Luật Thủ đô (sửa đổi): Hiệp lực tạo đòn bẩy để Hà Nội phát triển bứt phá

Luật sư Nguyễn Văn Hà – Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Hà Nội. Ảnh: PV.

- Thưa ông, để Luật Thủ đô (sửa đổi) phát huy hiệu quả, yếu tố then chốt là gì?

- Để đưa Luật Thủ đô (sửa đổi) vào cuộc sống, chính quyền thành phố phải đóng vai trò tiên phong trong việc chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển. Đây không chỉ là sự thay đổi về danh xưng, mà là bước ngoặt trong phương thức vận hành, lấy việc phục vụ và thúc đẩy phát triển làm trung tâm. Trọng tâm của sự chuyển đổi này là việc áp dụng triệt để cơ chế "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Theo đó, các sở, ngành cần chủ động khai thác thẩm quyền tại Điều 8 và Điều 9 của Luật Thủ đô (sửa đổi) để "thiết kế chính sách" đặc thù, ban hành các văn bản hướng dẫn phù hợp với thực tiễn địa phương, thay vì thụ động chờ đợi nghị định từ trung ương.

Tinh thần kiến tạo cần được cụ thể hóa mạnh mẽ thông qua việc khẩn trương triển khai các "siêu dự án", đặc biệt là mô hình TOD để tái cấu trúc không gian đô thị và đẩy nhanh mạng lưới đường sắt đô thị Metro. Đồng thời, chính quyền thành phố phải vận hành dựa trên nền tảng số hóa, bảo đảm tính minh bạch và trách nhiệm giải trình cao.

- Trong bối cảnh thành phố được giao nhiều thẩm quyền đặc thù và thí điểm các chính sách "vượt khung", nhân dân cần thực hiện quyền giám sát và phản biện xã hội như thế nào, thưa ông?

- Luật Thủ đô (sửa đổi) xác định người dân vừa là trung tâm, chủ thể, vừa là đối tượng thụ hưởng mọi thành quả của quá trình phát triển. Luật này chỉ thực sự đi vào cuộc sống và phát huy giá trị khi nhận được sự đồng thuận, ủng hộ và tham gia trực tiếp từ mọi tầng lớp nhân dân Thủ đô trong phát huy mạnh mẽ quyền giám sát và phản biện xã hội.

Trong bối cảnh mới, vai trò này càng cần được thể hiện chủ động, thực chất hơn. Người dân không chỉ góp ý, mà còn cần tham gia giám sát trách nhiệm giải trình của đội ngũ cán bộ. Mọi quyết sách về kinh tế - xã hội, hay các mô hình quản trị mới đều cần sự tham vấn và thẩm định từ chính cộng đồng đối tượng chịu tác động.

Mỗi công dân cần là hạt nhân trong việc xây dựng văn hóa Thủ đô, hiện thực hóa tinh thần "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc". Điều này được thể hiện qua nếp sống thanh lịch, nghĩa tình, ý thức thượng tôn pháp luật và trách nhiệm giữ gìn bản sắc nghìn năm văn hiến. Khi người dân tham gia tích cực vào các không gian sáng tạo, bảo tồn di sản và đời sống đô thị, giá trị của Luật Thủ đô sẽ được lan tỏa, biến Hà Nội thành đô thị đáng sống, an toàn và hấp dẫn trong kỷ nguyên mới.

- Về phía đội ngũ luật sư Thủ đô sẽ phát huy vai trò như thế nào để vừa hỗ trợ chính quyền thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa góp phần đưa các quy định của Luật đi vào cuộc sống hiệu quả, thưa ông?

- Với tư cách là những am hiểu pháp luật, đội ngũ luật sư Thủ đô đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa các quy định của Luật Thủ đô thành động lực phát triển thực tế. Luật sư Thủ đô không chỉ tư vấn, mà còn tham gia phản biện sâu sắc để hỗ trợ chính quyền thiết kế các "Sandbox" công nghệ và khung thử nghiệm chính sách. Nhiệm vụ này đòi hỏi sự cân bằng tinh tế giữa việc thúc đẩy các giải pháp bứt phá sáng tạo và việc duy trì kỷ cương, thượng tôn pháp luật.

Đặc biệt, luật sư Thủ đô sẽ đồng hành xây dựng các cơ chế pháp lý bảo vệ cán bộ năng động, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Sự bảo trợ về mặt pháp lý này giúp đội ngũ thực thi yên tâm vận hành các thẩm quyền "vượt khung" mà không lo ngại rủi ro trách nhiệm. Bên cạnh đó, đội ngũ luật sư còn là cầu nối đưa các quy định phức tạp của Luật đến gần hơn với cộng đồng, qua việc tuyên truyền và hướng dẫn tận dụng các ưu đãi về đầu tư, thuế, đất đai... Đội ngũ luật sư giúp doanh nghiệp và người dân khai thác tối đa nguồn lực, biến những cơ hội pháp lý thành thành quả kinh tế cụ thể cho Thủ đô.

Có thể nói, chính sự gắn kết chặt chẽ giữa một chính quyền quyết liệt, nhân dân đồng lòng và hệ thống pháp lý minh bạch, vượt trội chính là chìa khóa vạn năng. Đây sẽ là "bệ phóng" vững chắc giúp Luật Thủ đô (sửa đổi) nhanh chóng đi vào cuộc sống, đưa Hà Nội vươn tầm vị thế, trở thành thành phố toàn cầu trong kỷ nguyên phát triển mới.

Hà Phong thực hiện