Mâm cúng cô hồn của người Hoa ở Chợ Lớn

Ông Trần Ban Trí, chủ một cửa hàng tại góc đường Phùng Hưng - Trần Hưng Đạo, bày biện mâm lễ cúng cô hồn từ chiều 15/7 âm lịch. Gia đình ông có ba thế hệ buôn bán thuốc tại khu vực này và năm nào cũng duy trì nghi lễ này.

Ông Trí cho biết việc cúng cô hồn thường được thực hiện vào mùng 2 và 16 âm lịch hàng tháng, riêng với tháng 7 việc cúng cô hồn được thực hiện hàng ngày, lớn nhất là ngày Rằm tháng 7.

Mâm lễ được chuẩn bị chu đáo với bộ tam sên gồm thịt heo, gà, cua cùng gạo, muối, mía, trái cây và nhiều lễ vật khác.

“Bộ tam sinh: thịt heo, gà và tôm cua không thể thiếu vì tượng trưng cho Thổ - Thủy - Thiên. Lễ vật này không chỉ xuất hiện trong cúng rằm tháng 7 mà còn được dùng khi khai trương, cúng Thần Tài, động thổ...”, ông Trí nói. Tổng chi phi cho mâm cúng cô hồn của gia đình là hơn 3 triệu đồng.

Gạo, muối và mía cũng là những lễ vật quan trọng, được chuẩn bị để các vong hồn lang thang có cái ăn, đồng thời gia chủ gửi gắm mong muốn gặp may mắn, nhất là những người làm ăn, buôn bán.

“Với người Hoa, tục cúng cô hồn là nghi lễ quan trọng trong tháng 7 âm lịch, nhất là với người kinh doanh. Cúng tế cũng là cách san sẻ phần nào sự bất hạnh với những linh hồn lang thang, để họ không quấy nhiễu và gia chủ được yên ổn làm ăn”, ông Trí chia sẻ.

Sau khi bày lễ, gia chủ cắm nhang xung quanh mâm cúng. Thời điểm thường được lựa chọn là chiều tối, mâm cúng được đặt trước cửa nhà. Theo quan niệm dân gian, ban ngày ánh sáng mạnh khiến các cô hồn yếu, khó có thể tiếp cận những vật phẩm được dâng cúng.

Khi nhang tàn, ông Trí lần lượt mang gạo, muối và nước ra trước nhà rồi vẩy, rải các lễ vật ra nhiều hướng.

Bốn túi vàng mã sau đó được đưa ra đường hóa. Quần áo, tiền âm phủ và các loại giấy vàng mã lần lượt được đốt cho đến khi cháy thành tro. Việc hóa vàng thường được thực hiện ngoài nhà hoặc ngoài đường, với quan niệm tránh để các vong hồn theo vào nhà.

Tục “giựt cô hồn” cũng xuất phát từ quan niệm dân gian này. Người dân tin rằng khi lễ vật được người khác lấy đi, những điều không may của gia chủ cũng theo đó được mang đi, giúp gia đình gặp bình an, thuận lợi. Năm nay, gia đình ông Trí còn chuẩn bị khoảng 500 phần quà gồm mì tôm, gạo, bánh kẹo để trao cho những người có hoàn cảnh khó khăn.

Trong tín ngưỡng dân gian, lễ cúng cô hồn được thực hiện nhằm an ủi những linh hồn lang thang, không nơi nương tựa, không người thờ phụng. Qua nghi lễ, gia chủ dâng hương hoa, vật phẩm để các vong hồn được hưởng lộc, đồng thời cầu mong gia đình bình an, tránh điều không may và việc làm ăn thuận lợi.

Nguyễn Huế

Tuấn Hùng