LHQ kêu gọi công bằng trong chuỗi giá trị tài nguyên thiên nhiên

Phát biểu trong cuộc thảo luận mở của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) về quản trị tài nguyên thiên nhiên, ông Guterres nêu rõ: "Chúng ta phải đảm bảo việc khai thác khoáng sản mang lại kết quả công bằng và bền vững cho các quốc gia và cộng đồng giàu tài nguyên”.

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu tại trụ sở LHQ ở New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo ông Guterres, hiện đã đến lúc nên từ bỏ mô hình cũ, nơi tài nguyên được khai thác, giá trị bị chiếm đoạt ở nơi khác, và các cộng đồng nghèo khó bị bỏ lại phía sau để gánh chịu thiệt hại về môi trường và kinh tế xã hội.

Ông Guterres cho rằng đã đến lúc thu hẹp khoảng cách giữa chủ quyền được công nhận của một quốc gia đối với tài nguyên thiên nhiên của mình và các quyền chủ quyền trên thực tế, lưu ý rằng không nơi nào sự thiếu hụt chủ quyền này lại rộng lớn hơn ở châu Phi. Ông lưu ý rằng các quốc gia và cộng đồng phải được hưởng lợi - trước hết và trên hết - từ các nguồn tài nguyên ngay trên sân nhà của họ.

Người đứng đầu LHQ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiềm chế các dòng chảy bất hợp pháp và tăng cường tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi cung ứng khoáng sản. Tài nguyên thiên nhiên thường được khai thác ở một quốc gia, vận chuyển qua một quốc gia khác, chế biến ở nơi khác và cuối cùng được bán trên thị trường toàn cầu. Theo ông, hành động hiệu quả phải giải quyết toàn bộ chuỗi giá trị, chứ không chỉ điểm khai thác.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Guterres cho biết thêm sự hợp tác giữa các quốc gia sản xuất, quá cảnh và tiêu thụ là rất quan trọng để thu hẹp khoảng cách về quy định và thực thi pháp luật. Ông cho rằng các tổ chức quốc tế và khu vực, các tổ chức tài chính và ngành công nghiệp đều đóng vai trò quan trọng, đồng thời nhấn mạnh rằng "cùng nhau, họ có thể giúp ngăn chặn các nguồn tài nguyên khai thác bất hợp pháp xâm nhập vào thị trường hợp pháp - thông qua các khuôn khổ pháp lý có thể thực thi và khả năng truy xuất nguồn gốc, thẩm định kỹ lưỡng và chia sẻ thông tin mạnh mẽ hơn".

Theo ông Guterres, vấn đề thách thức là phải chuyển đổi cách thức khai thác, chế biến, đưa ra thị trường và sử dụng tài nguyên thiên nhiên, đảm bảo rằng các quốc gia sản xuất và cộng đồng bị ảnh hưởng giữ lại được nhiều giá trị gia tăng hơn. Ông cũng nói thêm rằng cần phải ngăn chặn các nhóm vũ trang và mạng lưới tội phạm thu được lợi nhuận từ những cuộc xung đột kéo dài.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi: "Nếu chúng ta không hành động, việc khai thác bất hợp pháp tài nguyên thiên nhiên sẽ tiếp tục gây ra bất bình đẳng, bất ổn và bạo lực. Thay vào đó, chúng phải được quản lý theo những cách giúp tài trợ cho sự phát triển toàn diện và bền vững, củng cố các thể chế và thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng cho tất cả mọi người".

Trương Tuấn (TTXVN)