Lập 'quỹ kiệt sức' để có thể nghỉ việc

Nhiều nhân sự có xu hướng tiết kiệm để xây dựng quỹ tài chính dự phòng khi nghỉ việc. Ảnh minh hoạ: cottonbrostudio/Pexels.

Thay vì chỉ dành tiền cho những cột mốc lớn như mua nhà, kết hôn hay nghỉ hưu, một số người lao động đang chủ động lập quỹ tiết kiệm riêng để có thể nghỉ việc, hồi phục sau kiệt sức hoặc bắt đầu lại sự nghiệp.

Tuần trước, Mary Kane nộp đơn xin nghỉ việc. Sau 6 tháng liên tục cảm thấy mệt mỏi, cáu gắt và ngày càng kiệt sức trong vai trò quản lý marketing cấp cao, người phụ nữ 54 tuổi ở Minnesota (Mỹ) quyết định dừng lại.

Khác với nhiều người ở hoàn cảnh tương tự, Kane không quá lo lắng về việc sẽ trang trải cuộc sống thế nào sau khi nghỉ việc. Trong nhiều năm, bà tiết kiệm khoảng một nửa thu nhập và xây dựng thứ mà giờ đây bà gọi là “quỹ kiệt sức” (burnout fund), theo Business Insider.

Tiết kiệm cho một khoảng nghỉ

“Quỹ kiệt sức” là khoản tiền được tách riêng để trang trải thời gian hồi phục, thay vì dành cho những tình huống khẩn cấp bất ngờ như mất việc hay chi phí y tế.

Sabino Vargas, cố vấn tài chính cấp cao tại công ty tư vấn đầu tư Vanguard, cho biết mục tiêu của khoản tiền này là tạo ra sự linh hoạt về tài chính để một người có thể lựa chọn khi cần tạm lùi lại hoặc thay đổi hướng đi trong sự nghiệp.

Khái niệm này xuất hiện trong bối cảnh hàng loạt áp lực tại nơi làm việc và nền kinh tế đang ảnh hưởng đến người lao động. AI đẩy nhanh tốc độ làm việc, làm lung lay cảm giác an toàn nghề nghiệp và khiến nhiều người luôn trong trạng thái phải chạy theo công việc. Giá cả tăng cũng tạo thêm áp lực tài chính, trong khi thị trường lao động Mỹ có dấu hiệu khó khăn hơn.

Tasmin Lotfhouse lần đầu rơi vào tình trạng kiệt sức vào năm 2018. Ảnh: Nhân vật cung cấp cho Business Insider.

Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), quốc gia này mất 23.000 việc làm trong tháng 7. Những điều chỉnh đối với các báo cáo trước đó cũng cho thấy số việc làm được tạo ra trong 2 tháng trước thấp hơn 100.000 vị trí so với số liệu ban đầu.

Nhiều khảo sát cho thấy tình trạng kiệt sức trở nên phổ biến. Khảo sát Workplace Mental Health (tạm dịch: Sức khỏe tinh thần ở nơi làm việc) của Liên minh Quốc gia về Bệnh Tâm thần, thực hiện với 2.153 nhân viên toàn thời gian tại các công ty có hơn 100 lao động trong tháng 1 và 2, cho thấy 53% cảm thấy kiệt sức vì công việc.

Tình trạng này xuất hiện ở nhiều cấp độ nhân sự. Một loạt lãnh đạo và nhà sáng lập công nghệ nổi tiếng gần đây cũng viện dẫn các vấn đề sức khỏe và kiệt sức khi rời hoặc tạm dừng công việc. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) không xem kiệt sức là một bệnh lý, nhưng công nhận đây là một “hiện tượng nghề nghiệp” xuất phát từ căng thẳng kéo dài tại nơi làm việc.

Tasmin Lofthouse (33 tuổi) lần đầu kiệt sức vào năm 2018. “Tôi hoàn toàn trống rỗng, không còn động lực. Tôi không muốn làm gì, gặp bạn bè hay nói chuyện với họ”, nữ chuyên gia marketing ở Tây Bắc nước Anh kể với Business Insider.

Lofthouse biết mình cần rời công việc nhưng không có tiền tiết kiệm để làm vậy. Cuối cùng, cô chuyển sang một công việc khác ngay sau khi nghỉ.

Năm 2020, Lofthouse thành lập công ty tư vấn marketing. Hai năm sau, cô lại trải qua một giai đoạn kiệt sức. Lần này, cô quyết định không để tiền bạc ảnh hưởng đến quyết định của mình. “Tôi nhận ra cần xây dựng một phương án cho phép bản thân lùi lại khi kiệt sức”, cô nói.

Lofthouse bắt đầu tiết kiệm từ năm 2022 và mở một tài khoản riêng cho “quỹ kiệt sức” vào năm 2024. Cứ vài tháng, cô chuyển một phần lợi nhuận kinh doanh vào đó. Hiện cô có khoảng 48.000 bảng Anh (65.000 USD), đủ trang trải 12 tháng chi phí vận hành doanh nghiệp trong khi vẫn trả cho bản thân một mức lương thấp.

Cô đồng thời duy trì một quỹ khẩn cấp riêng, đủ trang trải 3 tháng chi phí sinh hoạt.

Tương tự, Stacy North (54 tuổi) biết đang tiến gần đến tình trạng kiệt sức khi bắt đầu lập quỹ. Sau khi bán nhà vào năm 2022 và mua một căn khác, North còn 80.000 USD tiền mặt. Thay vì dùng số tiền này để trả khoản vay mua nhà mới, bà gửi vào tài khoản tiết kiệm. “Tôi làm vậy vì đang kiệt sức”, North nói với Business Insider.

Khi đó, bà là quản lý kinh doanh tại một công ty vận chuyển trái cây ở Maryland. North nghỉ việc vào tháng 1/2025 sau khi nhận ra tình trạng kiệt sức không cải thiện. Khoản tiết kiệm cho phép bà có thời gian rời thị trường lao động trước khi bắt đầu một doanh nghiệp vào đầu năm 2026. Đến nay, bà đã sử dụng khoảng 35.000 USD trong quỹ 80.000 USD.

Vấn đề lớn hơn

Lofthouse và Kane đều cho biết có đủ tiền tiết kiệm để trang trải khoảng 12 tháng sinh hoạt phí. Luca Fontani (34 tuổi), người rời vị trí phụ trách tăng trưởng trong ngành thời trang sau khi kiệt sức, tiết kiệm nhiều hơn đáng kể. Anh cho biết có hơn 1 triệu USD trong quỹ, nhờ tiết kiệm tích cực và đầu tư hiệu quả.

Không có một con số cố định cho “quỹ kiệt sức”. Jon Zetlmaier, cố vấn tài chính và nhà sáng lập Zetlmaier Wealth Management tại Seattle, cho rằng quy tắc phổ biến là duy trì quỹ khẩn cấp tương đương 3-6 tháng chi phí sinh hoạt.

Tuy nhiên, nếu một người dự định nghỉ việc hoặc tạm dừng sự nghiệp vì kiệt sức, họ nên cân nhắc khoản tiết kiệm bổ sung, lý tưởng là tài khoản tiết kiệm lãi suất cao được FDIC bảo hiểm hoặc các loại chứng khoán Kho bạc Mỹ ngắn hạn được bảo vệ trước lạm phát (TIPS).

Beckham, Giám đốc chiến lược giáo dục và phát triển tài chính tại Rockland Trust, cho rằng số tiền cần tiết kiệm phụ thuộc vào thời gian một người dự định nghỉ việc. Nếu cần 3 tháng để hoàn toàn rời khỏi công việc rồi mới tìm hướng đi tiếp theo, khoản tiết kiệm có thể cần đủ cho 6, 9 hoặc 12 tháng.

“Quỹ kiệt sức” trở thành phao cứu sinh cho nhiều người lao động muốn nghỉ ngơi. Đồ họa: Business Insider.

“Quỹ kiệt sức” đang trở thành một chiếc phao cho những người cần hoặc muốn tạm dừng sự nghiệp và có khả năng tài chính để làm điều đó. Tuy nhiên, khoản tiền này không giải quyết được những vấn đề nằm phía sau tình trạng kiệt sức.

Công ty tư vấn đầu tư Vanguard cho biết ngày càng nhiều người Mỹ ưu tiên các khoản tiết kiệm riêng cho thời gian nghỉ và những thay đổi khác trong cuộc sống. Dù vậy, nhiều người vẫn chưa có kế hoạch tài chính cụ thể cho các chi phí liên quan đến kiệt sức.

Beckham cho rằng việc chuẩn bị trước cho những tình huống có thể xảy ra là điều hợp lý. Nhưng sự tồn tại của “quỹ kiệt sức” cũng phản ánh một vấn đề xã hội lớn hơn. “Tôi cảm thấy khá buồn và lo lắng khi mọi người đang tiết kiệm cho mục tiêu tài chính này”, Beckham nói.

Theo bà, thực trạng này phản ánh tốc độ mà người lao động phải lao vào công việc để trang trải cuộc sống. Gánh nặng tinh thần cũng ảnh hưởng đến nhiều thứ hơn tài chính.

Linh Vũ