Mạch nguồn nuôi dưỡng, lan tỏa tình yêu âm nhạc tại Hải Phòng

Học sinh Hải Phòng tự tin thể hiện tài năng Âm nhạc.

Nền tảng hình thành hệ sinh thái âm nhạc

Trong định hướng phát triển Hải Phòng trở thành “thành phố Âm nhạc”, giáo dục được xác định là một trong những trụ cột quan trọng, mang tính lâu dài và bền vững. Không chỉ dừng lại ở việc giảng dạy kiến thức, ngành giáo dục còn đóng vai trò hình thành hệ sinh thái âm nhạc từ trong nhà trường, nơi ươm mầm tài năng và nuôi dưỡng tình yêu nghệ thuật cho thế hệ trẻ.

Thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, môn Âm nhạc và Nghệ thuật tại Hải Phòng đã có những bước chuyển biến tích cực. Dù còn gặp khó khăn về đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất, ngành giáo dục thành phố vẫn nỗ lực triển khai hiệu quả chương trình, đảm bảo chất lượng dạy và học theo đúng quy định.

Thông tin từ Sở GD&ĐT Hải Phòng, hiện nay, 100% trường tiểu học, trung học cơ sở và nhiều trường trung học phổ thông đã tổ chức dạy học môn Âm nhạc một cách bài bản, góp phần hình thành năng lực thẩm mỹ và khả năng sáng tạo cho học sinh.

Điểm đáng chú ý là phương pháp giảng dạy đã được đổi mới theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học. Thay vì chỉ học lý thuyết, học sinh được tham gia vào các hoạt động trải nghiệm, thực hành, học theo dự án và sáng tạo nghệ thuật. Việc kết hợp giữa âm nhạc truyền thống như hát đúm, ca trù, chèo với âm nhạc hiện đại không chỉ giúp học sinh hiểu sâu về văn hóa dân tộc mà còn tạo sự hứng thú, gần gũi trong học tập.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy âm nhạc cũng được đẩy mạnh. Các thiết bị như máy chiếu, phần mềm âm nhạc, video biểu diễn… giúp bài học trở nên sinh động, trực quan hơn. Nhiều trường đã đầu tư phòng học chuyên biệt, trang bị nhạc cụ như piano, đàn điện tử, tạo điều kiện cho học sinh phát triển kỹ năng thực hành.

Không chỉ trong giờ học chính khóa, các hoạt động ngoại khóa như câu lạc bộ âm nhạc, hội diễn văn nghệ, sân khấu học đường… cũng góp phần quan trọng trong việc phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu. Những chương trình do chính học sinh tổ chức, biểu diễn đã tạo môi trường để các em tự tin thể hiện bản thân, từ đó hình thành thế hệ công dân năng động, sáng tạo – lực lượng nòng cốt cho “thành phố Âm nhạc” trong tương lai.

CLB Âm nhạc Trường THPT Lê Hồng Phong.

Lan tỏa giá trị văn hóa, tạo động lực cho phát triển bền vững

Thực tế qua chương trình giáo dục, học sinh được tiếp cận với nhiều loại hình âm nhạc khác nhau, từ truyền thống đến hiện đại, từ trong nước đến quốc tế. Điều này giúp các em có cái nhìn đa chiều về âm nhạc, đồng thời hình thành khả năng cảm thụ và đánh giá nghệ thuật. Khi thế hệ trẻ có nền tảng thẩm mỹ tốt, họ sẽ trở thành những khán giả văn minh, góp phần thúc đẩy sự phát triển của các hoạt động âm nhạc trong cộng đồng.

Em Lê Trần Mỹ Anh, lớp 12A11, Trường THPT Lê Hồng Phong ( phường Hồng Bàng, TP Hải Phòng) cho biết, em yêu ca hát từ nhỏ, khi vào trường THPT em được học môn Âm nhạc cách bài bản. Điều này giúp em có nhiều kiến thức, kỹ năng biểu diễn. Tình yêu âm nhạc của em được nuôi dưỡng. Em định hướng sẽ theo chuyên nghiệp, cống hiến cho hoạt động phong trào của thành phố.

Đặc biệt, việc lồng ghép giáo dục âm nhạc địa phương vào chương trình giảng dạy đã giúp bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa đặc trưng của Hải Phòng. Những làn điệu dân gian, những ca khúc gắn với lịch sử và con người thành phố cảng được truyền tải đến học sinh một cách sinh động, giúp các em hiểu và tự hào về quê hương mình.

Trong giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, môn Âm nhạc còn mở ra nhiều cơ hội cho học sinh theo đuổi các lĩnh vực liên quan như biểu diễn, sáng tác, sản xuất âm nhạc, tổ chức sự kiện… Đây là yếu tố quan trọng để hình thành nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp văn hóa – một trong những động lực tăng trưởng mới của thành phố.

Theo cô Nguyễn Thị Phương Dung, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Lê Hồng Phong, nhà trường có 19 lớp học môn Âm nhạc. Từ khi có tổ hợp môn Âm nhạc, hoạt động phong trào của nhà trường rất sôi nổi. Học sinh tự tin biểu diễn, tích cực tham gia các câu lạc bộ, phong trào cộng đồng dân cư.

Tuy nhiên, để phát huy tối đa vai trò của giáo dục trong xây dựng “thành phố Âm nhạc”, vẫn cần nhiều giải pháp đồng bộ. Trước hết là việc tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đặc biệt là các phòng học chức năng và nhạc cụ. Đồng thời, cần có chính sách thu hút, đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên âm nhạc chất lượng cao.

Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa ngành giáo dục với các sở, ngành, địa phương và cộng đồng nghệ thuật là yếu tố không thể thiếu. Việc tổ chức các cuộc thi, liên hoan âm nhạc học đường, mời nghệ sĩ tham gia giảng dạy, giao lưu sẽ giúp học sinh có thêm cơ hội tiếp cận thực tế, nâng cao kỹ năng và mở rộng tầm nhìn.

Về lâu dài, Hải Phòng cần xây dựng chiến lược phát triển giáo dục nghệ thuật gắn với quy hoạch đô thị văn hóa. Khi giáo dục trở thành “mạch nguồn” nuôi dưỡng và lan tỏa tình yêu âm nhạc, thành phố sẽ có nền tảng vững chắc để phát triển các hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp, thu hút du lịch và đầu tư.

Nguyễn Dịu