'Mái nhà chung' ấm áp nghĩa tình

Toàn cảnh Trung tâm Điều dưỡng thương binh Kim Bảng (phường Tam Chúc). Ảnh: Ngọc Linh

Ấm áp 'đốm lửa" nhỏ

Cơ sở Điều dưỡng thương binh Nho Quan, xã Nho Quan (tiền thân là Trại Điều dưỡng thương binh C, thành lập năm 1965) từ lâu đã trở thành một địa chỉ giàu nghĩa tình trong việc chăm sóc, điều trị và phục hồi sức khỏe cho các thương, bệnh binh nặng bị bệnh tâm thần mãn tính và con em người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc da cam/dioxin. Cơ sở hiện đang quản lý, chăm sóc 105 đối tượng, trong đó có 57 thương bệnh binh nặng với độ tuổi trung bình trên 70.

Do đặc thù điều trị bệnh nhân tâm thần và chấn thương sọ não nặng, công tác y tế tại đây đòi hỏi sự kiên trì và tỉ mỉ gấp nhiều lần. Đội ngũ y bác sĩ, điều dưỡng phải túc trực 24/24 giờ để theo dõi diễn biến tâm lý, kịp thời xử lý các tình huống kích động hay những đợt bệnh nền tuổi già tái phát.

Việc điều trị không chỉ dừng lại ở những phác đồ thuốc chuyên khoa mà còn là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa điều trị y khoa và liệu pháp tâm lý tình cảm. Bón từng thìa cơm, hỗ trợ vệ sinh cá nhân, trò chuyện vỗ về mỗi khi thương binh lên cơn hoảng loạn... đã trở thành công việc quen thuộc hàng ngày của các cán bộ nơi đây.

Bác sĩ Đinh Lệnh Dự kiểm tra, thăm khám vết thương cho thương binh nặng tại cơ sở Điều dưỡng thương binh Nho Quan.

Trò chuyện với chúng tôi, Bác sĩ Đinh Lệnh Dự - người đã có tròn 30 năm gắn bó với công tác chăm sóc, điều trị thương bệnh binh tại Cơ sở chia sẻ: “Tất cả các bác ở đây đều mang trên mình thương tật từ 81% trở lên, chủ yếu là chấn thương sọ não, mắc các bệnh tâm thần mãn tính và phải sử dụng thuốc chuyên khoa kéo dài. Tuổi tác đã cao lại kèm theo nhiều bệnh nội khoa nền như tiểu đường, cao huyết áp, tim mạch... Có những bác bệnh nặng phải chăm sóc toàn diện 100%, từ việc ăn uống, vệ sinh cá nhân cho đến giấc ngủ hàng ngày.

Nhớ lại những năm trước, khi các bác còn sức trẻ, ký ức bom đạn chiến trường ám ảnh khiến đêm đến thường rối loạn, kích động, hò hét, đập phá và không kiểm soát được hành vi. Lúc ấy, người thầy thuốc vừa phải có kỹ năng chuyên môn, kỹ năng phòng vệ để bảo vệ bản thân, vừa phải nhẫn nại thuyết phục để tạo dựng niềm tin nơi các bác. Chính vì vậy, gắn bó với công việc này, không chỉ cần chuyên môn mà phải thực sự tâm huyết, yêu nghề. Quan trọng nhất là phải xem các bác như ruột thịt, như cha mẹ ở nhà, từ đó đem hết kinh nghiệm, kỹ năng và tấm lòng ra để phục vụ".

Các thương bệnh binh cùng cán bộ, điều dưỡng viên cơ sở Điều dưỡng thương binh Nho Quan đọc và thảo luận tin tức trên báo. Ảnh: Ngọc Linh

Chị Trần Thị Thanh Mến, điều dưỡng viên với gần 10 năm gắn bó, xúc động nhớ lại: "Những lúc lên cơn kích động, các bác có thể bỏ ăn, thậm chí đánh mắng điều dưỡng. Nhưng khi tỉnh táo trở lại, các bác lại rất tình cảm, xưng 'bố - con' ngọt ngào. Những ngày lễ Tết, các bác đi liên hoan về còn để dành cái kẹo, quả cam mang về cho cháu, hay mừng tuổi mỗi cháu 10 nghìn đồng. Món quà nhỏ ấy làm chúng tôi ấm lòng và càng thêm trân trọng công việc của mình".

Bác Nguyễn Văn Đãi, Chủ tịch Hội đồng thương binh tại Cơ sở cho biết: "Được sự chăm sóc chu đáo, theo dõi sát sao của các y bác sĩ, mỗi khi trái gió trở trời vết thương tái phát chúng tôi đều được cấp cứu và xử lý rất kịp thời. Anh em thương bệnh binh ai nấy đều rất yên tâm và phấn khởi".

Nhân lên hạnh phúc lớn

Rời Nho Quan, chúng tôi tiếp tục hành trình đến Trung tâm Điều dưỡng thương binh Kim Bảng (phường Tam Chúc). Được thành lập từ tháng 3/1976, thuộc Cục Người có công, Bộ Nội vụ, trải qua nửa thế kỷ xây dựng và phát triển, trung tâm hiện đang nuôi dưỡng, điều trị 103 đối tượng, trong đó có 69 thương bệnh binh nặng hạng đặc biệt mất sức từ 81% trở lên.

Tiếp nối truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", điều dưỡng Nguyễn Thị Thu Hà luôn ân cần bên cha mình - thương binh Nguyễn Trường Tâm, biến tình yêu thương gia đình thành động lực chăm sóc các đồng đội của cha. Ảnh: Ngọc Linh

Ở đây, chúng tôi xúc động khi gặp chị Nguyễn Thị Thu Hà, một điều dưỡng viên giàu lòng nhân ái. Điều đặc biệt, chị chính là con gái của thương binh Nguyễn Trường Tâm (người chiến sĩ từng tham gia chiến trường Quảng Trị, Nam Lào và bị thương sọ não nặng năm 1972).

"Từ nhỏ, thấy bố đau đớn mỗi khi vết thương tái phát, tôi thương bố lắm và quyết tâm học điều dưỡng để về đây chăm sóc cho bố và những người đồng đội của bố. Dù công việc vất vả, các bác nhiều khi không làm chủ được cảm xúc, nhưng chúng tôi luôn tự dặn lòng phải chăm sóc các bác như chính người thân yêu nhất trong gia đình" - chị Hà bộc bạch.

Thương binh được thư giãn, chăm sóc sức khỏe bằng hệ thống ghế massage hiện đại tại trung tâm. Ảnh: Ngọc Linh

Không chỉ đảm bảo đầy đủ chế độ ăn uống, phòng ở hiện đại khép kín (có điều hòa, đèn sưởi, nước nóng), trung tâm còn chú trọng nâng cao đời sống tinh thần cho các thương binh. Các bác tỉnh táo được tham gia chơi bóng bàn, bóng chuyền hơi, cờ tướng; các bác bệnh nặng được hướng dẫn nghe đài, xem tivi, tập đạp xe thủy lực phục hồi chức năng.

Trận cờ tướng sôi nổi và những nụ cười rạng rỡ của các cựu chiến binh trong giờ sinh hoạt chung. Ảnh: Ngọc Linh

Trò chuyện với bác Nguyễn Danh Thám (cựu chiến binh chiến trường Quảng Trị) cùng vợ là bác Lê Thị Hường, bác Thám mỉm cười chia sẻ: "Điều kiện ăn ở, chăm sóc ở đây bây giờ tốt lắm. Cán bộ, nhân viên trung tâm coi chúng tôi như cha chú, thường xuyên trò chuyện, tâm sự giúp chúng tôi vơi bớt nỗi đau thể xác và nỗi buồn tuổi già".

Khoảnh khắc bình yên, ấm áp của thương binh Nguyễn Danh Thám cùng người vợ trong không gian phòng ở khép kín, tiện nghi.

Chiến tranh đã lùi xa nửa thế kỷ, nhưng những vết thương chiến trường vẫn hằng ngày hiện hữu trên thân thể các thương bệnh binh. Bằng trình độ chuyên môn, tình yêu thương sâu sắc và sự tận tụy không ngừng nghỉ của đội ngũ y bác sĩ, điều dưỡng viên, Cơ sở Điều dưỡng thương binh Nho Quan và Trung tâm Điều dưỡng thương binh Kim Bảng thực sự đã trở thành những “Mái nhà chung” ấm áp nghĩa tình - nơi thương tật lùi xa, nhường chỗ cho những nụ cười rạng rỡ và niềm tin yêu cuộc sống.

Nguyễn Lựu