Làng đan nơm trăm tuổi lên 'chợ số'

Từng theo chân những phiên chợ quê suốt hơn một thế kỷ, chiếc nơm tre của làng Hoàng Tiến, xã Hải Châu, nay xuất hiện trên Facebook, TikTok để tìm khách hàng. Khi những người thợ ngày một già đi, nguyên liệu khan hiếm và lớp trẻ rời làng, 'chợ số' đang mở ra một cơ hội mới để giữ nghề.

Tre gai sau khi mua về được ngâm từ 3 - 6 tháng để chống mối mọt rồi mới chẻ thành hàng chục nan nhỏ. Đây là công đoạn quyết định độ bền của mỗi chiếc nơm.

Thôn Hoàng Tiến, xã Hải Châu là một trong số ít nơi ở Nghệ An còn giữ nghề đan nơm truyền thống. Từ những phiên chợ quê, sản phẩm nay được giới thiệu trên Facebook, TikTok và các nền tảng trực tuyến để tiếp cận khách hàng trên khắp cả nước.

Một chiếc nơm dài 50 - 70 cm được đan từ khoảng 60 - 80 nan tre kết hợp dây mây. Trung bình mỗi người thợ làm được khoảng hai chiếc/ngày, bán với giá từ 150.000 - 200.000 đồng, mang lại thu nhập khoảng 5 - 7 triệu đồng/tháng trong thời gian nông nhàn.

Để hoàn thành một chiếc nơm, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn như chẻ tre, vót nan, chuốt mây, uốn vành, bện đầu, bện chân, vô vành và hoàn thiện tay cầm. Mỗi sản phẩm đều được làm hoàn toàn bằng tay.

Hiện cả thôn chỉ còn khoảng 10 hộ còn đan nơm, trong khi cách đây khoảng 10 năm có tới 50 - 60 hộ theo nghề. Số người gắn bó với nghề ngày càng ít, phần lớn đều đã lớn tuổi.

Ông Nguyễn Thanh Thường, đời thứ ba trong gia đình làm nghề, cho biết tre gai và mây hiện phải tìm mua ở các huyện miền núi Nghệ An, Thanh Hóa, thậm chí có thời điểm phải nhập từ Lào do nguồn nguyên liệu đạt yêu cầu ngày càng khan hiếm.

 Những chiếc nơm sau khi hoàn thiện được đóng gói để gửi cho khách hàng ở nhiều tỉnh, thành. Hành trình từ chợ quê lên "chợ số" không chỉ mở rộng đầu ra mà còn tiếp thêm hy vọng để làng nghề hơn trăm năm tuổi ở Hoàng Tiến tiếp tục được gìn giữ trong nhịp sống hiện đại.

Anh Nguyễn Đình Trọng (49 tuổi) là người trẻ nhất còn theo nghề. Từ năm 2024, khi sức mua ở các chợ truyền thống giảm, anh bắt đầu đăng bán nơm trên mạng xã hội. Nhờ đó, sản phẩm đã đến với khách hàng ở Cà Mau, Quảng Nam, Đắk Lắk, Thanh Hóa và nhiều địa phương khác. Theo Trưởng thôn Hoàng Tiến Phạm Ngọc Sơn, nhiều người trẻ vẫn biết đan nơm nhưng không chọn gắn bó vì thu nhập thấp. Phần lớn lao động trẻ đã chuyển sang làm việc tại các doanh nghiệp để có nguồn thu ổn định hơn.

Bài và ảnh: Song Hoàng