Liệu Chủ tịch mới của Fed có dễ giảm lãi suất như ý muốn của ông Trump?

Kevin Warsh - Úng cử viên Chủ tịch Fed nhiềm kỳ tới

Việc Bộ Tư pháp Mỹ chấm dứt điều tra đối với Chủ tịch Fed Jerome Powell đã mở đường cho cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh được phê chuẩn trở thành người lãnh đạo kế tiếp của Fed sau khi nhiệm kỳ của ông Powell kết thúc vào ngày 15/5 tới.

Kevin Warsh từng là thành viên hội đồng thống đốc của Fed từ năm 2006 đến 2011. Ông thường xuyên ủng hộ việc cắt giảm lãi suất vào năm ngoái. Thế nhưng kể từ khi được Tổng thống Mỹ Donald Trump lựa chọn làm người lãnh đạo kế tiếp của Fed vào cuối tháng Giêng, ông đã giữ im lặng và không đưa ra bất kỳ bình luận công khai nào kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu vào ngày 28/2.

Tại phiên điều trần trước một ủy ban của Thượng viện hôm thứ Ba tuần trước, Kevin Warsh cam kết sẽ độc lập khỏi áp lực từ Nhà Trắng, nhưng lại nói khá ít về hướng đi mà ông sẽ thực hiện đối với lãi suất. Theo Aditya Bhave – Trưởng bộ phận kinh tế Mỹ tại BofA Securities, “quan điểm mà Warsh đưa ra phù hợp hơn nhiều với việc duy trì lãi suất hiện tại hơn là cắt giảm thêm”.

Trong khi đó, ông Trump vẫn tiếp tục gây áp lực. Khi được hỏi tuần trước trên Fox Business liệu ông có còn kỳ vọng lãi suất sẽ giảm hay không, ông Trump nói, “khi Kevin nhậm chức, tôi tin… lãi suất sẽ thấp hơn nhiều”.

Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, Kevin Warsh sẽ phải đối mặt với một số trở ngại trong việc giảm lãi suất, bao gồm giá xăng tăng cao đẩy lạm phát lên và phần đông trong số 11 thành viên khác của FOMC chưa sẵn sàng cắt giảm lãi suất.

Quả vậy chiến sự tại Iran đã đẩy giá dầu và khí đốt tăng cao, khiến lạm phát tăng vọt lên mức cao nhất trong hai năm là 3,3% vào tháng 3, vượt quá mục tiêu 2% của Fed. Điều đó khiến ngay cả những nhà hoạch định chính sách ôn hòa nhất của Fed cũng phải thay đổi quan điểm.

Chẳng hạn như Thống đốc Fed Christopher Waller, người đã bỏ phiếu ủng hộ việc cắt giảm lãi suất vào tháng Giêng, song ông đã bỏ phiếu ủng hộ giữ nguyên lãi suất vào tháng 3. Trong phát biểu tuần trước, Waller đã bày tỏ lo ngại rằng, lạm phát gia tăng có thể đồng nghĩa với việc Fed sẽ phải giữ nguyên lãi suất. Ông cũng cho rằng, với tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức thấp là 4,3%, việc cắt giảm lãi suất có thể không cần thiết.

Chắc chắn, nếu lạm phát giảm trong những tháng tới và tỷ lệ thất nghiệp xấu đi, nhiều quan chức Fed hơn có thể sẽ ủng hộ việc cắt giảm lãi suất. Nhưng chắc chắn điều đó không diễn ra trong thời điểm hiện tại.

Một thách thức khác đối với Kevin Warsh khi ông chỉ là một trong 12 thành viên của FOMC. Trong khi hầu hết các thành viên khác đều cho biết trong các bài phát biểu hoặc phiếu bầu gần đây rằng họ không muốn giảm chi phí vay mượn khi lạm phát đang ở mức cao như hiện nay.

Hiện trong số 12 thành viên của FOMC, chỉ có Thống đốc Fed Stephen Miran, người được ông Trump bổ nhiệm vào tháng 9 năm ngoái, là quan chức duy nhất bỏ phiếu ủng hộ việc cắt giảm lãi suất vào tháng 3 và đã bỏ phiếu cắt giảm lãi suất trong mọi cuộc họp mà ông tham dự. Nhưng Kevin Warsh sẽ thay thế Stephen Miran, có nghĩa số người ủng hộ giảm lãi suất hiện tại cũng chỉ là 1 nếu như Kevin Warsh cũng ủng hộ việc làm này.

Thậm chí Biên bản cuộc họp tháng 3 còn cho thấy, có một phe lớn hơn trong FOMC muốn Fed bắt đầu xem xét khả năng tăng lãi suất, thay vì cắt giảm, tại các cuộc họp sắp tới.

Mặc dù các thành viên của FOMC thường tìm cách ủng hộ Chủ tịch, theo lời các cựu quan chức Fed. Nhưng hiếm khi mmộtChủ tịch có thể một mình và nhanh chóng thuyết phục toàn bộ ủy ban theo hướng của mình.

Jon Faust - một nhà kinh tế học tại Đại học Johns Hopkins và cựu cố vấn của ông Jerome Powell cho biết, lần cuối cùng một chủ tịch có thể đạt được điều gần như vậy là vào cuối những năm 1990, khi Chủ tịch Fed lúc đó là Alan Greenspan nổi tiếng thuyết phục các thành viên còn lại của ủy ban rằng năng suất tăng lên nhờ Internet sẽ ngăn chặn lạm phát bùng nổ, và do đó Fed không cần phải tăng lãi suất.

Tuy nhiên theo Faut, điều đó xảy ra sau khi Greenspan đã giữ chức chủ tịch trong vài năm và đã xây dựng được sự ủng hộ trong ủy ban. “Warsh đến mà hầu như không có được uy tín mà Greenspan từng có”, Faust nói và nhấn thêm: “Thay vào đó, Warsh đến với gánh nặng mà Trump đã đặt lên vai ông ấy. Đó không phải lỗi của Warsh, nhưng Trump đã dẫn đến những câu hỏi chính đáng về việc liệu ông ấy có hành động độc lập hay không”.

Nhiều ý kiến cho rằng, một cách để thiết lập tính độc lập như Kevin Warsh khẳng định trong phát biểu điều trần hôm thứ Ba chính là không nên cắt giảm lãi suất ngay lập tức. Thậm chí trong bài phát biểu điều trần, Warsh còn thừa nhận rằng “chúng ta chỉ có một khoảng thời gian ngắn để cố gắng đưa lạm phát trở lại mức cần thiết”, điều mà một số nhà kinh tế cho rằng nghe giống như một lập luận ủng hộ việc tăng lãi suất hơn là cắt giảm.

Kevin Warsh cũng nói rằng, thị trường việc làm về cơ bản đang ở mức mà Fed coi là “mức việc làm tối đa”, tức là tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất có thể trước khi nó bắt đầu đẩy lạm phát lên. Điều đó cũng cho thấy Fed không cần phải cắt giảm lãi suất để thúc đẩy thị trường lao động.

Hà Vy