Meta vừa phải tắt một tính năng AI trên Instagram: Vì sao người dùng phản đối mạnh đến vậy?

Với Muse Image, điều khiến cộng đồng lo ngại không phải là AI tạo ảnh, mà là việc bất kỳ ai cũng có thể sử dụng hình ảnh của người khác mà họ không hề hay biết.

Muse Image là gì?

Muse Image là mô hình tạo ảnh bằng AI đầu tiên do Meta Superintelligence Labs phát triển và được Meta giới thiệu như một bước tiến mới trong cuộc đua AI tạo sinh. Không giống nhiều công cụ chỉ tạo ảnh từ câu lệnh văn bản, Muse Image hướng đến khả năng tạo nội dung mang tính cá nhân hóa bằng cách kết hợp dữ liệu từ hệ sinh thái mạng xã hội của Meta.

Một trong những tính năng được Meta quảng bá là người dùng có thể @nhắc đến một tài khoản Instagram công khai ngay trong câu lệnh AI để tạo ra hình ảnh mới dựa trên ảnh của tài khoản đó. Chẳng hạn, AI có thể tạo một bức ảnh nhóm có thêm bạn bè, thiết kế thiệp mừng sinh nhật hoặc tạo hình minh họa sử dụng hình ảnh của người được nhắc đến.

Theo Meta, mục tiêu của tính năng là giúp việc sáng tạo nội dung trở nên nhanh chóng và trực quan hơn. Công ty cũng cho biết người dùng có thể tắt việc cho phép nội dung công khai của mình được sử dụng làm dữ liệu tham chiếu thông qua phần cài đặt.

Tuy nhiên, chính cơ chế này lại nhanh chóng trở thành nguồn cơn của tranh cãi.

Điều gì khiến người dùng phản ứng dữ dội với Muse Image?

Ngay sau khi Muse Image được công bố, nhiều người dùng đặt câu hỏi: Vì sao người khác có thể sử dụng ảnh của tôi để tạo nội dung AI mà tôi không hề nhận được thông báo?

Theo TechCrunch, tính năng này không gửi thông báo cho chủ tài khoản khi hình ảnh của họ được người khác sử dụng làm dữ liệu tham chiếu trong câu lệnh AI.

Điều gây tranh cãi nhất nằm ở cách Meta triển khai Muse Image. Với các tài khoản Instagram để ở chế độ công khai, người dùng được mặc định cho phép AI sử dụng hình ảnh của mình làm dữ liệu tham chiếu. Nếu không muốn, họ phải tự tìm đến phần cài đặt để tắt tính năng này, thay vì được Meta hỏi ý kiến hoặc yêu cầu đồng ý ngay từ đầu.

Chính cơ chế "mặc định cho phép" này đã làm bùng lên làn sóng phản đối trên mạng xã hội. Nhiều người cho rằng Meta đã chuyển trách nhiệm bảo vệ quyền riêng tư sang người dùng, trong khi lẽ ra công ty phải xin phép trước khi cho AI sử dụng hình ảnh của họ.

Không chỉ người dùng, nhiều tổ chức trong ngành giải trí cũng bày tỏ quan ngại. Nghiệp đoàn Diễn viên Mỹ (SAG-AFTRA) cho rằng việc AI có thể sử dụng hình ảnh và chân dung của người khác theo cơ chế mặc định là điều khó chấp nhận. Trong khi đó, công ty quản lý nghệ sĩ Creative Artists Agency (CAA) đề nghị Meta chỉ nên triển khai tính năng này với những người dùng chủ động đăng ký tham gia.

Các chuyên gia về quyền riêng tư cũng cảnh báo rằng nếu thiếu cơ chế kiểm soát và sự đồng ý rõ ràng của người dùng, những công cụ như Muse Image có thể bị lợi dụng để tạo ra ảnh giả, nội dung giả mạo hoặc các hình ảnh gây ảnh hưởng đến danh dự và uy tín của người khác.

Meta phải tắt tính năng AI Muse Image chỉ sau vài ngày

Trước áp lực ngày càng lớn, Meta đã nhanh chóng thông báo gỡ bỏ tính năng cho phép tạo ảnh bằng cách @nhắc đến các tài khoản Instagram công khai.

Trong thông báo chính thức, công ty thừa nhận mục tiêu ban đầu là mang đến một công cụ sáng tạo hữu ích và cho phép người dùng kiểm soát việc nội dung công khai của họ có được tham chiếu hay không. Tuy nhiên, Meta cho biết đã lắng nghe phản hồi từ cộng đồng và thừa nhận tính năng này "đã không đáp ứng đúng kỳ vọng", vì vậy quyết định ngừng triển khai.

Đây được xem là một trong những lần hiếm hoi Meta phải rút lại một tính năng AI chỉ sau vài ngày ra mắt vì phản ứng tiêu cực từ người dùng.

Người dùng không phản đối AI, họ phản đối việc mất quyền kiểm soát

Sự việc của Muse Image phản ánh một thách thức ngày càng rõ trong cuộc đua AI tạo sinh.

Các mô hình AI ngày càng có khả năng tạo ra những hình ảnh chân thực và mang tính cá nhân hóa cao. Nhưng khi những công cụ đó sử dụng hình ảnh hoặc danh tính của người thật, câu hỏi không còn là AI có thể làm được gì, mà là AI được phép làm đến đâu.

Trong nhiều năm, các công ty công nghệ cạnh tranh bằng cách đưa AI vào nhiều sản phẩm nhất có thể. Tuy nhiên, phản ứng đối với Muse Image cho thấy người dùng không chỉ quan tâm đến sức mạnh của AI, mà còn đòi hỏi quyền được biết, quyền được lựa chọn và quyền kiểm soát cách hình ảnh của mình được sử dụng.

Việc Meta phải nhanh chóng rút lại một tính năng vừa ra mắt là minh chứng rằng trong kỷ nguyên AI tạo sinh, niềm tin của người dùng có thể quan trọng không kém những đột phá về công nghệ.

Đỗ Tho