Luật Báo chí 2025: Mở hành lang pháp lý cho báo chí đa phương tiện

Luật hóa nhiều nội dung mới, tạo nền tảng cho báo chí đa phương tiện

Luật Báo chí năm 2025 được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế đối với hoạt động báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số, sắp xếp lại hệ thống cơ quan báo chí và yêu cầu xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại. Những quy định mới không chỉ bổ sung hành lang pháp lý cho các mô hình báo chí hiện đại mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn đối với cơ quan báo chí và đội ngũ người làm báo.

Luật Báo chí 2025 có nhiều điểm mới với hoạt động báo chí. Ảnh: Vũ Lê

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, cho rằng Luật Báo chí năm 2025 có nhiều nội dung và tinh thần đổi mới, được xây dựng phù hợp hơn với xu thế phát triển của báo chí hiện nay. Điểm mới nổi bật của Luật Báo chí năm 2025 là lần đầu tiên luật hóa các quy định điều chỉnh hoạt động báo chí trên không gian mạng và loại hình báo chí trên không gian mạng. Trước đây, lĩnh vực này đã có một số quy định để quản lý nhưng chưa được quy định đầy đủ trong luật. Việc bổ sung các quy định này góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý đối với hoạt động báo chí trong môi trường số.

Bên cạnh đó, Luật cũng lần đầu tiên đưa vào các khái niệm mới, trong đó có khái niệm cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện. Mặc dù trên thực tế đã hình thành một số cơ quan báo chí tích hợp nhiều loại hình như báo in, báo điện tử, phát thanh và truyền hình, nhưng đây là lần đầu tiên mô hình này được luật hóa.

Ông Nguyễn Đức Lợi cho biết: "Lần đầu tiên, mô hình tổ chức này được quy định trong luật, tạo hành lang pháp lý để các cơ quan báo chí tập trung nguồn lực, tích hợp nhiều loại hình báo chí trong cùng một cơ quan và hoạt động trên cơ sở pháp lý rõ ràng, thống nhất."

Theo đó, việc luật hóa mô hình cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện tạo cơ sở pháp lý cụ thể cho việc tổ chức và vận hành tòa soạn đa phương tiện, từ cơ cấu tổ chức, phương thức hoạt động đến cơ chế tài chính, tuyển dụng nhà báo, phóng viên, biên tập viên và các quy định liên quan.

Một điểm mới khác là Luật bổ sung nhiều quy định về kinh tế báo chí, đồng thời quy định cụ thể hơn về điều kiện tác nghiệp của nhà báo, phóng viên nhằm tăng cường quản lý hoạt động nghề nghiệp. Đáng chú ý, Luật cũng bổ sung các quy định tạo nguồn lực cho cơ quan báo chí, nhất là nguồn lực tài chính thông qua cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ. Đối với các cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, Luật quy định các cơ chế tạo điều kiện về nguồn lực từ ngân sách nhà nước cùng một số cơ chế tài chính, thuế, tạo nền tảng pháp lý cần thiết để các cơ quan báo chí vận hành hiệu quả trong bối cảnh nhiều địa phương đang sắp xếp lại hệ thống báo chí, phát thanh và truyền hình.

Đặt ra yêu cầu mới đối với người làm báo và công tác đào tạo

Cùng với việc mở rộng hành lang pháp lý cho hoạt động báo chí, Luật Báo chí năm 2025 cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với đội ngũ người làm báo. Theo ông Nguyễn Đức Lợi, trong bối cảnh hiện nay, nhà báo không còn chỉ làm việc với một loại hình báo chí mà cần trở thành nhà báo đa năng, đa kỹ năng, có khả năng tác nghiệp trên nhiều nền tảng. Một nhà báo khi tham gia sự kiện không chỉ viết tin, bài mà còn có thể chụp ảnh, quay phim, sản xuất video hoặc thực hiện các tác phẩm báo chí điện tử.

Yêu cầu này đòi hỏi các cơ sở đào tạo báo chí và các cơ quan báo chí phải tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng làm báo hiện đại cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên. Đây cũng là thách thức không nhỏ đối với những người đã quen với phương thức làm báo theo một loại hình truyền thống. Không chỉ thay đổi phương thức tác nghiệp, mô hình tòa soạn đa phương tiện còn kéo theo sự thay đổi về cơ chế tổ chức và vận hành. Người đứng đầu cơ quan báo chí cần được bồi dưỡng, cập nhật kiến thức về quản trị tòa soạn, quản lý thông tin và tổ chức hoạt động trong môi trường báo chí đa phương tiện.

Theo ông Nguyễn Đức Lợi, việc sắp xếp, hợp nhất các cơ quan báo chí không thể chỉ dừng ở việc tập hợp nguồn lực về mặt tổ chức mà cần có sự thay đổi toàn diện về tư duy quản trị và phương thức vận hành. Chuyển đổi số trong cơ quan báo chí không chỉ là đổi mới phương thức tác nghiệp mà còn là đổi mới công tác quản lý, điều hành.

Để hỗ trợ các cơ quan báo chí và hội viên thích ứng với giai đoạn chuyển đổi, Hội Nhà báo Việt Nam tiếp tục xác định đào tạo, bồi dưỡng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Hằng năm, Hội tổ chức hàng trăm lớp đào tạo về chính trị, tư tưởng và nghiệp vụ cho hội viên trên cả nước. Những năm gần đây, nội dung đào tạo được tập trung vào kỹ năng làm báo hiện đại, phương thức tác nghiệp trên môi trường số, các loại hình báo chí mới, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), tổ chức tòa soạn hội tụ và tòa soạn đa phương tiện. Đồng thời, Hội cũng tổ chức các lớp tập huấn về đổi mới quản trị tòa soạn tại các địa phương sau khi thực hiện sắp xếp hệ thống báo chí.

Một nội dung đáng chú ý khác của Luật Báo chí năm 2025 là nâng cao điều kiện cấp thẻ nhà báo. Theo quy định mới, người được cấp thẻ nhà báo phải được đào tạo nghiệp vụ báo chí. Quy định này nhằm bảo đảm người hành nghề báo chí được đào tạo bài bản, có kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ người làm báo.

Bên cạnh đó, Luật cũng bổ sung các quy định về quản lý hoạt động báo chí trên không gian mạng. Theo ông Nguyễn Đức Lợi, trong bối cảnh lượng thông tin trên môi trường mạng ngày càng lớn, việc luật hóa các quy định quản lý hoạt động báo chí trên không gian mạng là sự bổ sung cần thiết nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, góp phần hạn chế thông tin giả, thông tin không chính thống, thông tin xuyên tạc và các nội dung sai lệch, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý hoạt động báo chí trong môi trường số.

Luật Báo chí năm 2025 bổ sung nhiều quy định mới phù hợp với xu hướng phát triển của báo chí hiện đại, như luật hóa hoạt động báo chí trên không gian mạng; lần đầu tiên quy định mô hình cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện; bổ sung cơ chế phát triển kinh tế báo chí, tạo nguồn lực thông qua đặt hàng, giao nhiệm vụ; quy định chặt chẽ hơn về điều kiện cấp thẻ nhà báo; đồng thời tăng cường các quy định quản lý hoạt động báo chí trên môi trường số, tạo hành lang pháp lý cho quá trình chuyển đổi số và tổ chức lại hệ thống báo chí.

Bảo Ngọc