Lý do Fed ngày càng khó đưa ra quyết định về lãi suất

Logo tại trụ sở FED ở Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Giá năng lượng tăng do căng thẳng địa chính trị, cùng làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), đang khiến triển vọng lạm phát và chính sách tiền tệ của Mỹ trở nên khó dự báo hơn.

Theo số liệu Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) mới nhất, lạm phát của Mỹ giảm đáng kể trong tháng 6, chủ yếu nhờ giá năng lượng hạ nhiệt trong giai đoạn này. Diễn biến trên từng làm dấy lên kỳ vọng Fed có thể không cần tiếp tục tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ tháng 7/2023.

Tuy nhiên, triển vọng đó nhanh chóng trở nên kém chắc chắn khi xung đột tại Trung Đông leo thang, đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh. Giá dầu Brent chuẩn đã vượt ngưỡng 100 USD/thùng trong tuần trước, lần đầu tiên kể từ tháng 5, làm dấy lên lo ngại áp lực lạm phát có thể quay trở lại.

Trong khi đó, giới chức Fed cũng đang đánh giá tác động của làn sóng đầu tư quy mô lớn vào hạ tầng AI đối với nền kinh tế. Theo biên bản cuộc họp chính sách tháng 6, nhiều thành viên Fed nhận định nhu cầu mạnh đối với các trung tâm dữ liệu AI có thể tiếp tục đẩy giá các sản phẩm công nghệ và điện năng tăng, đồng thời góp phần duy trì áp lực lạm phát trong thời gian dài.

Những yếu tố trên khiến thị trường gặp khó trong việc dự báo bước đi tiếp theo của Fed. Thị trường hợp đồng tương lai hiện chưa xác định rõ Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp sắp tới hay tiếp tục nâng lãi suất, phản ánh mức độ bất định hiếm thấy trong nhiều năm.

Sự thiếu chắc chắn này càng gia tăng khi Chủ tịch Fed Kevin Warsh chưa đưa ra bất kỳ tín hiệu định hướng nào về chính sách tiền tệ.

Theo Giáo sư Narayana Kocherlakota, chuyên gia kinh tế tại Đại học Rochester và cựu Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang Minneapolis, Fed đang phải đánh giá liệu các yếu tố thúc đẩy lạm phát hiện nay chỉ mang tính nhất thời hay có thể kéo dài trong dài hạn.

Ông cho rằng việc Chủ tịch Warsh không đưa ra định hướng về triển vọng chính sách khiến giới đầu tư ngày càng khó dự đoán phản ứng của Fed trước những thay đổi của nền kinh tế.

Khác với nhiều người tiền nhiệm, ông Warsh đã từ bỏ thông lệ "hướng dẫn dự báo" - công cụ mà Fed sử dụng trong hơn hai thập niên qua nhằm giúp thị trường hình dung lộ trình chính sách lãi suất. Tại phiên điều trần phê chuẩn hồi tháng 5, ông khẳng định sẽ không đưa ra dự báo về diễn biến kinh tế khi đảm nhiệm cương vị chủ tịch Fed.

Theo ông Kocherlakota, việc thiếu định hướng có thể làm gia tăng biến động trên thị trường và khiến doanh nghiệp thận trọng hơn trong các quyết định đầu tư cũng như tuyển dụng.

Tuy nhiên, không phải tất cả chuyên gia đều cho rằng Fed nên phát đi nhiều tín hiệu hơn. Bà Kezia Samuel, chiến lược gia thị trường tại AssetMark, nhận định trong nhiều năm qua, giới đầu tư đã quá tập trung vào từng phát biểu của các quan chức Fed, khiến việc phân tích định hướng chính sách trở nên phức tạp và đôi khi phản tác dụng.

Về triển vọng lạm phát, phần lớn các nhà hoạch định chính sách của Fed cho rằng chưa cần phản ứng trước các cú sốc giá năng lượng nếu chúng chỉ mang tính tạm thời. Thống đốc Fed Christopher Waller nhận định ngân hàng trung ương thường bỏ qua các đợt tăng giá ngắn hạn, như biến động do thuế quan hoặc giá dầu.

Dù vậy, nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, áp lực lạm phát có thể lan sang nhiều lĩnh vực khác và làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng vào khả năng đưa lạm phát trở về mục tiêu 2% của Fed.

Để đánh giá xu hướng giá cả, Fed tiếp tục theo dõi lạm phát lõi cùng các chỉ số về kỳ vọng lạm phát của thị trường và người tiêu dùng. Hiện các chỉ số này chưa cho thấy nhu cầu cấp bách phải nâng lãi suất, song giới phân tích cảnh báo cục diện có thể thay đổi nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài hoặc các yếu tố thúc đẩy lạm phát mới tiếp tục gia tăng.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc