Lập xuân 2026 là ngày nào Âm lịch?

Hệ thống 24 tiết khí giữ vai trò đặc biệt quan trọng, phản ánh mối liên hệ chặt chẽ giữa chuyển động của vũ trụ với đời sống con người. Theo lịch tiết khí, một năm gồm các tiết: Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập, Xuân phân, Thanh minh, Cốc vũ, Lập hạ, Tiểu mãn, Mang chủng, Hạ chí, Tiểu thử, Đại thử, Lập thu, Xử thử, Bạch lộ, Thu phân, Hàn lộ, Sương giáng, Lập đông, Tiểu tuyết, Đại tuyết, Đông chí, Tiểu hàn và Đại hàn. Mỗi tiết khí đánh dấu một chặng biến chuyển của trời đất, thời tiết và sinh trưởng tự nhiên.

Trong số đó, Lập xuân là tiết khí đứng đầu, mở ra vòng tuần hoàn mới của năm. Đây được xem là thời khắc đất trời chuyển mình, khi dương khí bắt đầu sinh, vạn vật dần thức giấc sau mùa đông dài lạnh giá.

Lập xuân 2026 vào ngày nào Âm lịch?

Với người Á Đông, Lập xuân không chỉ là dấu mốc thiên văn mà còn mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc, gắn với hy vọng, khởi đầu và chuẩn bị cho nhiều hoạt động quan trọng của năm mới. Chính vì vậy, không ít người băn khoăn: Lập xuân rơi vào trước hay sau Tết Nguyên đán?

Theo quy luật, tiết Lập xuân thường rơi vào khoảng ngày 3/2 hoặc 4/2 Dương lịch hằng năm, ngay sau khi tiết Đại hàn kết thúc. Tùy từng năm, thời điểm cụ thể có thể sớm hoặc muộn hơn đôi chút, nhưng luôn nằm trong khung thời gian đầu tháng 2 Dương lịch.

Năm 2026, tiết Lập xuân bắt đầu vào ngày 4/2/2026 và kéo dài đến hết ngày 18/2/2026 Dương lịch. Ngày, giờ Lập xuân được tính chính xác là thời điểm mở đầu của tiết khí này.

Cụ thể, ngày lập xuân năm 2026 rơi vào lúc 3h02 ngày 4/2/2026 Dương lịch (tức ngày 17 tháng Chạp). Như vậy, tiết Lập xuân của năm 2026 đến khá sớm, trước Tết Nguyên đán gần 2 tuần. Ngày 17 tháng 12 Ất Tỵ chính là ngày Lập xuân 2026.

Ngày 17 tháng Chạp năm Ất Tỵ chính là ngày Lập xuân của năm 2026.

Đặc điểm của tiết Lập xuân

Lập xuân được xác định dựa trên vị trí của Trái đất khi chuyển động quanh Mặt trời. Nếu lấy điểm Xuân phân, lúc kinh độ Mặt trời bằng 0 độ, làm mốc, thì Lập xuân ứng với thời điểm kinh độ Mặt trời đạt 315 độ. Đây là dấu hiệu cho thấy dương khí bắt đầu tăng, ánh sáng và nhiệt độ dần nhích lên sau giai đoạn lạnh nhất trong năm.

Từ góc độ tự nhiên, Lập xuân báo hiệu sự khởi đầu của một chu kỳ sinh học mới. Ánh nắng ấm hơn, thời gian ban ngày dài dần, tạo điều kiện thuận lợi để hệ sinh thái chuyển mình. Cây cối bắt đầu tích lũy nhựa sống, chuẩn bị đâm chồi nảy lộc; các loài động vật cũng dần rời khỏi trạng thái “ngủ đông”, khởi động lại vòng sinh trưởng.

Về thời tiết, khi bước sang Lập xuân, nền nhiệt có xu hướng tăng nhẹ. Tuy vẫn còn sót lại cái lạnh của mùa đông, thậm chí nhiều đợt không khí lạnh muộn vẫn có thể tràn về, nhưng nhìn chung tiết trời đã bớt khắc nghiệt. Không khí trở nên dễ chịu hơn, báo hiệu giai đoạn giao mùa từ đông sang xuân.

Trong khung cảnh ấy, thiên nhiên khoác lên mình diện mạo mới. Cây cối dần nhú lộc non, hoa lá bắt đầu khoe sắc. Nhiều loài hoa đặc trưng của mùa xuân như mai, đào nở rộ, mang theo sắc vàng, sắc hồng tươi tắn. Cảnh vật trở nên sinh động, gợi cảm giác rạo rực, tươi mới và tràn đầy sức sống. Với nhiều người, chỉ cần thấy những nụ hoa đầu mùa hay nghe tiếng chim ríu rít cũng đủ để cảm nhận rõ ràng rằng mùa xuân đã thực sự gõ cửa.

Lập xuân là thời điểm cây cối bắt đầu đâm chồi nảy lộc. (Nguyễn Gia)

Không chỉ thực vật, động vật cũng có những thay đổi rõ rệt khi Lập xuân đến. Sau những tháng ngày ít vận động vì giá lạnh, nhiều loài bắt đầu hoạt động trở lại. Chim muông xuất hiện nhiều hơn, tiếng hót vang lên khắp nơi, góp phần làm cho bức tranh xuân thêm phần sống động.

Ở nhiều quốc gia châu Á, Lập xuân trùng hoặc rất gần với Tết Nguyên đán, lễ hội truyền thống quan trọng nhất trong năm. Đây là dịp con người hướng về gia đình, sum họp, tưởng nhớ tổ tiên và cầu mong một năm mới an lành, may mắn, thịnh vượng.

Trong không khí ấy, hàng loạt hoạt động văn hóa, tín ngưỡng được tổ chức như múa lân, bắn pháo hoa, tham gia trò chơi dân gian, tổ chức tiệc tùng, thăm hỏi người thân. Việc Lập xuân rơi vào tháng Chạp như năm 2026 càng khiến cảm giác xuân về sớm hơn, khi công việc cuối năm còn dang dở nhưng khí xuân đã manh nha hiện diện.

Tuy vậy, tiết Lập xuân vẫn là giai đoạn thời tiết còn nhiều biến động. Trời chưa hết lạnh, độ ẩm trong không khí thường cao, dễ gây cảm giác nồm ẩm khó chịu. Đây cũng là thời điểm con người dễ mắc các bệnh về đường hô hấp, cảm cúm nếu không chú ý giữ ấm. Việc mặc đủ ấm, hạn chế để cơ thể bị ướt trong những ngày mưa rét là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe.

Độ ẩm cao còn tạo điều kiện cho nấm mốc, vi khuẩn phát triển, ảnh hưởng đến môi trường sống. Nhà cửa, đồ đạc dễ ẩm mốc nếu không được giữ gìn cẩn thận. Vì thế, trong những ngày nồm, nhiều gia đình thường chú trọng vệ sinh, lau dọn thường xuyên, có thể sử dụng điều hòa hoặc máy hút ẩm để giữ không gian khô ráo, hạn chế các tác nhân gây hại.

Nhật Thùy