Lãnh đạo NATO vội tới Mỹ sau khi ông Trump úp mở rút khỏi khối

Tổng Thư ký NATO Mark Rutte. Ảnh: Reuters.

Người phát ngôn NATO Allison Hart xác nhận chuyến thăm vào tuần tới đã được lên lịch từ trước, đồng thời Nhà Trắng cũng lên tiếng xác nhận. Tuy nhiên, động thái này diễn ra đúng thời điểm quan hệ Mỹ - NATO trở nên nhạy cảm.

Trước đó, ông Trump cho biết đang cân nhắc nghiêm túc khả năng rút Mỹ khỏi NATO, sau khi các đồng minh châu Âu từ chối triển khai tàu chiến tham gia chiến dịch đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz.

Trong bài phát biểu ngày 1/4 tại Nhà Trắng, ông Trump công khai chỉ trích Pháp, Anh và một số đối tác khác là “hổ giấy”, đồng thời bày tỏ nghi ngờ về giá trị thực tế của các đồng minh. “Chúng ta có những đồng minh rất tệ trong NATO… Hy vọng chúng ta sẽ không bao giờ cần đến họ”, ông nói.

Trong cuộc phỏng vấn với Reuters cùng ngày, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh ông “hoàn toàn” đang xem xét việc rút khỏi NATO, cho rằng các đồng minh “không phải là bạn khi chúng tôi cần” và mối quan hệ hiện tại mang tính “một chiều”.

Phản ứng trước lập trường của Washington, Pháp khẳng định NATO được thiết kế nhằm đảm bảo an ninh khu vực châu Âu - Đại Tây Dương, không phải để triển khai các chiến dịch quân sự tại eo biển Hormuz.

Tổng thống Emmanuel Macron kêu gọi mọi hành động tại Hormuz cần đặt dưới khuôn khổ của Liên Hợp Quốc, trong bối cảnh Iran gia tăng kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này nhằm gây sức ép với Mỹ. Ông cho rằng các sáng kiến quốc tế chỉ khả thi khi căng thẳng hạ nhiệt, có sự tham vấn với doanh nghiệp bảo hiểm, vận tải biển và đạt được đồng thuận từ Tehran.

Tại hội nghị Chiến tranh & Hòa bình ở Paris, Thứ trưởng Quân đội Pháp Alice Rufo nhấn mạnh NATO là liên minh phòng thủ khu vực, không được thiết kế để tiến hành các chiến dịch có nguy cơ vi phạm luật pháp quốc tế như tại Hormuz.

Dù thừa nhận sự không hài lòng từ phía Mỹ, Paris cho biết vẫn ủng hộ các giải pháp nhằm đảm bảo tự do hàng hải và khôi phục thương mại, song theo hướng “không mang tính tấn công”.

Trước đó, quan hệ song phương cũng gia tăng căng thẳng khi Pháp từ chối cho Israel sử dụng không phận để vận chuyển vũ khí Mỹ phục vụ chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.

Phương Linh