Loạt chính sách ưu đãi về phí, thuế phát triển văn hóa Việt Nam

Sáng 20/4, Quốc hội khóa XVI nghe dự thảo Nghị quyết về Phát triển văn hóa Việt Nam.

HÀNG LOẠT CƠ CHẾ, CHÍNH SÁCH, ƯU ĐÃI VỀ PHÍ, THUẾ CHO VĂN HÓA

Theo dự thảo Nghị quyết, ngày 24/11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.

Miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập vào Ngày Văn hóa Việt Nam theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước và tăng dần theo yêu cầu phát triển để thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trong từng thời kỳ; Khuyến khích huy động nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa.

Theo dự thảo Nghị quyết, tổ chức, cá nhân đầu tư vào cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa theo quy định tại khoản 1 Điều này được hưởng các chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh phù hợp theo quy định tại Điều 7 Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.

Tổ chức, cá nhân đầu tư vào hạ tầng số và phát triển các giải pháp công nghệ cao cho văn hóa và phát triển trọng tâm một số ngành, lĩnh vực công nghiệp văn hóa, bao gồm: du lịch văn hóa, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, trò chơi điện tử trên mạng được hỗ trợ thuế thu nhập như sau:

Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời hạn 02 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động của doanh nghiệp. Việc xác định thời gian miễn, giảm thuế thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp;

Miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp;

Miễn thuế thu nhập cá nhân trong thời hạn 02 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của chuyên gia, nhà khoa học nhận được từ doanh nghiệp.

Dự thảo Nghị quyết cũng nêu rõ cơ chế ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực văn hóa. Theo đó, sản xuất phim, phát hành phim, phổ biến phim; triển lãm; thể dục, thể thao; biểu diễn nghệ thuật ngoài quy định tại điểm k khoản 2 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng được hưởng thuế suất thuế giá trị gia tăng 5%.

Các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài được tổ chức, cá nhân mua, đấu giá, đưa về Việt Nam không vì mục đích lợi nhuận để trưng bày theo quy định của Luật Di sản văn hóa hoặc tặng, cho, chuyển giao cho Nhà nước: Được miễn 100% thuế nhập khẩu, phí hải quan; Là đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng; Trường hợp tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, cổ vật quý hiếm đã được hồi hương về nước, nhưng chủ sở hữu không chuyển nhượng cho nhà nước mà chuyển nhượng cho bên thứ ba phải thực hiện nghĩa vụ về thuế, phí theo quy định của pháp luật thuế.

Theo dự thảo Nghị quyết, Nhà nước có chính sách ưu tiên phát triển tài năng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao và thông qua bồi dưỡng tập trung, chuyên sâu trong nước và ở nước ngoài; bảo đảm điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị và chăm sóc sức khỏe chuyên biệt để phục vụ biểu diễn, luyện tập, nghiên cứu theo hướng đồng bộ, hiện đại đạt chuẩn khu vực và quốc tế gắn với mục tiêu, nhiệm vụ phát triển văn hóa và công nghiệp văn hóa.

Cho phép các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực văn hóa, thể thao áp dụng cơ chế tuyển dụng không qua thi tuyển đối với các vận động viên, nghệ sĩ tài năng, du học sinh tốt nghiệp ở nước ngoài bằng ngân sách nhà nước trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao đã giành huy chương, giải thưởng khu vực, quốc tế. Người được tuyển dụng được hưởng các chính sách thu hút, trọng dụng người tài theo quy định của pháp luật.

Viên chức, người lao động hoạt động đặc thù về nghề nghiệp trong các đơn vị sự nghiệp công lập nghệ thuật biểu diễn, đơn vị nghệ thuật biểu diễn thuộc lực lượng vũ trang được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề, chế độ bồi dưỡng luyện tập và biểu diễn theo lộ trình cho đến khi thực hiện chế độ tiền lương mới như sau:

Phụ cấp ưu đãi nghề từ mức 40% đến 60% mức lương hiện hưởng cộng với phụ cấp chức vụ lãnh đạo và phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có) đối với viên chức, người lao động hoạt động đặc thù về nghề nghiệp trong loại hình nghệ thuật biểu diễn truyền thống, nghệ thuật biểu diễn cổ điển và xiếc; viên chức, người lao động hoạt động đặc thù về nghề nghiệp làm việc tại khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn;

Phụ cấp ưu đãi nghề từ mức 20% đến 30% mức lương hiện hưởng cộng với phụ cấp chức vụ lãnh đạo và phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có) đối với viên chức, người lao động hoạt động đặc thù về nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, thể thao không thuộc các trường hợp quy định tại điểm a khoản này;

Chế độ bồi dưỡng luyện tập, bồi dưỡng biểu diễn căn cứ vào vai trò, mức độ tham gia hoạt động trong tác phẩm, chương trình, tiết mục để xác định: chế độ bồi dưỡng luyện tập từ 5% đến 15% mức lương cơ sở/buổi luyện tập; chế độ bồi dưỡng biểu diễn (sơ duyệt, tổng duyệt và biểu diễn) từ 15% đến 30% mức lương cơ sở/buổi biểu diễn...

Nghị quyết này sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026 nếu được Quốc hội thông qua.

ĐỀ NGHỊ RÀ SOÁT, BẢO ĐẢM PHÙ HỢP PHÁP LUẬT VỀ ĐẤT ĐAI KHI MIỄN GIẢM TIỀN THUÊ ĐẤT ĐỂ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA

Báo cáo thẩm tra dự án Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhất trí việc xác định ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương. Bên cạnh ngày văn hóa Việt Nam, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, phát huy hiệu quả các ngày lễ, ngày kỷ niệm lớn của dân tộc gắn với giá trị văn hóa truyền thống, nhằm lan tỏa sâu rộng các giá trị văn hóa, nâng cao ý thức gìn giữ, phát huy bản sắc dân tộc trong đời sống xã hội.

Về cơ chế, chính sách thu hút nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa, Ủy ban cơ bản tán thành chủ trương thu hút, khơi thông các nguồn lực đầu tư cho phát triển văn hóa. Tuy nhiên, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, làm rõ nội hàm và quy định các nguyên tắc áp dụng chính sách ưu đãi đặc thù, bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ để thu hút hiệu quả nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa.

Về cơ chế ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, Ủy ban cơ bản tán thành cơ chế ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực văn hóa. Có ý kiến đề nghị làm rõ khái niệm “mô hình đô thị di sản” (tại khoản 3), xác định rõ tiêu chí lựa chọn địa phương thí điểm; quy định các nguyên tắc khi áp dụng cơ chế, chính sách ưu đãi về đất đai, phí và lệ phí; đồng thời, có lộ trình triển khai phù hợp, tránh dàn trải, bảo đảm hiệu quả đầu tư và khả năng cân đối nguồn lực.

Ủy ban cho rằng việc quy định về miễn, giảm tiền thuê đất, tiền thuê bất động sản thuộc sở hữu nhà nước đối với nhà xuất bản, cơ sở sản xuất phim tài liệu và khoa học 100% vốn nhà nước (tại điểm c khoản 4) là cần thiết. Tuy nhiên đề nghị rà soát bảo đảm phù hợp với pháp luật về đất đai và quản lý, sử dụng tài sản công; làm rõ tiêu chí, điều kiện áp dụng, phạm vi ưu đãi.

Về chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng, nhân lực đặc thù về nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, thể thao (Điều 7), Ủy ban cơ bản tán thành các chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng, nhân lực đặc thù về nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, thể thao. Tuy nhiên, đề nghị rà soát kỹ các nhóm đối tượng được hưởng chính sách về phụ cấp ưu đãi nghề, chế độ bồi dưỡng tập luyện và biểu diễn (tại khoản 3) để bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực, tránh dàn trải; làm rõ các khái niệm về loại hình “nghệ thuật biểu diễn truyền thống”, “nghệ thuật biểu diễn cổ điển”...

Mời quý độc giả xem video: Người dân cả nước nô nức tham gia ngày hội bầu cử 15/03/2026. Video do Báo Tri thức và Cuộc sống thực hiện.

Thiên Tuấn