Lễ húy nhật Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ tại Quảng Hương Già Lam (TP.HCM) và tổ đình Báo Quốc (Huế)

Tại Quảng Hương Già Lam, từ khắp các nơi ở trong nước và nước ngoài, chư vị Trưởng lão giáo phẩm, tôn đức là môn đồ đệ tử từng thọ ân giáo dưỡng của Đại lão Hòa thượng Thích Trí thủ, các thế hệ Học tăng của Phật học viện Trung phần, Quảng Hương Già Lam, đông đảo Tăng Ni, Phật tử cùng trở về tham dự lễ húy nhật.

Trong không khí trang nghiêm, thành kính tưởng niệm bậc Ân sư, Hòa thượng Thích Huệ Tâm, Viện chủ chùa Bảo Sơn (tỉnh Đồng Nai) đương vi Sám chủ, cùng chư tôn đức trong ban kinh sư đã cử hành khóa lễ phổ Phật cúng ngọ, cung tiến Giác linh theo nghi thức truyền thống Thiền môn Huế.

Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Quang đảnh lễ tưởng niệm Giác linh

Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ, húy Văn Kính, pháp danh Tâm Như, tự Đạo Giám, hiệu Trí Thủ. Hòa thượng sinh ngày 19.9 năm Kỷ Dậu (1-11-1909), trong một dòng tộc nối đời sùng mộ Phật pháp. Hòa thượng thuộc thế hệ thứ tám của họ Nguyễn, họ khai canh và khai khẩn làng Trung Kiên, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị.

Ngài xuất gia với Hòa thượng Viên Thành tại chùa Tra Am ở Huế khi 17 tuổi (1926). Năm 20 tuổi (1929), được Bổn sư cho thọ giới Cụ túc tại Đại giới đàn chùa Từ Vân (Đà Nẵng). Pháp hiệu Thích Trí Thủ được bổn sư Viên Thành ban cho ngài, với ý khen tặng chữ Thủ là đứng đầu, sau khi ngài trúng tuyển Thủ Sa-di trong số 300 giới tử tại Đại giới đàn này.

Năm 1941, Hòa thượng mở trường Sơn môn Phật học tại chùa Linh Quang Huế, chủ trương xây dựng kinh tế tự túc cho học chúng làm phương tiện tu trì với giai đoạn kinh tế khủng hoảng thời bấy giờ.

Hòa thượng cũng chủ trương cho học tăng học văn hóa. Chính Hòa thượng đích thân dẫn tăng sinh đi thi tiểu học. Việc tăng sinh học văn hóa và thi lấy bằng cấp ngoài đời đã gây chấn động không ít trong số người chủ trương đào tạo tăng sinh theo nề nếp cũ.

Khóa lễ phổ Phật cúng ngọ, cung tiến Giác linh theo nghi thức truyền thống Thiền môn Huế

Cuộc đời của Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ gắn bó mật thiết với sự nghiệp giáo dục, đào tạo tăng tài. Ngài từng đảm nhiệm Hội trưởng hội Việt Nam Phật học Trung phần, đặt viên đá đầu tiên xây dựng trường Tiểu học Tư thục Bồ Đề tại thành nội Huế, mở đầu mạng lưới giáo dục Phật giáo, đóng góp vào sự nghiệp hoạt động xã hội nhân sinh, xây dựng đất nước theo tinh thần nhập thế thời bấy giờ.

Cuối năm 1956, Phật học viện Trung phần thành lập tại Nha Trang, Hòa thượng đảm nhiệm vai trò làm Giám viện. Năm 1964, Hòa thượng làm Viện trưởng viện Cao đẳng Phật giáo, thành lập tại chùa Pháp Hội (Sài Gòn), tiền thân của viện Đại học Vạn Hạnh.

Năm 1960, từ một miếng vườn ở vùng Gò Vấp, Hòa thượng đã khai kiến tu viện Quảng Hương Già Lam làm nơi lưu trú cho học tăng Phật học viện Trung phần vào Nam theo học các chương trình cao hơn. Về sau, ngôi tu viện này trở thành trú xứ gắn liền với Đại lão Hòa thượng cho đến những ngày cuối cùng trụ thế.

Từ khắp các nơi, chư tôn đức là môn đồ đệ tử, các thế hệ Học tăng, chư Tăng Ni các trú xứ cùng trở về tham dự lễ húy nhật

Cả cuộc đời hành đạo của Đại lão Hòa thượng là sự dấn thân không mệt mỏi, kết nối tâm nguyện lớn lao làm nên sự nghiệp thống nhất Phật giáo Việt Nam giữa các hệ phái, từng giai đoạn lịch sử, từ trước 1954 cho đến sau 1975 và cho đến khi hoàn thành bản nguyện.

Sau khi đất nước thống nhất, mở ra một chương mới trong lịch sử nước nhà, Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ được bầu làm Trưởng ban Vận động Thống nhất Phật giáo Việt Nam. Ngày 7-11-1981, tại Hội nghị đại biểu thống nhất Phật giáo Việt Nam tổ chức tại chùa Quán Sứ (Hà Nội), Hòa thượng được suy cử Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN nhiệm kỳ đầu tiên 1981-1986.

Dù bận rộn Phật sự suốt con đường hành đạo, Hòa thượng vẫn dành thì giờ phiên dịch kinh, biên soạn sách để hoằng dương giáo hóa. Các tác phẩm chính gồm kinh Phổ Môn, kinh Phổ Hiền, Mẹ hiền Quán âm, kinh Vô thường, kinh A-di-đà, kinh Thập thiện nghiệp đạo, kinh Đại phương đẳng Như lai tạng, kinh Bất tăng bất giảm, Pháp môn tịnh độ, Tâm kinh Bát nhã Ba-la-mật-đa, Luật Tỳ-kheo, Luật Bồ-tát, Luật Tứ phần, Luận Khuyến phát bồ-đề tâm, Nghi thức truyền giới Bồ-tát tại gia và Thập thiện, Nghi thức Phật đản, Nghi thức lễ sám buổi khuya và các tác phẩm khác đã in hoặc chưa in.

21 giờ 30 ngày 2 tháng 4 năm 1984 (tức ngày 2 tháng 3 năm Giáp Tý), Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ viên tịch, mãn báo thân 76 tuổi đời, 56 tuổi đạo.

Ký ức về công hạnh của Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ vẫn sống động trong tâm khảm nhiều thế hệ Tăng Ni, Phật tử

Theo hồi ức của một số nhân chứng đương thời, trong tang lễ của Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ, sau lễ tưởng niệm tại chùa Xá Lợi, kim quan của ngài được cung rước về nhập bảo tháp trong khuôn viên Quảng Hương Già Lam. Dọc đường cung rước kim quan từ chùa Xá Lợi về Quảng Hương Già Lam, rất nhiều gia đình Phật tử, quần chúng đã bày hương án hai bên đường linh xa đi qua để bái biệt Giác linh Đại lão Hòa thượng.

Nói về công hạnh và đức độ đặc biệt của Hòa thượng Thích Trí Thủ, trong đạo từ tại Lễ tuần chung thất Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ, Quảng Hương Già Lam, vào ngày 20-4 Giáp Tý (20-5-1984), Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Siêu đã nêu lên đầy súc tích:

"Người có khả năng, Hòa thượng nâng đỡ theo khả năng, người khả năng kém Hòa thượng nâng đỡ theo khả năng kém, không để cho ai trở thành người vô dụng. Đó là một công đức lớn lao, một chí nguyện lớn lao, một bức gương sáng để hàng Tăng Ni Phật tử chúng ta soi sáng noi theo muôn đời không hết".

Cũng trong sáng cùng ngày, tại tổ đình Báo Quốc (TP.Huế) - chốn Tổ gắn bó với Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ, khóa lễ cung tiến Giác linh, tưởng niệm húy nhật cũng được môn đồ pháp quyến trang nghiêm cử hành.

Một số hình ảnh ghi nhận:

* Tại Quảng Hương Già Lam (TP.HCM)

* Tại tổ đình Báo Quốc (TP.Huế)

Nguyễn Cường - Huệ Như/ Báo Giác Ngộ