Lợi bất cập hại

Ở khu vực nông thôn, chăn nuôi gia súc, gia cầm là nghề sản xuất chủ lực, góp phần quan trọng vào giá trị chung của ngành Nông nghiệp. Tuy nhiên, hiện vẫn có nhiều trường hợp chăn nuôi trong khu dân cư lại chỉ “lợi mình, thiệt cộng đồng” gây ra những bức xúc cho người dân từ ô nhiễm chất thải.

Dịp gần đây, tại thôn Lẻ, xã Mỹ Thái, nhiều người dân đã liên tục phản ánh đến cơ quan chức năng về tình trạng ô nhiễm môi trường xuất phát từ một hộ chăn nuôi quy mô lớn ngay trong khu dân cư. Nguồn nước thải từ chuồng trại không qua xử lý, chảy thẳng ra cánh đồng, bốc mùi xú uế nồng nặc khiến đời sống sinh hoạt của bà con bị ảnh hưởng. Một số người dân cho biết, mỗi lần hộ này dọn chuồng, nước bẩn chảy xuống mương cạnh đó màu đen kịt, mùi hôi đến mức bữa cơm vừa dọn ra lại phải cất đi vì không thể chịu nổi. Nước thải không được xử lý, chảy thẳng ra cánh đồng còn khiến lúa bị lốp, đổ, thiệt hại sản xuất. Khi nắm được nội dung phản ánh, UBND xã Mỹ Thái đã giao đơn vị chuyên môn, trưởng thôn và các đoàn thể trong thôn nhắc nhở nhiều lần song chưa triệt để, hộ chăn nuôi vẫn tiếp tục hoạt động mà không có bất kỳ biện pháp xử lý môi trường nào.

Tình trạng này không chỉ xảy ra tại xã Mỹ Thái mà còn phổ biến ở nhiều địa phương khác trong tỉnh. Thực tế cho thấy, hiện nay, trên địa bàn tỉnh, chăn nuôi trang trại vẫn chiếm tỷ lệ thấp hơn so với chăn nuôi nông hộ. Theo Luật Chăn nuôi, các hộ chăn nuôi phải tuân thủ nhiều quy định nghiêm ngặt như: Chuồng trại phải tách biệt với nơi ở của người; thường xuyên vệ sinh, khử trùng, tiêu độc chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi; áp dụng các biện pháp phòng dịch phù hợp; đồng thời thu gom, xử lý chất thải, nước thải, xác vật nuôi theo đúng quy định pháp luật về thú y và bảo vệ môi trường. Tổ chức, cá nhân chăn nuôi có nghĩa vụ thực hiện các biện pháp an toàn sinh học, bảo đảm vệ sinh môi trường, không gây ảnh hưởng đến cộng đồng xung quanh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều nơi vẫn chưa quan tâm đúng mức đến việc xử lý nước thải; có hộ đầu tư hệ thống xử lý nhưng công suất không bảo đảm, dẫn đến tình trạng ô nhiễm.

Chăn nuôi để phát triển kinh tế gia đình là quyền lợi chính đáng của các hộ dân song phải tuân thủ nghiêm quy định. Do đó, để hướng tới sự phát triển bền vững, hoạt động chăn nuôi không thể tách rời trách nhiệm bảo vệ môi trường. Khi người dân biết kết hợp hài hòa giữa lợi ích kinh tế và lợi ích cộng đồng, chăn nuôi sẽ vừa mang lại nguồn thu nhập ổn định, vừa giữ gìn môi trường sống trong lành cho các làng quê. Ngược lại, nếu chỉ chạy theo lợi ích trước mắt mà bỏ qua yếu tố môi trường, chăn nuôi trở thành gánh nặng, gây ô nhiễm, ảnh hưởng đến sức khỏe và đời sống của người dân trong khu dân cư. Cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cần thường xuyên khuyến cáo đến hộ chăn nuôi; giám sát quá trình thực hiện và xử lý nghiêm vi phạm, nếu không sẽ gây ra tình trạng “lợi bất cập hại”.

Trường Sơn