Lợi nhuận quý I/2026 phân hóa mạnh: Bán lẻ, dầu khí bứt phá, nhóm tài chính và thép chững lại

Áp lực chi phí vốn bủa vây nhóm tài chính và bất động sản

Theo phân tích của VCBS, bức tranh lợi nhuận quý I/2026 của toàn ngành ngân hàng sẽ ghi nhận tốc độ tăng trưởng chậm lại. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ áp lực chi phí vốn tiếp tục đè nặng lên biên lãi thuần (NIM). Đi cùng với đó, dư địa tăng trưởng tín dụng bị thu hẹp, đặc biệt là dòng vốn chảy vào lĩnh vực kinh doanh bất động sản – vốn là động lực sinh lời chính của nhiều nhà băng. Khối ngân hàng tư nhân dự kiến sẽ chịu tác động giảm sút rõ rệt nhất. Ngược lại, nhóm ngân hàng quốc doanh cho thấy tín hiệu khả quan hơn khi tận dụng được lợi thế chi phí vốn rẻ và mức nền lợi nhuận của năm 2025 ở mức thấp.

Đối với ngành chứng khoán, kết quả kinh doanh cũng rẽ theo hai hướng. Các công ty chứng khoán tốp đầu tập trung vào mảng cho vay ký quỹ (margin) được kỳ vọng tăng trưởng tốt so với cùng kỳ. Nền tảng cho sự lạc quan này đến từ thanh khoản thị trường cải thiện mạnh mẽ, quy mô nguồn vốn dồi dào sau các đợt phát hành tăng vốn năm 2025 và danh mục đầu tư an toàn với tỷ trọng lớn trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi. Trái lại, nhóm công ty chứng khoán vừa và nhỏ có thể đối mặt với kết quả kém tích cực khi danh mục tự doanh phụ thuộc quá nhiều vào các nhịp điều chỉnh của chỉ số VN-Index.

Tại lĩnh vực bất động sản nhà ở, mặt bằng lãi suất tăng mạnh đang bào mòn biên lợi nhuận ròng của các chủ đầu tư, đồng thời làm suy yếu tâm lý và khả năng chi trả của người mua nhà. Điểm sáng hiếm hoi của ngành đến từ việc hành lang pháp lý đang dần hoàn thiện, giúp khơi thông nguồn cung mới. Thị trường cũng ghi nhận sự hạ nhiệt về giá tại khu vực nội đô khi lực cầu đầu cơ suy giảm, nhường chỗ cho xu hướng dịch chuyển ra các dự án vùng ven được hưởng lợi từ hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ.

Điểm sáng từ khối bán lẻ, dầu khí và bất động sản công nghiệp

Trái ngược với nhóm tài chính, ngành bán lẻ - tiêu dùng được dự báo duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ nhờ mức nền thấp của cùng kỳ năm trước. Dù áp lực lạm phát và chi phí đầu vào tăng cao làm suy giảm sức mua đối với các mặt hàng không thiết yếu, ngành bán lẻ vẫn có những trợ lực quan trọng. Việc siết chặt quản lý thương mại điện tử và truy xuất nguồn gốc đang thúc đẩy quá trình tái cấu trúc thị phần, dịch chuyển nhu cầu từ hàng trôi nổi sang các chuỗi bán lẻ chính thống. Sự kết hợp cùng các giải pháp tài chính tiêu dùng giúp các doanh nghiệp đầu ngành bảo vệ được biên lợi nhuận khi thu nhập thực tế của người dân suy giảm.

Ngành dầu khí cũng đóng góp vào bức tranh tăng trưởng tích cực chung nhưng có sự phân hóa rõ nét trong chuỗi giá trị. Các doanh nghiệp thượng nguồn hưởng lợi lớn nhất nhờ các hoạt động thăm dò, khai thác được thúc đẩy mạnh mẽ. Khối doanh nghiệp này cũng được hưởng lợi từ việc giá bán sản phẩm cải thiện theo đà tăng của giá dầu thế giới, đặc biệt khi những căng thẳng địa chính trị tại khu vực eo biển Hormuz làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung toàn cầu.

Đối với mảng bất động sản khu công nghiệp, doanh thu dự kiến giữ nhịp tích cực nhờ tốc độ cho thuê duy trì ổn định từ cuối năm 2025 vắt sang đầu năm 2026. Các doanh nghiệp sở hữu lượng tiền gửi lớn sẽ chiếm ưu thế vượt trội khi mặt bằng lãi suất huy động tăng cao. Đặc biệt, VCBS đánh giá rất cao nhóm doanh nghiệp cao su khi giá cao su xuất khẩu tăng mạnh song hành cùng giá dầu, kết hợp với những bước tiến rõ rệt về thủ tục pháp lý tại các dự án đền bù đất đai.

Phân hóa sâu sắc tại nhóm xây dựng, điện và thép

Các lĩnh vực sản xuất và xây dựng hạ tầng cũng ghi nhận bức tranh kinh doanh đa chiều. Ngành xây dựng được kỳ vọng khởi sắc về nguồn việc nhờ sự gia tăng nguồn cung nhà ở và tiến độ giải ngân mạnh mẽ của các dự án hạ tầng. Dù vậy, tình trạng thiếu hụt nguồn cung nguyên vật liệu đang tạo ra sức ép không nhỏ lên biên lợi nhuận của toàn ngành.

Nhóm ngành điện duy trì được đà tăng trưởng doanh thu chung nhờ sản lượng tiêu thụ tiếp tục gia tăng, nhưng lợi nhuận sau thuế lại phụ thuộc vào đặc thù từng loại hình. Các doanh nghiệp thủy điện ghi nhận cả doanh thu và sản lượng cải thiện đồng đều. Trong khi đó, nhóm nhiệt điện bao gồm nhiệt điện than, khí và LNG dù tăng được sản lượng nhưng lợi nhuận lại bị bào mòn bởi giá nguyên vật liệu đầu vào tăng cao. Tương tự, ngành thép chứng kiến sự phân hóa ngày càng sâu sắc. Các doanh nghiệp thượng nguồn làm chủ được chuỗi cung ứng sẽ giữ vững được lợi thế cạnh tranh, trong khi nhóm doanh nghiệp thuần hạ nguồn phải đối mặt với rào cản khắt khe về môi trường và những biến động khó lường của thương mại quốc tế.

Khánh Linh