Lướt điện thoại, gõ máy tính sai tư thế,... dễ mắc hội chứng ống cổ tay

Nhiều người thường chủ quan khi xuất hiện cảm giác tê bì đầu ngón tay, đau mỏi cổ tay hoặc yếu lực cầm nắm. Tuy nhiên, đây có thể là những dấu hiệu sớm của hội chứng ống cổ tay - bệnh lý nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể gây teo cơ, giảm chức năng vận động bàn tay và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Những ai có nguy cơ mắc hội chứng ống cổ tay?

Hội chứng ống cổ tay (Carpal Tunnel Syndrome) là tình trạng dây thần kinh giữa bị chèn ép khi đi qua ống cổ tay - một cấu trúc hẹp nằm ở vùng cổ tay. Khi áp lực trong ống cổ tay tăng lên, dây thần kinh giữa bị chèn ép, gây ra các triệu chứng đau, tê bì, ngứa ran hoặc giảm cảm giác ở bàn tay.

Đây được xem là bệnh lý chèn ép thần kinh ngoại biên thường gặp nhất. Trong nhiều trường hợp, bệnh tiến triển âm thầm, các triệu chứng xuất hiện từ từ và ngày càng nặng theo thời gian.

Đặc biệt, các triệu chứng thường rõ hơn vào ban đêm khi người bệnh ngủ với cổ tay ở tư thế gập, làm gia tăng áp lực lên dây thần kinh giữa. Ban đầu, cảm giác tê hoặc đau chỉ thoáng qua nên nhiều người bỏ qua. Đến khi tình trạng kéo dài, xuất hiện thường xuyên hơn và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày thì bệnh đã tiến triển nặng.

Các triệu chứng hội chứng ống cổ tay thường xuất hiện từ từ và tăng dần theo thời gian

Nguyên nhân gây hội chứng ống cổ tay

Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân chính xác không được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, một số yếu tố được cho là làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:

Làm việc sai tư thế

Việc sử dụng bàn phím, chuột máy tính hoặc điện thoại trong thời gian dài với tư thế cổ tay gập hoặc duỗi quá mức sẽ tạo áp lực lên dây thần kinh giữa.

Chấn thương vùng cổ tay

Các chấn thương như gãy xương, bong gân hoặc trật khớp cổ tay có thể làm thay đổi cấu trúc giải phẫu và gây chèn ép thần kinh.

Các bệnh lý viêm khớp

Viêm khớp dạng thấp và một số bệnh lý viêm khác có thể làm sưng viêm lớp màng bao quanh gân, từ đó làm hẹp ống cổ tay.

Thay đổi nội tiết và chuyển hóa

Mang thai, mãn kinh, suy giáp, đái tháo đường, bệnh to đầu chi hoặc béo phì đều có thể làm tăng nguy cơ mắc hội chứng ống cổ tay.

Yếu tố di truyền

Một số người có cấu trúc ống cổ tay bẩm sinh nhỏ hơn bình thường nên dễ bị chèn ép thần kinh hơn.

Dấu hiệu nhận biết hội chứng ống cổ tay

Các triệu chứng thường xuất hiện từ từ và tăng dần theo thời gian. Người bệnh có thể gặp các biểu hiện như:

Tê bì, ngứa ran hoặc nóng rát ở ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và một phần ngón đeo nhẫn.
Cảm giác đau lan từ cổ tay lên cẳng tay hoặc vai.
Bàn tay yếu, giảm khả năng cầm nắm đồ vật.
Thường xuyên đánh rơi đồ vật.
Khó thực hiện các động tác tinh tế như cài cúc áo, cầm bút viết hoặc sử dụng điện thoại.
Cảm giác các ngón tay sưng phù dù thực tế không có biểu hiện sưng rõ rệt.

Khi bệnh tiến triển nặng, người bệnh có thể bị teo cơ vùng mô cái ở bàn tay, gây hạn chế vận động và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày.

Nếu tình trạng chèn ép dây thần kinh giữa kéo dài mà không được điều trị đúng cách, người bệnh có thể gặp nhiều biến chứng như:

Giảm hoặc mất cảm giác ở bàn tay.
Đau mạn tính vùng cổ tay và bàn tay.
Yếu cơ, teo cơ vùng mô cái.
Giảm khả năng cầm nắm và thực hiện các hoạt động sinh hoạt thường ngày.
Ảnh hưởng đến hiệu suất lao động và chất lượng cuộc sống.

Cách phòng ngừa hội chứng ống cổ tay hiệu quả

Việc thay đổi thói quen sinh hoạt và làm việc là biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa bệnh.

Điều chỉnh tư thế làm việc
Đặt màn hình máy tính ngang tầm mắt.
Sử dụng bàn phím và chuột công thái học.
Giữ cổ tay ở tư thế thẳng khi đánh máy.
Điều chỉnh ghế ngồi phù hợp để cánh tay và cổ tay được thư giãn.

Nghỉ ngơi hợp lý: Sau mỗi 30-60 phút làm việc liên tục với máy tính hoặc điện thoại, nên đứng dậy vận động, đi lại hoặc thực hiện các động tác thư giãn cổ tay trong vài phút.

Tập luyện cho cổ tay: Các bài tập kéo giãn cơ cổ tay và ngón tay giúp tăng độ linh hoạt của khớp, cải thiện tuần hoàn máu và giảm áp lực lên dây thần kinh giữa.

Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử kéo dài: Không nên sử dụng điện thoại hoặc máy tính bảng liên tục trong nhiều giờ. Đặc biệt, hạn chế dùng thiết bị điện tử khi đang di chuyển trên xe vì rung lắc có thể làm tăng áp lực lên các khớp và gân vùng cổ tay.

Chườm lạnh khi đau: Khi xuất hiện cảm giác đau nhức hoặc căng mỏi cổ tay, có thể chườm lạnh trong 10-15 phút để giảm viêm và giảm khó chịu.

Nếu xuất hiện các triệu chứng tê bì, đau cổ tay kéo dài, yếu lực bàn tay hoặc thường xuyên đánh rơi đồ vật, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa cơ xương khớp hoặc chấn thương chỉnh hình để được thăm khám. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách có thể giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, bảo tồn chức năng vận động của bàn tay và nâng cao chất lượng cuộc sống.

BS. Nguyễn Văn Linh