Mất bản sắc

Đối với những đội bóng lớn, bản sắc trong lối chơi là yếu tố rất quan trọng, bởi đó giống như ngọn hải đăng dẫn lối, định hình cả phong cách thi đấu lẫn tinh thần chiến đấu. Khi bản sắc còn, thực lực có thể suy giảm ở một vài thời điểm nhưng đội bóng vẫn có cơ hội trở lại. Còn nếu không coi trọng bản sắc của chính mình, thì đội tuyển Hà Lan chính là minh chứng rõ ràng nhất.

Nhắc tới đội tuyển Hà Lan, người hâm mộ sẽ nhớ ngay đến "Cơn lốc màu da cam" với lối chơi bóng đá tổng lực đặc trưng. Đó là sự kết nối nhịp nhàng giữa các cầu thủ trong cả tấn công lẫn phòng ngự, khi mọi vị trí đều có thể hỗ trợ, bọc lót và hoán đổi cho nhau, tạo nên sức mạnh tấn công cuồn cuộn như một cơn lốc. Nhắc tới Hà Lan cũng là nhắc tới những danh thủ tấn công kiệt xuất như Johan Cruyff, Marco van Basten, Ruud Gullit, Dennis Bergkamp, Arjen Robben, Clarence Seedorf, Wesley Sneijder…

Đội tuyển Hà Lan vốn nổi tiếng với bóng đá tổng lực giúp họ được mệnh danh là "Cơn lốc màu da cam".

Có những thời điểm đội tuyển Hà Lan thiếu vắng nhân tài, thực lực suy giảm, thậm chí không thể góp mặt ở một số kỳ World Cup, như World Cup 2018. Tuy nhiên, sức tấn công cùng bản sắc của những người "Hà Lan bay" vẫn là điều khiến bất cứ ông lớn nào của bóng đá thế giới cũng phải dè chừng. Bởi chỉ cần thi đấu đúng phong độ, họ đủ sức cuốn phăng mọi đối thủ.

Bước vào World Cup 2026, người hâm mộ kỳ vọng thầy trò huấn luyện viên Ronald Koeman sẽ tái hiện hình ảnh "Cơn lốc màu da cam". Hà Lan đang sở hữu đội hình có sự kết hợp hài hòa giữa kinh nghiệm và sức trẻ, với những cựu binh như Virgil van Dijk, Memphis Depay, Marten de Roon, Frenkie de Jong, Cody Gakpo cùng các gương mặt trẻ triển vọng như Brian Brobbey, Ryan Gravenberch, Micky van de Ven và Crysencio Summerville, tạo nên đội hình khá đồng đều ở cả ba tuyến.

Sức mạnh tấn công của đội tuyển Hà Lan dưới thời huấn luyện viên Ronald Koeman được thể hiện qua những chiến thắng thuyết phục 5-1 trước đội tuyển Thụy Điển và 3-1 trước đội tuyển Tunisia, qua đó giành ngôi đầu bảng F để vào vòng play-off. Tuy nhiên, khi chạm trán đội tuyển Ma Rốc ở vòng loại trực tiếp, ông lại đưa ra quyết định gây nhiều tranh cãi khi lựa chọn lối chơi phòng ngự phản công ngay từ đầu.

Đội tuyển Hà Lan tham dự World Cup 2026 không thiếu những ngôi sao trong đội hình.

Ma Rốc là một đội tuyển mạnh, điều đó không ai phủ nhận. Tuy nhiên, họ cũng không vượt trội so với đội tuyển Hà Lan. Trên thực tế, hai đội được đánh giá khá cân bằng về thực lực và với bản sắc vốn có, Hà Lan hoàn toàn đủ khả năng chơi sòng phẳng trước Ma Rốc. Nhưng điều đáng nói là huấn luyện viên Ronald Koeman lại không lựa chọn cách tiếp cận đó.

Việc bố trí sơ đồ 3 trung vệ gồm Nathan Aké, Virgil van Dijk và Jan Paul van Hecke, cùng hai hậu vệ biên Micky van de Ven và Denzel Dumfries, khiến đội tuyển Hà Lan nhập cuộc với tâm thế như đang đối đầu một đối thủ vượt trội, buộc phải ưu tiên phòng ngự. Thực tế trên sân cũng cho thấy họ chủ động nhường thế trận, lùi sâu chơi phòng ngự phản công và chỉ kiểm soát bóng khoảng 30%. Tuy nhiên, cách tiếp cận này không mang lại hiệu quả. Dù cầm bóng nhiều hơn, Ma Rốc cũng không tạo được sức ép hay những cơ hội thực sự rõ ràng trong hiệp 1.

Huấn luyện viên Ronald Koeman đã có những lựa chọn sai lầm khiến đội tuyển Hà Lan phải rời giải ngay từ vòng 1/16.

Để tạo ra sự đột biến, huấn luyện viên Ronald Koeman chuyển sang sơ đồ 4 hậu vệ, đưa đội tuyển Hà Lan trở lại lối chơi chủ động tấn công vốn là sở trường. Hiệu quả đến gần như ngay lập tức khi họ có bàn mở tỷ số. Tuy nhiên, sau lợi thế đó, Hà Lan lại chủ động lùi đội hình chơi phòng ngự thay vì tiếp tục duy trì sức ép. Ngay cả khi bị gỡ hòa, họ vẫn không đẩy cao đội hình trong hiệp phụ mà chấp nhận đưa trận đấu vào loạt sút luân lưu đầy may rủi.

Rõ ràng, với những cầu thủ trưởng thành trong truyền thống bóng đá tấn công và khoác lên mình màu áo của "Cơn lốc màu da cam", việc phải từ bỏ bản sắc để theo đuổi một lối chơi trái với sở trường phần nào ảnh hưởng đến sự tự tin và tâm lý thi đấu. Trong một loạt sút luân lưu đầy áp lực, yếu tố tâm lý luôn đóng vai trò rất quan trọng.

Bản sắc là giá trị không dễ hình thành đối với bất kỳ nền bóng đá nào, nhất là khi đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Khi đánh mất bản sắc vì những tính toán chiến thuật không phù hợp, đội bóng rất dễ phải trả giá. Đội tuyển Hà Lan đã nhận bài học đắt giá, và với tư cách là người đưa ra quyết định chiến thuật, huấn luyện viên Ronald Koeman khó tránh khỏi trách nhiệm về thất bại này.

CAO DUY