Mạng lưới căn cứ châu Âu: 'Xương sống' hậu cần của Mỹ trong cuộc chiến ở Iran

Đằng sau tuyên bố thận trọng, các nước châu Âu vẫn cho phép Mỹ sử dụng căn cứ quân sự để tiếp vận, thu thập tình báo và phát động các đòn tấn công nhằm vào Iran (Trong ảnh: Tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân HMS Anson của Hải quân Hoàng gia Anh. Ảnh: Hải quân Hoàng gia Anh/TTXVN)

Theo báo The Wall Street Journal ngày 24/3, dù Tổng thống Mỹ Donald Trump thường xuyên chỉ trích các đồng minh châu Âu là "yếu" và đứng ngoài cuộc chiến ở Iran, thực tế cho thấy lục địa này đang đóng vai trò thiết yếu. Đằng sau những tuyên bố ngoại giao thận trọng, các căn cứ quân sự trên khắp châu Âu đang âm thầm tạo điều kiện cho các hoạt động tiếp nhiên liệu, chuẩn bị vũ khí và phát động tấn công của quân đội Mỹ nhắm vào Iran.

"Bàn đạp" chiến lược

Châu Âu hiện là nơi đóng quân của khoảng 80.000 lính Mỹ với mạng lưới khoảng 40 căn cứ quân sự. Theo Tướng Alexus Grynkewich, chỉ huy quân sự cao cấp của NATO, các đồng minh châu Âu đã "rất ủng hộ" các hoạt động của Mỹ. Vị trí địa lý của lục địa này, nằm tại giao điểm của châu Phi, Trung Đông và Trung Á, giúp Mỹ triển khai sức mạnh nhanh chóng với chi phí thấp hơn nhiều so với việc xuất kích từ nội địa.

Các hoạt động cụ thể tại các quốc gia bao gồm: Ở Đức, căn cứ Ramstein là "trung tâm đầu não", nơi điều khiển thiết bị bay không người lái tấn công và phối hợp các cuộc tấn công tầm xa. Các căn cứ tại Spangdahlem và Stuttgart cũng hỗ trợ lập kế hoạch chiến lược.

Ở Anh, máy bay ném bom hạng nặng B-1 đã thực hiện nạp đạn và nhiên liệu tại căn cứ không quân Fairford. Ở Bồ Đào Nha, căn cứ Lajes tại Azores đón tiếp hàng chục máy bay tiếp nhiên liệu, đóng vai trò trung tâm hậu cần quan trọng.

Ở Hy Lạp, Vịnh Souda trên đảo Crete cung cấp cảng nước sâu cho tàu sân bay USS Gerald R. Ford neo đậu và hệ thống liên lạc an toàn cho máy bay do thám Rivet Joint thu thập tình báo trên không phận Iran.

Ở Italy và Pháp: Căn cứ Aviano (Italy) và Istres-Le Tubé (Pháp) cung cấp dịch vụ tiếp nhiên liệu cho các nhiệm vụ ném bom tầm xa.

Sự đối lập giữa tuyên bố chính trị và thực thi quân sự

Trong khi chiến dịch Cơn Thịnh nộ Khủng khiếp đang diễn ra, các nhà lãnh đạo châu Âu phải đối mặt với áp lực từ cử tri và chi phí năng lượng tăng cao. Tuy nhiên, ngoại trừ Tây Ban Nha từ chối cho phép sử dụng căn cứ chung, hầu hết các nước khác vẫn duy trì hỗ trợ dựa trên các thỏa thuận có từ thời Chiến tranh Lạnh.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius dù khẳng định "đây không phải là cuộc chiến của chúng tôi", nhưng thừa nhận Đức không có ảnh hưởng đến các hoạt động của Mỹ tại căn cứ Ramstein theo các cam kết pháp lý lâu đời.

Tại Anh, Thủ tướng Keir Starmer ban đầu không đồng ý cho sử dụng căn cứ để tấn công Tehran, nhưng sau đó đã thay đổi lập trường. Ông cho phép Mỹ thực hiện các nhiệm vụ ném bom "phòng thủ" nhắm vào các bệ phóng tên lửa của Iran từ căn cứ không quân Fairford và Diego Garcia.

Chính phủ Italy và Pháp cũng nỗ lực giảm nhẹ mức độ tham gia. Thủ tướng Italy Giorgia Meloni tuyên bố các hoạt động tại căn cứ của nước này "không liên quan đến việc ném bom". Tương tự, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Catherine Vautrin nhấn mạnh: "Máy bay tiếp nhiên liệu là 'trạm xăng', chứ không phải máy bay chiến đấu".

Giá trị không thể thay thế

Giới phân tích và các chuyên gia quân sự khẳng định Mỹ sẽ phải trả giá rất đắt nếu rút sự hiện diện khỏi châu Âu. Thiếu tướng quân đội Mỹ đã nghỉ hưu Gordon B. Davis cho rằng các căn cứ này cho phép Mỹ nhanh chóng phát hiện mối đe dọa, răn đe Nga và thể hiện sức mạnh ở nước ngoài.

Về phần mình Bence Nemeth, chuyên gia quốc phòng tại Đại học King's College London, nhận định: "Châu Âu là nền tảng cho việc triển khai lực lượng của Mỹ trên thế giới. Bất kỳ hành động nào nhằm cắt đứt mối quan hệ đó sẽ là một tổn thất lớn, tốn kém cả về thời gian, tiền bạc và nguồn lực".

Tóm lại, sự hỗ trợ âm thầm nhưng quyết liệt này chứng minh rằng, dù có những rạn nứt về mặt chính trị công khai, mạng lưới hậu cần tại châu Âu vẫn là yếu tố quan trọng cho các chiến dịch quân sự phức tạp của Mỹ tại Trung Đông.

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc