Lộ trình nâng cấp 2.800km cao tốc: Cần huy động gần 500.000 tỷ đồng

Bộ Xây dựng vừa hoàn tất rà soát và báo cáo Chính phủ về lộ trình nâng cấp, hoàn thiện mạng lưới đường bộ cao tốc trên phạm vi cả nước. Theo đó, để đưa hơn 2.800 km cao tốc đang khai thác ở quy mô phân kỳ (2 làn xe hoặc 4 làn xe hạn chế) lên quy mô quy hoạch hoàn chỉnh, tổng nguồn vốn cần huy động ước tính lên tới gần 500.000 tỷ đồng.

Nhu cầu vốn khổng lồ cho hạ tầng giao thông

Dữ liệu từ Bộ Xây dựng cho thấy, Việt Nam hiện có hơn 2.800 km đường cao tốc đã và đang được đầu tư phân kỳ. Trong số này, khoảng 76% tổng chiều dài được thực hiện bằng nguồn vốn đầu tư công, 24% còn lại triển khai theo phương thức đối tác công - tư (PPP). Việc nâng cấp các tuyến này được xem là nhiệm vụ cấp thiết nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải tăng nhanh và đảm bảo an toàn giao thông.

Cụ thể, đối với 653 km cao tốc đang ở quy mô 2 làn xe, nhu cầu vốn để mở rộng hoàn thiện lên 4 làn xe là gần 79.600 tỷ đồng. Đáng chú ý hơn, với gần 2.150 km cao tốc 4 làn xe hạn chế, tổng kinh phí để mở rộng lên quy mô từ 4 đến 8 làn xe theo quy hoạch ước tính khoảng 417.460 tỷ đồng.

Cao tốc Cam Lộ - La Sơn. Ảnh: Ngọc Văn.

Các dự án trọng điểm đang triển khai mở rộng

Hiện nay, nhiều dự án thuộc nhóm 2 làn xe đang bứt tốc thi công để nâng cấp lên 4 làn xe hoàn chỉnh với tổng mức đầu tư khoảng 17.669 tỷ đồng. Danh sách các tuyến tiêu biểu bao gồm: Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Hòa Liên, Yên Bái - Lào Cai, Cửa khẩu Cốc Nam - Cửa khẩu Hữu Nghị và đoạn qua tỉnh Hà Giang của tuyến Tuyên Quang - Hà Giang.

Bên cạnh đó, các đoạn tuyến 4 làn xe hạn chế cũng đang có những chuyển động tích cực. Đoạn Cao Bồ - Mai Sơn đầu tư bằng vốn ngân sách dự kiến sẽ hoàn thành ngay trong năm nay. Trong khi đó, tuyến Trung Lương - Mỹ Thuận triển khai theo hình thức PPP dự kiến sẽ cán đích vào năm 2028.

Cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang đang gấp rút thi công để phấn đấu đến ngày 30/4 tới cơ bản hoàn thành toàn bộ đoạn gần 69 km. Ảnh: Báo Xây dựng.

Ưu tiên các đoạn tuyến chi phí thấp và huy động vốn tư nhân

Để tối ưu hóa nguồn lực, Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các địa phương ưu tiên mở rộng ngay những đoạn tuyến có chi phí đầu tư thêm không quá lớn so với tổng mức đầu tư ban đầu, tiêu biểu như các đoạn Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương.

Bên cạnh ngân sách Trung ương, phương thức PPP đang được khuyến khích mạnh mẽ. Đáng lưu ý, Công ty cổ phần Tập đoàn Đèo Cả đã đề xuất tự huy động 100% vốn tư nhân để mở rộng khoảng 23 km cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ lên 6 làn xe hoàn chỉnh. Bộ Xây dựng đã có văn bản hoan nghênh và giao Cục Đường bộ Việt Nam phối hợp hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các thủ tục cần thiết.

Đối với trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Hà Nội đến TPHCM, các phương án mở rộng đang được cân nhắc kỹ lưỡng. Nhu cầu vốn có thể dao động từ 63.500 tỷ đồng (nếu chỉ tập trung các đoạn hướng tâm) lên đến hơn 154.000 tỷ đồng nếu thực hiện mở rộng đồng bộ toàn tuyến dài 1.144 km.

Thông tin quy hoạch và lộ trình đầu tư có thể được điều chỉnh theo quyết định phê duyệt cuối cùng của cơ quan có thẩm quyền.

Tuệ Nhân