Phát huy văn hóa đọc, bồi dưỡng năng lực tự học

Hoạt động góp phần lan tỏa văn hóa đọc và là bước cụ thể hóa yêu cầu đổi mới giáo dục gắn với định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cụ thể hóa chủ trương bằng những hoạt động thiết thực

Trong những năm gần đây, việc phát triển văn hóa đọc trong học sinh được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo dục, nhằm hình thành nền tảng tri thức, bồi dưỡng tư duy và năng lực tự học cho thế hệ trẻ.

Trên cơ sở đó, Ngày hội sách tại Trường THCS Đống Đa được tổ chức với nội dung đa dạng, phù hợp với từng khối lớp, bảo đảm tính giáo dục và tính trải nghiệm.

Các ấn phẩm sách được trưng bày tại Ngày hội sách, trong đó có nhiều tác phẩm về Chủ tịch Hồ Chí Minh nhằm truyền thống, bồi dưỡng lý tưởng cho học sinh - ảnh PV

Học sinh khối 6 tham gia hoạt động “Xếp sách nghệ thuật”, khối 7 với phần thi “Sách sống lại – phiên bản mới”, khối 8 với nội dung “Vẽ điều em muốn từ sách”. Các hoạt động đều yêu cầu học sinh không chỉ đọc mà còn phải hiểu, phân tích và thể hiện lại nội dung theo cách sáng tạo. Thông qua đó, nhà trường hướng tới mục tiêu đưa việc đọc sách trở thành một quá trình chủ động, trong đó học sinh giữ vai trò trung tâm, tích cực tham gia vào việc tiếp nhận và chuyển hóa tri thức.

Đông đảo học sinh Trường THCS Đống Đa (phường Kim Liên, Hà Nội) tham dự Ngày hội sách năm học 2025–2026 - Ảnh PV

Gắn văn hóa đọc với phát triển năng lực và yêu cầu của thời đại

Nghị quyết 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững đất nước. Để đáp ứng yêu cầu này, giáo dục phổ thông cần tập trung bồi dưỡng năng lực tư duy, khả năng tự học và kỹ năng thích ứng cho học sinh.

Thực tiễn tổ chức Ngày hội sách tại Trường THCS Đống Đa cho thấy, việc đổi mới phương thức tổ chức hoạt động giáo dục là yếu tố quan trọng. Thay vì chỉ khuyến khích đọc sách theo hình thức truyền thống, nhà trường đã gắn hoạt động đọc với các kỹ năng như thuyết trình, làm việc nhóm, tư duy sáng tạo.

Qua đó, học sinh từng bước hình thành khả năng phân tích, đánh giá và diễn đạt quan điểm cá nhân, những năng lực cần thiết trong bối cảnh xã hội thông tin và chuyển đổi số.

Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với xu hướng giáo dục hiện đại, trong đó việc học không chỉ dừng ở tiếp nhận kiến thức mà hướng tới phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học.

Mô hình xếp sách nghệ thuật của học sinh Trường THCS Đống Đa, tái hiện các dấu mốc lịch sử và nội dung từ sách, thể hiện sự sáng tạo trong tiếp cận và chuyển hóa tri thức - Ảnh PV

Tạo môi trường giáo dục toàn diện, phát triển con người

Một điểm đáng chú ý trong Ngày hội sách là việc tổ chức hoạt động “Khu vườn của những thay đổi”, nơi học sinh thể hiện suy nghĩ về bản thân, về những điều đã đọc và định hướng phát triển trong tương lai.

Hoạt động này góp phần tạo môi trường để học sinh tự nhận thức, tự đánh giá và xác định mục tiêu học tập, rèn luyện. Đây là yếu tố quan trọng trong việc hình thành nhân cách và phát triển con người toàn diện.

Học sinh Trường THCS Đống Đa sân khấu hóa tác phẩm văn học trong khuôn khổ Ngày hội sách, góp phần đổi mới phương thức tiếp cận tri thức, nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện - Ảnh PV

Từ thực tiễn này có thể thấy, việc phát triển văn hóa đọc trong nhà trường nhằm nâng cao tri thức và góp phần bồi dưỡng phẩm chất, năng lực, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức, việc hình thành thói quen đọc sách, năng lực tự học và tư duy độc lập cho học sinh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những cách làm cụ thể, sáng tạo từ cơ sở góp phần thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng về đổi mới giáo dục và phát triển nguồn nhân lực, góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

{Hương Giang}