'Mắt thần trên không' của UAE nghi bị UAV Iran phá hủy

Những hình ảnh vệ tinh mới công bố cho thấy một trong những đòn tập kích đáng chú ý nhất của Iran nhằm vào Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) có thể đã đánh trúng các khí tài trinh sát chiến lược, thường được ví như “mắt thần trên không”.

Theo phân tích từ các nguồn quân sự, cuộc tấn công đã nhằm vào căn cứ không quân Al Dhafra, nằm cách thủ đô Abu Dhabi khoảng 20 km về phía nam.

Đây là nơi đồn trú của lực lượng Mỹ cùng không quân UAE, đóng vai trò then chốt trong mạng lưới giám sát và kiểm soát không phận khu vực.

Ảnh vệ tinh cho thấy ít nhất 3 nhà chứa máy bay tại căn cứ đã bị phá hủy hoặc hư hại nặng, với dấu hiệu cháy lớn và mảnh vỡ văng ra xung quanh.

Các khu vực này được cho là nơi cất giữ máy bay cảnh báo sớm GlobalEye và máy bay không người lái trinh sát chiến lược MQ-4C Triton.

GlobalEye là máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không do Thụy Điển phát triển, được UAE đưa vào biên chế từ năm 2020.

Đây là loại phi cơ tích hợp radar tầm xa có khả năng phát hiện mục tiêu ở khoảng cách lên tới 450 km, đóng vai trò chỉ huy - kiểm soát và cảnh giới sớm trên không.

Mỗi chiếc có giá khoảng 460 triệu USD, khiến chúng trở thành một trong những khí tài giá trị nhất trong biên chế không quân UAE.

Song song đó, khu vực bị tấn công cũng được cho là nơi triển khai UAV trinh sát chiến lược MQ-4C Triton của hải quân Mỹ.

Đây là loại máy bay không người lái tầm cao, thời gian bay dài, có chiều dài 14,5 m, sải cánh 40 m, khối lượng rỗng khoảng 6,7 tấn.

MQ-4C có thể hoạt động liên tục 30 giờ, đạt tầm bay 15.200 km, trần bay 18 km và tốc độ tối đa 575 km/h. Mỗi hệ thống có giá hơn 180 triệu USD.

Chức năng chính của MQ-4C là thu thập dữ liệu tình báo, giám sát và trinh sát theo thời gian thực trên các khu vực rộng lớn, đặc biệt là vùng biển và duyên hải.

UAV này thường phối hợp với máy bay tuần thám P-8A Poseidon, tạo thành mạng lưới theo dõi liên tục các hoạt động quân sự trong khu vực.

Tuy nhiên, hiện chưa có xác nhận chính thức về việc các máy bay này có mặt trong nhà chứa vào thời điểm bị tấn công hay không.

Một số chuyên gia nhận định không thể loại trừ khả năng các nhà chứa trống do khí tài đã được điều động phục vụ chiến dịch trước đó.

Dù vậy, việc các công trình bảo vệ khí tài chiến lược bị đánh trúng vẫn được xem là dấu hiệu đáng lo ngại.

Những nhà chứa này vốn được thiết kế để bảo vệ máy bay khỏi điều kiện môi trường, nhưng lại dễ tổn thương trước các đòn tấn công bằng UAV tự sát hoặc tên lửa chính xác.

Các phân tích ban đầu cho thấy cuộc tập kích có thể sử dụng UAV tự sát Shahed-136, loại vũ khí giá rẻ nhưng đã nhiều lần chứng minh hiệu quả trong việc tấn công mục tiêu cố định.

Diễn biến này nằm trong chuỗi các đòn trả đũa của Iran nhằm vào các căn cứ Mỹ và đồng minh tại Trung Đông, sau khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích Iran từ cuối tháng 2.

Hàng loạt cơ sở quân sự trong khu vực, từ radar cảnh giới đến máy bay chiến lược, đã trở thành mục tiêu tấn công.

Giới chuyên gia nhận định việc nhắm vào các “mắt thần” như GlobalEye hay MQ-4C không chỉ gây thiệt hại vật chất mà còn làm suy giảm đáng kể năng lực giám sát và cảnh báo sớm của Mỹ và đồng minh.

Khi các hệ thống này bị vô hiệu hóa, khả năng phát hiện sớm tên lửa và UAV đối phương sẽ bị hạn chế, khiến các căn cứ quân sự dễ bị tổn thương hơn trong những đợt tấn công tiếp theo.

Trong bối cảnh xung đột tiếp tục leo thang, những đòn đánh chính xác vào khí tài giá trị cao cho thấy chiến trường Trung Đông đang bước vào giai đoạn mới, nơi các vũ khí chi phí thấp như UAV có thể tạo ra tác động chiến lược lớn.

Việt Hùng