Minh bạch xuất xứ hàng hóa tăng khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp xuất khẩu

Thương mại toàn cầu ngày càng đề cao tính minh bạch về nguồn gốc xuất xứ hàng hóa và tuân thủ các cam kết quốc tế. Điều này cần được các DN xuất khẩu coi trọng, để vượt qua các rào cản kỹ thuật và biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng gia tăng tại các thị trường lớn.

C/O là yếu tốt then chốt

Nhận thức rõ vai trò trung tâm của C/O trong toàn bộ chuỗi sản xuất, thương mại từ vùng nguyên liệu đến khâu tiếp cận thị trường nhập khẩu, ông Đoàn Xuân Chiêu, CEO Công ty TNHH Hoàng Hiệp F&B cho biết, trong quá trình tham gia xuất khẩu cà phê, DN không gặp nhiều trở ngại lớn trong việc chuẩn bị hồ sơ, chứng từ hay chứng minh xuất xứ theo các FTA. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc DN chủ động cập nhật quy định và xây dựng hệ thống kiểm soát hồ sơ nội bộ ngay từ đầu.

“Công tác quản lý chứng từ được DN thực hiện thường xuyên có hệ thống và bám sát yêu cầu của từng FTA, nên việc chứng minh xuất xứ hàng hóa không tạo áp lực lớn. Tuy nhiên, DN luôn phải theo dõi cập nhật các thay đổi về quy định để kịp thời điều chỉnh. Sự chủ động này giúp DN giảm đáng kể rủi ro bị từ chối C/O hoặc bị áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại”, ông Chiêu cho hay.

DN muốn tận dụng ưu đãi thuế quan phải hiểu rõ và tuân thủ các quy tắc về xuất xứ hàng hóa

Trong bối cảnh tình hình thương mại quốc tế có nhiều biến động, Sở Công Thương Cà Mau nhận thức rõ đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để các DN tái cơ cấu lại thị trường và tận dụng tốt hơn các FTA. Chính vì vậy, Sở này yêu cầu các DN đẩy mạnh mở rộng, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, nghiên cứu tận dụng tối đa các lợi thế từ FTA để gia tăng xuất khẩu. Đồng thời, các đơn vị cần xem xét, tăng cường khai thác thị trường nội địa trong nước.

Ông Trần Hoàng Em, Trưởng phòng Thương mại (Sở Công Thương Cà Mau) chia sẻ, các DN đã tìm hiểu khá rõ về các lợi thế cũng như rào cản của các FTA. Tuy nhiên, để tiếp tục hỗ trợ các DN trên địa bàn, Sở Công Thương Cà Mau vẫn liên tục khuyến nghị đối với DN địa phương liên tục cập nhật thông tin về yêu cầu của các thị trường có tiêu chuẩn cao, nhất là về xuất xứ hàng hóa.

“DN muốn tận dụng ưu đãi thuế quan phải hiểu rõ và tuân thủ các quy tắc về xuất xứ hàng hóa, đây là yếu tốt then chốt để hàng hóa có thể tiếp cận thị trường một cách bền vững. Ngoài ra, DN cần nâng cao năng lực cạnh tranh và đa dạng hóa mặt hàng, nhất là các mặt hàng chế biến sâu có giá trị gia tăng cao; tuân thủ quy trình nghiêm ngặt của nhà nhập khẩu thiết bị, dây chuyền công nghệ đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu, sẵn sàng đổi mới theo yêu cầu của đơn hàng nhập khẩu”, ông Em thông tin.

Nguồn gốc xuất xứ minh bạch tạo lợi thế cho sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong công tác cấp C/O đang cho thấy những tác động tích cực, thiết thực đối với cộng đồng DN. Bà Hà Thị Vinh, Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội cho biết, Sở Công Thương Hà Nội đã trở thành 1 trong những cơ quan được giao thẩm quyền trực tiếp cấp C/O, qua đó rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí đi lại và tạo thuận lợi rõ rệt cho DN trên địa bàn trong quá trình hoàn tất thủ tục xuất khẩu.

“Việc DN có thể tiếp cận dịch vụ cấp C/O ngay tại địa phương không chỉ giảm áp lực thủ tục hành chính, còn giúp các cơ sở sản xuất làng nghề từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi xuất khẩu chính ngạch, đáp ứng yêu cầu về xuất xứ hàng hóa của các thị trường quốc tế”, theo bà Vinh.

Không để doanh nghiệp tự xoay xở

Nhận thấy lợi thế rõ nhất của các FTA là ưu đãi thuế quan, nhưng điều kiện để tận dụng được ưu đãi đó chính là phải đáp ứng quy tắc xuất xứ, TS. Nguyễn Thị Thu Trang, nguyên Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, mỗi FTA sẽ có 1 bộ quy tắc xuất xứ khác nhau, nên sẽ gây ra khó khăn với các DN nhỏ và vừa, DN ở địa phương nơi nguồn lực về nhân sự chuyên trách xuất xứ hàng hóa còn hạn chế.

“Vẫn còn những vướng mắc trong xác nhận nguồn gốc nguyên liệu, nhất là với lĩnh vực nông sản khi nhiều hộ nông dân không có đầy đủ hóa đơn, chứng từ; trong khi chính quyền cơ sở e ngại xác nhận vì lo ngại trách nhiệm pháp lý. Do đó, không thể để DN tự xoay xở khi gặp vướng mắc. Các cơ quan quản lý cần phối hợp, hỗ trợ tháo gỡ, thay vì để hồ sơ bị tắc chỉ vì thiếu 1 xác nhận”, bà Trang nêu quan điểm.

DN cần lưu ý lưu trữ hồ sơ đầy đủ và chính xác cho từng lô hàng để có thể chứng minh xuất xứ khi cần thiết

Theo đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), sau một thời gian được tập huấn, đào tạo và được hướng dẫn về cơ chế, chính sách, nhận thức của DN đã thay đổi đáng kể. Hiện nay, nhiều DN đã biết tư vấn cho đối tác lựa chọn mẫu hàng tối ưu về ưu đãi thuế quan, hoặc đáp ứng quy tắc xuất xứ tốt hơn.

Tuy vậy, Cục Xuất nhập khẩu cũng lưu ý các DN cần bảo quản và lưu trữ hồ sơ xuất xứ đầy đủ, chính xác, bao gồm cả chứng từ tự chứng nhận xuất xứ nếu tự phát hành. Khi tự cấp chứng từ, DN cần lưu ý lưu trữ hồ sơ đầy đủ và chính xác cho từng lô hàng để có thể chứng minh xuất xứ khi cần thiết; xác nhận đúng lô hàng có xuất xứ để hàng hóa được hưởng ưu đãi thuế quan theo hiệp định; phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan nước ngoài khi có yêu cầu xác minh, cung cấp đầy đủ chứng từ để chứng minh tính hợp lệ của lô hàng.

Nguyễn Quỳnh/VOV.VN