Liệt tứ chi đột ngột ở tuổi 35: Bác sĩ cảnh báo bệnh dễ nhầm với đột quỵ

Ngày 7/5, TS-BS Huỳnh Thanh Bình, Chủ nhiệm Khoa Cột sống – Bệnh viện Quân y 175, cho biết các bác sĩ vừa cứu sống thành công một ca bệnh hiếm gặp khiến nam thanh niên rơi vào tình trạng liệt hoàn toàn tứ chi chỉ trong thời gian ngắn. Thành công của ca bệnh không chỉ cho thấy vai trò sống còn của “cửa sổ vàng” trong điều trị bệnh lý thần kinh cấp tính, mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về một tình trạng dễ bị nhầm với đột quỵ não nhưng có thể gây tàn phế vĩnh viễn nếu xử trí chậm trễ.

Liệt tứ chi đột ngột chỉ sau vài phút

Theo thông tin từ bệnh viện, sáng 10/4, bệnh nhân T.N.M.Q. (35 tuổi) được đưa vào khoa Cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Dù vẫn tỉnh táo, bệnh nhân gần như mất hoàn toàn khả năng vận động tứ chi, bên phải yếu nặng hơn bên trái. Đặc biệt, anh không còn khả năng tự tiểu tiện – dấu hiệu cho thấy hệ thần kinh đang bị tổn thương nghiêm trọng.

Bệnh nhân T.N.M.Q.(35 tuổi) đã hồi phục sau phẫu thuật

Trước tình trạng liệt cấp ở một bệnh nhân trẻ tuổi, các bác sĩ ban đầu nghĩ nhiều đến khả năng đột quỵ não. Tuy nhiên, kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não hoàn toàn bình thường. Trong khi đó, hình ảnh MRI cột sống cổ lại phát hiện một khối máu tụ ngoài màng cứng tại vị trí C3–C5, đang chèn ép nghiêm trọng lên tủy sống cổ.

Ngay lập tức, bệnh nhân được chuyển khẩn cấp đến Khoa Cột sống để can thiệp chuyên sâu.

Theo TS-BS Huỳnh Thanh Bình, đây là tình trạng máu tụ ngoài màng tủy tự phát – một bệnh lý cực kỳ hiếm gặp nhưng diễn tiến rất nhanh và nguy hiểm. Khi khối máu tụ hình thành, áp lực lên tủy sống tăng mạnh, khiến các đường dẫn truyền thần kinh bị “bóp nghẹt”, dẫn đến liệt cấp tính.

“Điều đáng sợ nhất của bệnh lý này là yếu tố thời gian. Nếu chậm trễ, tủy sống có thể bị phù hoặc nhuyễn tủy không hồi phục, khiến bệnh nhân mang di chứng thần kinh suốt đời, thậm chí đe dọa tính mạng”, TS-BS Huỳnh Thanh Bình nhấn mạnh.

Cuộc mổ xuyên đêm giành lại khả năng vận động

Trước nguy cơ bệnh nhân có thể mất vĩnh viễn khả năng đi lại, ê-kíp bác sĩ quyết định phẫu thuật cấp cứu ngay trong đêm để lấy khối máu tụ và giải ép tủy sống.

Ca mổ kéo dài liên tục nhiều giờ. Đến khoảng 2 giờ 30 phút sáng, cuộc phẫu thuật mới hoàn tất. Sau mổ, bệnh nhân tiếp tục được theo dõi sát tại khoa Hồi sức tích cực do nguy cơ phù tủy sau can thiệp.

Những giờ đầu hậu phẫu được xem là giai đoạn “nghẹt thở” nhất. Các bác sĩ phải kiểm soát hô hấp, huyết động và theo dõi sát diễn tiến thần kinh nhằm bảo đảm tủy sống không tiếp tục bị tổn thương thứ phát.

May mắn, diễn tiến sau đó tích cực hơn mong đợi. Chỉ hai ngày sau phẫu thuật, sức cơ hai chân của bệnh nhân đã cải thiện rõ rệt. Sau một tuần, nửa người bên trái gần như hồi phục hoàn toàn; trong khi bên phải – khu vực tổn thương nặng hơn – cũng phục hồi đáng kể khả năng vận động.

Theo TS-BS Huỳnh Thanh Bình, kết quả này có được nhờ bệnh nhân được can thiệp đúng vào “cửa sổ vàng” từ 6–12 giờ đầu sau khi khởi phát triệu chứng.

“Đây là khoảng thời gian quyết định tiên lượng hồi phục của bệnh nhân. Giải ép tủy sống càng sớm, cơ hội phục hồi vận động càng cao. Ngược lại, nếu thời gian kéo dài, tổn thương thần kinh sẽ rất khó đảo ngược”, ông cho biết.

Dễ nhầm với đột quỵ, nhiều người có thể bỏ lỡ thời gian cứu sống

Các chuyên gia thần kinh cho rằng máu tụ ngoài màng cứng tủy sống là bệnh lý hiếm gặp nên rất dễ bị bỏ sót hoặc chẩn đoán nhầm, đặc biệt khi bệnh nhân xuất hiện yếu liệt đột ngột tương tự đột quỵ não.

Tuy nhiên, khác với đột quỵ, người bệnh thường có biểu hiện đau cổ, đau vai hoặc đau lưng dữ dội trước khi xuất hiện liệt. Một số trường hợp còn kèm theo rối loạn tiểu tiện hoặc mất cảm giác nhanh chóng ở tay chân.

TS-BS Huỳnh Thanh Bình cảnh báo, nhiều bệnh nhân chủ quan hoặc đến viện muộn vì nghĩ chỉ bị đau cổ thông thường. Khi tủy sống đã tổn thương nặng, khả năng hồi phục sẽ giảm đáng kể dù được phẫu thuật.

“Trong các bệnh lý thần kinh cấp cứu, từng phút đều rất quan trọng. Nếu xuất hiện yếu liệt tay chân đột ngột, mất cảm giác hoặc bí tiểu, người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa sâu càng sớm càng tốt”, ông khuyến cáo.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân tiếp tục được điều trị nội khoa kết hợp phục hồi chức năng tích cực. Các bài tập vận động được triển khai sớm ngay tại giường bệnh nhằm kích hoạt lại hệ thần kinh và hạn chế teo cơ.

Theo các bác sĩ, sự phối hợp đa chuyên khoa giữa hồi sức, phẫu thuật cột sống và phục hồi chức năng là yếu tố then chốt giúp tối ưu khả năng hồi phục cho bệnh nhân liệt cấp.

“Hiện bệnh nhân đã xuất viện và tiếp tục tập phục hồi chức năng tại nhà theo hướng dẫn chuyên môn. Việc một bệnh nhân từng liệt hoàn toàn có thể phục hồi vận động chỉ sau thời gian ngắn là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chiến lược cấp cứu đúng thời điểm”, bác sĩ Bình cho biết.

Hồ Quang