Mánh khóe trốn thuế của Chủ tịch Công ty Rạng Đông khi mua bán quặng

Theo đó, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố 28 bị can trong vụ án với nhiều tội danh khác nhau. Sai phạm của các bị can xảy ra tại Công ty CP Tập đoàn Khoáng sản đầu tư Hưng Thịnh (Tập đoàn Hưng Thịnh) và một số đơn vị liên quan.

Giữ vai trò lớn nhất trong vụ án, bị can Phan Thành Muôn (Chủ tịch Tập đoàn Hưng Thịnh) bị truy tố về các tội “Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò khai thác tài nguyên”, “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “Đưa hối lộ”. Liên quan, các bị can Nguyễn Văn Đông (Chủ tịch HĐQT Công ty CP Rạng Đông) và Lê Hoàng Ngân (Tổng Giám đốc doanh nghiệp này) cùng bị truy tố về tội “Trốn thuế”.

Chủ tịch Công ty CP Rạng Đông - bị can Nguyễn Văn Đông.

Theo cáo trạng, Công ty CP Rạng Đông (Công ty Rạng Đông) là doanh nghiệp tư nhân đa ngành, gồm 12 công ty thành viên, hoạt động chính trong các lĩnh vực đầu tư xây dựng, khoáng sản kim loại, thương mại, dịch vụ và vật liệu xây dựng.

Bị can Nguyễn Văn Đông làm Chủ tịch HĐQT Công ty Rạng Đông, đồng thời là Chủ tịch HĐQT của các công ty thành viên, nắm quyền điều hành, chi phối hoạt động của cả "hệ sinh thái" này.

Để vận hành hệ thống, Đông giao cho Lê Hoàng Ngân (cháu họ Đông, Tổng Giám đốc Công ty Rạng Đông) phụ trách tài chính, điều tiết dòng tiền của tất cả các công ty. Còn Nguyễn Thu Hương Thủy (em họ Đông, Phó trưởng Phòng Tài chính đầu tư Công ty Rạng Đông) quản lý toàn bộ tiền thu được từ hoạt động kinh doanh của các công ty thành viên.

Trong số các công ty thành viên có Công ty CP Khoáng sản Sông Bình (Công ty Sông Bình). Doanh nghiệp này có bộ phận kế toán và hệ thống sổ sách kế toán riêng.

Cuối năm 2023, tình hình tài chính của Công ty Rạng Đông khó khăn, do cần tiền mặt chi tiêu nên Lê Hoàng Ngân báo cáo và được Đông đồng ý "phương án tháo gỡ".

Theo đó, Nguyễn Thị Phương Thu (Trưởng bộ phận bán hàng trong nước của Công ty Sông Bình) được giao nhiệm vụ trao đổi với khách hàng mua quặng Ilmenite (khoáng vật titan-sắt oxide có từ tính yếu) của Công ty Sông Bình với mong muốn giá bán thực tế sẽ cao hơn giá ghi trên hợp đồng và xuất hóa đơn.

Số tiền chênh lệch giữa hợp đồng, hóa đơn với thực tế, khách hàng phải thanh toán bằng tiền mặt. Chủ tịch Công ty Rạng Đông giao cho Nguyễn Thu Hương Thủy quản lý và đưa cho Đông sử dụng vào các hoạt động của doanh nghiệp.

Với thỏa thuận trên, từ tháng 12-2023 đến tháng 9-2024, Trần Thị Lê Vi Vân (lao động tự do) đã sử dụng pháp nhân Công ty Châu Thành và Công ty Tân Việt Trung ký 5 hợp đồng mua 38.000 tấn quặng Ilmenite, tổng giá trị 115,5 tỷ đồng của Công ty Sông Bình.

Trong đó, phần chênh lệch giữa giá trị thực tế thanh toán và giá trị theo hợp đồng mua bán là 16,5 tỷ đồng. Số tiền này không được bộ phận kế toán Công ty Sông Bình hạch toán vào sổ sách và không kê khai nộp thuế, gây thiệt hại về thuế cho Nhà nước hơn 3,8 tỷ đồng.

Quá trình điều tra, Chủ tịch Công ty Rạng Đông và các bị can Lê Hoàng Ngân, Nguyễn Thị Phương Thu, Nguyễn Thu Hương Thủy, Trần Thị Lê Vi Vân khai nhận đã bàn bạc, thống nhất việc ký hợp đồng, đồng thời xuất hóa đơn theo giá thấp hơn giá trị thanh toán thực tế.

Phần tiền chênh lệch chuyển cho Đông sử dụng, không liên quan đến hoạt động kế toán của doanh nghiệp, gây thất thoát thuế… Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao xác định, bị can Nguyễn Văn Đông có vai trò chủ mưu, cầm đầu. Các bị can liên quan còn lại giữ vai trò giúp sức.

Đối với thủ quỹ và thư ký của Chủ tịch HĐQT Công ty Rạng Đông, cơ quan tố tụng xác định, những người này có hành vi kiểm đếm, nhận tiền do bị can Vân chuyển đến nhưng không biết về việc Công ty Sông Bình xuất hóa đơn bán quặng với giá thấp hơn giá bán thực tế. Vì vậy, không đủ căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự.

Tương tự, Tổng Giám đốc và Phó Tổng giám đốc Công ty Sông Bình dù thực hiện ký hợp đồng bán quặng, kế toán trưởng Công ty Sông Bình thực hiện xuất hóa đơn bán quặng song các cá nhân này không tham gia trao đổi, thỏa thuận với khách hàng, không biết việc bán quặng với giá thực tế cao hơn giá xuất hóa đơn. Do đó, không có căn cứ xử lý hình sự.

Minh Long