành chủ đề nóng hổi nhất trên mọi diễn đàn lập trình viên toàn cầu. Điều gì đã khiến một đoạn mã nguồn mở trở nên hấp dẫn đến vậy? Câu trả lời nằm ở giấc mơ cháy bỏng của mọi tín đồ công nghệ: Biến chiếc máy tính Mac mini vô tri thành một trợ lý ảo Jarvis bằng xương bằng thịt, một nhân viên mẫn cán làm việc 24/7 không biết mệt mỏi.

"Claude with hands" - Không chỉ nói, mà là hành động

Để hiểu được sức hút mãnh liệt của Clawdbot, chúng ta cần nhìn lại sự thất vọng ngầm đang len lỏi trong giới công nghệ đối với các chatbot truyền thống. Cho đến cuối năm 2025, dù ChatGPT hay Gemini có thông minh đến đâu, chúng vẫn chỉ giống như những "bộ não trong lồng kính". Chúng sống cô lập trong trình duyệt web. Khi bạn nhờ chúng đặt vé máy bay, chúng sẽ đưa ra một kế hoạch chi tiết, liệt kê các chuyến bay tốt nhất, nhưng rồi dừng lại ở đó. Bạn - người dùng - vẫn phải tự tay mở trang web, tự tay nhập ngày tháng, tự tay điền thông tin thẻ tín dụng. Chatbot chỉ là quân sư, còn bạn vẫn là người lao động chân tay. Sự đứt gãy giữa "lời khuyên" và "hành động" chính là rào cản lớn nhất ngăn cản AI thực sự đi vào đời sống.

Peter Steinberger đã đập tan rào cản đó bằng Clawdbot. Cộng đồng công nghệ gọi nó bằng một cái tên đầy hình tượng: "Claude with hands" (Claude có tay chân). Khác biệt cốt lõi nằm ở chỗ Clawdbot không sống trên đám mây hay trong một tab trình duyệt bị cô lập, nó sống ngay trong hệ điều hành máy tính của bạn, theo triết lý "Local-first" (Ưu tiên cục bộ). Được cấp quyền truy cập sâu vào Terminal (cửa sổ lệnh), trình duyệt web và hệ thống tệp tin, Clawdbot có thể làm bất cứ điều gì mà một người dùng bình thường có thể làm với chuột và bàn phím.

Cơ chế hoạt động của nó là sự kết hợp tinh tế giữa tư duy và hành động. Nó sử dụng API của các mô hình ngôn ngữ tiên tiến nhất (như Claude 3.5 Sonnet hoặc Opus) để đóng vai trò là "bộ não" suy luận, lập kế hoạch. Nhưng thay vì trả về văn bản, nó sử dụng các công cụ lập trình mạnh mẽ như Puppeteer để điều khiển trình duyệt và Shell execution để chạy lệnh máy tính. Kết quả là những màn trình diễn thực chiến khiến cộng đồng mạng phát sốt.

Người ta chia sẻ video cảnh Clawdbot tự động mở trình duyệt, truy cập trang web hàng không, tìm vé, điền thông tin hành khách và chỉ dừng lại ở bước thanh toán cuối cùng để chờ xác nhận. Một lập trình viên khác khoe cảnh Clawdbot tự động viết một đoạn mã script để sao lưu dữ liệu dự án, sau đó tự chạy thử nghiệm, tự sửa lỗi khi gặp trục trặc và gửi báo cáo hoàn tất. Nó giống như việc bạn thuê một trợ lý vô hình ngồi ngay trước máy tính, cần mẫn click chuột và gõ phím thay cho bạn, biến định nghĩa về trợ lý ảo từ mô hình "Hỏi - Đáp" thụ động sang mô hình "Ra lệnh - Thực thi" chủ động.

Trí nhớ vĩnh cửu và sự chủ động đáng sợ

Bên cạnh khả năng hành động, Clawdbot còn giải quyết một "nỗi đau" khác của người dùng AI: chứng hay quên. Bất kỳ ai dùng ChatGPT đều từng trải qua cảm giác hụt hẫng khi tắt tab trình duyệt đi thì mọi ngữ cảnh cuộc trò chuyện trước đó đều biến mất. Lần sau quay lại, bạn phải giải thích lại từ đầu về bản thân, về dự án đang làm. Clawdbot thì khác, nó sở hữu một "trí nhớ vĩnh cửu" nhờ một cơ chế đơn giản đến mức thiên tài: file memory.md.

Đây chỉ là một tệp văn bản thuần túy nằm trong ổ cứng máy tính, nhưng nó đóng vai trò là cuốn nhật ký ký ức của AI. Mỗi khi bạn cung cấp một thông tin quan trọng, Clawdbot sẽ tự động ghi chép vào đó. Nó nhớ bạn thích uống loại cà phê nào, nhớ tên vợ con bạn, nhớ rằng bạn đang viết dở một cuốn tiểu thuyết trinh thám và đang bí ý tưởng ở chương 5. Lần tới khi bạn trò chuyện, nó sẽ lục lại ký ức này để đưa ra câu trả lời phù hợp nhất mà không cần bạn nhắc lại. Sự liên tục trong dòng chảy thông tin này tạo ra một cảm giác kết nối sâu sắc, khiến người dùng cảm thấy họ đang làm việc với một cộng sự thấu hiểu mình chứ không phải một phần mềm vô tri.

Nhưng điều thực sự khiến người dùng vừa phấn khích vừa có chút... rợn người chính là tính chủ động (Proactive) của Clawdbot. Peter Steinberger đã thiết kế để con bot này không chỉ ngồi chờ lệnh. Nó có khả năng tích hợp với các ứng dụng nhắn tin như Telegram, iMessage hay WhatsApp để chủ động liên lạc với bạn. Hãy tưởng tượng vào một buổi sáng đẹp trời, bạn vừa thức dậy thì nhận được tin nhắn từ Clawdbot trên Telegram: "Chào buổi sáng Peter, tôi thấy trong hộp thư có một email quan trọng từ đối tác Nhật Bản vừa gửi đến lúc 3 giờ sáng. Tôi đã đọc qua và soạn sẵn một bản thư trả lời dựa trên các trao đổi trước đây, bạn có muốn xem qua không?".

Khoảnh khắc đó chính là lúc ranh giới giữa công cụ và con người bị xóa nhòa. Nó không đợi bạn hỏi "có mail mới không", nó tự nhận thức được nhiệm vụ và hoàn thành trước cả khi bạn yêu cầu. Sự chủ động này biến Clawdbot từ một công cụ hỗ trợ trở thành một thư ký riêng mẫn cán, luôn đi trước một bước để dọn đường cho chủ nhân.

Giấc mơ "Doanh nghiệp một người" và cơn sốt Mac mini

Sự bùng nổ của Clawdbot đã kéo theo những hệ quả thú vị về mặt phần cứng và xu hướng làm việc. Trên các trang thương mại điện tử như eBay hay các hội nhóm công nghệ, bỗng nhiên xuất hiện một làn sóng săn lùng những chiếc Mac mini cũ, đặc biệt là các dòng chạy chip M1 hay M2. Giới công nghệ gọi đùa đây là phong trào xây dựng "Clawdbot Server". Lý do là bởi Clawdbot cần một môi trường chạy liên tục 24/7 để có thể xử lý các tác vụ nền, check mail, hay quản lý nhà thông minh, và Mac mini với sự tiết kiệm điện năng cùng hệ sinh thái Apple là lựa chọn hoàn hảo nhất để làm "cơ thể" cho trí tuệ nhân tạo này trú ngụ.

Hiện tượng này không chỉ là trào lưu mua sắm nhất thời, mà nó phản ánh một khát vọng lớn hơn của giới lao động tri thức: Giấc mơ về "Doanh nghiệp một người" (Zero-Employee Company). Peter Steinberger, thông qua dự án của mình, đã chứng minh cho thế giới thấy rằng một cá nhân đơn lẻ, nếu được trang bị một đội quân AI Agent hùng hậu như Clawdbot, hoàn toàn có thể vận hành khối lượng công việc của cả một công ty.

Một mình Clawdbot có thể đóng vai nhiều nhân sự cùng lúc. Buổi sáng, nó là nhân viên Admin check mail và sắp xếp lịch họp. Buổi trưa, nó hóa thân thành nhân viên Marketing tự động đăng bài lên mạng xã hội và trả lời thắc mắc của khách hàng. Buổi chiều, nó trở thành Coder (lập trình viên) tự động viết mã, kiểm thử và triển khai ứng dụng lên server. Người chủ doanh nghiệp lúc này chỉ đóng vai trò là người ra quyết định cuối cùng và giám sát.

Đây có thể coi là sự giải phóng sức lao động vĩ đại nhất kể từ khi máy tính cá nhân ra đời, nhưng đồng thời nó cũng đặt ra những câu hỏi lớn về tương lai của việc làm. Liệu chúng ta đang tiến tới một xã hội siêu năng suất nơi mỗi người là một CEO, hay chúng ta đang tự tay xây dựng những cỗ máy sẽ thay thế chính mình ở cấp độ vi mô nhất? Dù câu trả lời là gì, sự xuất hiện của Clawdbot đã khẳng định rằng kỷ nguyên của AI tác nhân đã chính thức bắt đầu, và chiếc máy tính trên bàn làm việc của bạn sẽ không bao giờ còn như trước nữa.

Bùi Tú