Loãng xương xẹp đốt sống gây chèn ép tủy, liệt chi

Chỉ 1/3 số người tổn thương cột sống do loãng xương

Trao đổi với PV Khoa học và Đời sống/ Báo Tri Thức và Cuộc sống, ThS.BSNT Phạm Ngọc Anh, khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện 19-8 cho biết, bệnh viện vừa bơm xi măng sinh học điều trị cho một trường hợp xẹp đốt sống do loãng xương, nguy cơ xẹp tiến triển chèn ép tủy do người bệnh chủ quan, không điều trị kịp thời.

Theo đó, bệnh nhân đến khoa Ngoại Thần kinh và được chẩn đoán xẹp đốt sống L1 trên nền loãng xương.

Ở giai đoạn sớm, bệnh nhân được giải thích và chỉ định can thiệp bơm xi măng sinh học cột sống (vertebroplasty/kyphoplasty) nhằm: Ổn định thân đốt sống; Giảm đau nhanh; Ngăn ngừa xẹp tiến triển.

Tuy nhiên, bệnh nhân không đồng ý can thiệp và lựa chọn điều trị nội khoa. Sau 3 tháng, bệnh nhân khám lại với các triệu chứng: Đau lưng tăng dần, không đáp ứng thuốc; Xuất hiện yếu hai chi dưới.

Hình ảnh phim chụp đốt sống của bệnh nhân trước và sau 3 tháng tái khám - Ảnh BVCC

Hình ảnh X-quang và MRI cho thấy: Xẹp đốt sống tiến triển nặng trên 50%; Mảnh xương chèn ép ống sống; Tổn thương tủy sống ngang mức... Bệnh nhân buộc phải phẫu thuật để giải ép thần kinh và cố định cột sống.

Trao đổi với PV Khoa học và Đời sống/ Báo Tri thức và Cuộc sống, TS.BS Đỗ Mạnh Hùng, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, loãng xương là nguyên nhân hàng đầu của gãy xương cột sống, xẹp đốt sống, đặc biệt là ở phụ nữ trên 50 tuổi.

Loãng xương là nguyên nhân chính gây gãy, xẹp đốt sống nhưng chỉ có khoảng một phần ba trường hợp được chẩn đoán ra và rất ít bệnh nhân được điều trị đúng phương pháp.

Hầu hết các triệu chứng của xẹp đốt sống (gãy xương nén) bắt đầu bằng đau lưng đột ngột dữ dội, thường là sau khi hoạt động đơn giản (nâng vật hoặc uốn người) mà hơi căng ở lưng. Đôi khi triệu chứng đau lại xuất hiện sau những cú ngã nhẹ như trượt chân, hoặc thậm chí chẳng do bất cứ nguyên nhân nào. Sau một hoặc hai tháng, cơn đau cấp tính này thường được thay thế bằng một cơn đau nhức mãn tính, triền miên.

Trong đa số trường hợp loãng xương, một hoặc nhiều xương đốt sống có thể trở nên yếu đến mức chúng không thể chịu đựng được trọng tải cơ thể của chính người bệnh và dẫn đến các vết nứt nhỏ trong thân đốt sống. Loại gãy xương này được gọi là gãy xương đốt sống. Khi đốt sống bị gãy, nó sẽ kích thích vào các thụ cảm thần kinh ngay trong thân đốt sống, hay gây tổn thương các khớp cột sống, từ đó gây đau lưng dữ dội.

Các triệu chứng có thể trở nên ngày càng tồi tệ nếu không được điều trị đúng phương pháp, chẳng hạn như ngứa ran, tê bì 2 chân, yếu hoặc biến dạng cột sống (gù cột sống như bà còng).

Ê-kíp thực hiện bơm xi măng điều trị cho bệnh nhân - Ảnh BVCC

Phát hiện sớm tránh biến chứng nguy hiểm

TS.BS Đỗ Mạnh Hùng nhấn mạnh, loãng xương thường diễn biến âm thầm trong nhiều năm và gãy xương thường là dấu hiệu cảnh báo đầu tiên. Người cao tuổi hoặc bệnh nhân loãng xương cần cảnh giác với các triệu chứng của xẹp đốt sống, để tránh bỏ sót và gây nên những hậu quả nghiêm trọng. Xẹp đốt sống do loãng xương có thể gây nên triệu chứng và những di chứng sau đây:

Đau lưng dữ dội tương ứng với vị trí đốt sống bị xẹp sau những chấn thương nhẹ (ngã ngồi, vặn mình…) hoặc thậm chí xuất hiện một cách tự nhiên.

Hạn chế chức năng vận động: Có bệnh nhân không thể ngồi dậy, không thể đi lại hoặc rất khó khăn trong cử động do đau lưng.

Nếu sau hơn 2 tháng không được điều trị hoặc điều trị không đúng cách. Bệnh có thể tiến triển sang giai đoạn đau mạn tính, nhức nhối triền miên, ảnh hưởng chức năng vận động trầm trọng.

Rối loạn chức năng đại, tiểu tiện cơ năng: Thường nguyên nhân gây rối loạn là do bệnh nhân đau quá, nằm bất động lâu ngày hoặc tâm lý xấu hổ, ngại đi vệ sinh trong tư thế nằm.

Với trường hợp đốt xẹp gây gù cột sống, chèn ép thần kinh tủy sống nhiều, bệnh nhân có thể bị tê, liệt 2 chân, rối loạn chức năng đại tiểu tiện thực thể.

Càng về sau, người bệnh có thể gặp các biến dạng cột sống nghiêm trọng (ví dụ, mất chiều cao, cong vẹo cột sống, gù lưng, bà còng…).

Đau vùng xương sườn mạn tính do xương sườn tỳ vào khung chậu trong trường hợp gù cột sống nghiêm trọng.

Mất khả năng tự chăm sóc bản thân, hay các hoạt động thông thường ban ngày.

Giảm dung tích phổi, dẫn đến khó thở mạn tính.

Mất cảm giác thèm ăn, lo âu, trầm cảm, mất ngủ…

ThS.BSNT Phạm Ngọc Anh – Khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện 19-8 cho biết, xẹp đốt sống do loãng xương không chỉ gây đau mà còn có thể dẫn đến: Xẹp tiến triển gây giảm chiều cao thân đốt; Gù cột sống làm thay đổi trục sinh lý; Mất vững cột sống; Chèn ép tủy/đám rễ thần kinh.

“Can thiệp bơm xi măng cột sống là một lựa chọn hiệu quả, giúp: Giảm đau nhanh (thường trong 24–48h); Hạn chế xẹp tiến triển; Phục hồi vận động sớm.

Tất cả bệnh nhân sau bơm xi măng, phẫu thuật... đều phải tuân thủ chặt chẽ liệu trình điều trị loãng xương để giảm thiểu nguy cơ gãy xương thứ phát", TS.BS Đỗ Mạnh Hùng khuyên.

Mời quý độc giả theo dõi video: Nắng nóng kỷ lục thiêu đốt nước Mỹ

Thúy Nga