Lễ hội Songkran Thái Lan lan tỏa bản sắc văn hóa gắn với thông điệp an toàn

Diễu hành rước tượng Phật trong khuôn khổ Lễ hội Songkran tại thành phố Chiang Mai. Ảnh: Tổng cục Du lịch Thái Lan

Songkran là lễ mừng năm mới truyền thống của người Thái Lan, được chính thức tổ chức từ năm 1941 và diễn ra thường niên vào trung tuần tháng 4. Khác với Tết cổ truyền ở nhiều quốc gia, Songkran mang tính cộng đồng rất cao, khi quy mô lễ hội càng lớn thì càng có nhiều người tham gia. Đây không chỉ là dịp vui chơi, mà còn là thời điểm để các gia đình đoàn tụ, bày tỏ lòng tôn kính với người cao tuổi và củng cố mối quan hệ láng giềng.

Trong những ngày này, người dân Thái Lan dọn dẹp nhà cửa, trang trí không gian sống và chuẩn bị các món ăn truyền thống như Khao Chae, món cơm ngâm nước hoa nhài đặc trưng của mùa lễ hội. Song song với đó, nhiều hoạt động thiện nguyện cũng được triển khai như tặng quà cho người nghèo, làm công quả tại chùa hoặc chăm sóc động vật bị bỏ rơi, thể hiện tinh thần hướng thiện và tích đức trong đời sống văn hóa.

Songkran có nguồn gốc sâu xa từ Phật giáo, là dịp để người dân đón chào năm mới theo Phật lịch, gột rửa những điều không may và cầu mong bình an, hạnh phúc. Ban đầu, lễ hội mang tính nghi lễ với các hoạt động như tắm tượng Phật, dâng hương và cầu nguyện. Theo thời gian, người Thái đã sáng tạo thêm hoạt động té nước như một hình thức giải trí, đồng thời giúp xua tan cái nóng gay gắt của tháng 4 và tạo cơ hội giao lưu trong cộng đồng.

Té nước trở thành biểu tượng nổi bật nhất của Songkran và cũng là phần sôi động nhất của lễ hội. Người dân tin rằng, nước sẽ giúp rửa sạch những điều xui rủi của năm cũ, mang lại may mắn và tài lộc trong năm mới. Trên khắp các tuyến phố lớn tại Bangkok, Chiang Mai, Pattaya và Phuket, hàng nghìn người tham gia “cuộc chiến nước” với súng nước, xô, chậu trong không khí vui vẻ, thân thiện. Không phân biệt du khách hay người bản địa, tất cả đều hòa mình vào dòng chảy lễ hội, tạo nên một không gian văn hóa mở và gắn kết.

Bên cạnh yếu tố vui chơi, Songkran vẫn giữ được chiều sâu tâm linh. Người dân thường đến chùa để thực hiện nghi thức tắm tượng Phật bằng nước hoa nhài, cầu mong bình an và thịnh vượng. Nhiều địa phương tổ chức diễu hành rước tượng Phật trên các tuyến phố chính, kết hợp với biểu diễn nghệ thuật truyền thống và trang phục rực rỡ, mang lại trải nghiệm văn hóa đặc sắc cho du khách.

Ghi nhận giá trị nổi bật của lễ hội, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã đưa Songkran vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại vào năm 2023, khẳng định vai trò của Songkran không chỉ trong đời sống văn hóa Thái Lan, mà còn trong kho tàng di sản chung của nhân loại.

Năm nay, lễ hội diễn ra trong bối cảnh thời tiết nắng nóng cực đoan, nhiều nơi ghi nhận nhiệt độ lên tới 40-43 độ C. Do đó, chính quyền Thái Lan khuyến nghị người dân và du khách chú ý bảo vệ sức khỏe, tránh tình trạng say nắng khi tham gia các hoạt động ngoài trời. Đồng thời, chiến dịch “Lễ hội Songkran an toàn” được triển khai với nhiều quy định nghiêm ngặt như cấm sử dụng súng nước áp lực cao, kiểm soát việc bán rượu và tăng cường an toàn giao thông. Trong thông điệp gửi tới người dân, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Nội vụ Thái Lan Anutin Charnvirakul nhấn mạnh việc tận hưởng lễ hội cần đi đôi với ý thức an toàn và trách nhiệm.

Mặc dù lượng khách quốc tế có dấu hiệu suy giảm, Songkran vẫn cho thấy sức hút mạnh mẽ. Ước tính, Thái Lan đón khoảng 500 nghìn lượt khách quốc tế, tăng 4%, mang lại doanh thu khoảng 8,1 tỷ baht (khoảng 232 triệu USD). Thị trường nội địa cũng ghi nhận gần 6 triệu lượt khách, tăng 7%, với doanh thu khoảng 22,25 tỷ baht (khoảng 640 triệu USD). Những con số này phản ánh vai trò của Songkran như một động lực quan trọng thúc đẩy ngành du lịch và kinh tế quốc gia.

Với sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố truyền thống và hiện đại, giữa tín ngưỡng và giải trí, Songkran không chỉ là lễ hội té nước đơn thuần, mà còn là biểu tượng văn hóa đặc sắc của Thái Lan. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, lễ hội này tiếp tục lan tỏa giá trị, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người Thái Lan ra thế giới.

Như Quỳnh