Dấu tích trảng muối trên đá 2.000 năm ở Gò Cỏ

Làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) nằm trên vùng gò đồi ven biển với diện tích tự nhiên khoảng 105 ha, hiện có hơn 80 hộ dân. Gò Cỏ là vùng đất gắn liền với nền văn hóa Sa Huỳnh có niên đại khoảng 3.000 năm.

Từ những con đường đá, giếng cổ, tường rào đá đến các dấu tích Chăm Pa, tất cả tạo nên một không gian mà ở đó không chỉ là cảnh quan mà còn là một phần ký ức từ hàng nghìn năm trước.

Các mẫu gốm cổ được phát hiện ở Gò Cỏ.

Men theo con đường trong làng Gò Cỏ hướng ra biển, du khách sẽ bắt gặp những khối đá lớn nhỏ nằm nối tiếp nhau dọc bờ biển. Ảnh: Làng Gò Cỏ.

Những khối đá mang dấu tích địa chất có niên đại khoảng 250-400 triệu năm, tạo nên một cảnh quan địa chất đặc biệt giữa không gian văn hóa Sa Huỳnh.

Trải qua thời gian rất dài, bề mặt các khối đá chịu tác động liên tục của nắng, mưa, gió và nước biển. Những vết nứt, rãnh tự nhiên và các mảng đá phong hóa khiến mỗi khối đá mang một hình dáng riêng, như những tác phẩm điêu khắc do thiên nhiên tạo ra.

Làng Gò Cỏ nằm giữa những đồi núi, phía trước hướng ra biển, tạo nên địa hình đặc trưng vừa có núi và biển.

Mỗi khối đá mang hình thù khác nhau.

Người làng Gò Cỏ giữ cuộc sống đặc trưng miền biển với nông nghiệp và ngư nghiệp là hai nghề chính.

Không chỉ mang dấu tích địa chất hàng trăm triệu năm, những khối đá ở Gò Cỏ còn lưu giữ dấu vết đời sống của cư dân từ hàng nghìn năm trước. Năm 2024, các chuyên gia khảo cổ phát hiện tại đây dấu tích trảng muối trên đá có niên đại khoảng 2.000 năm.

Những hõm đá tự nhiên sát biển từng được cư dân tận dụng để chứa nước biển, phơi nắng và kết tinh thành muối.

Điều đặc biệt là dấu tích ấy vẫn hiện diện trên những mặt đá ven biển hôm nay. Giữa các khe, hõm đá và bề mặt đá phong hóa, có thể hình dung cách cư dân xưa dựa vào địa hình tự nhiên để tạo sinh kế.

Ông Nguyễn Viết Thanh - Chủ tịch UBND phường Sa Huỳnh (tỉnh Quảng Ngãi) cho biết, cách làm muối trên đá tại làng Gò Cỏ đã có từ xa xưa. Loại muối này rất sạch, có chất lượng tốt nên nhiều người ưa thích. Tuy nhiên hiện chỉ còn vài người làm muối trên đá nên sản lượng không nhiều.

“Các chuyên gia khảo cổ đang nghiên cứu về trảng muối tại làng Gò Cỏ. Chúng tôi cũng có kế hoạch sẽ phát triển nghề làm muối trên đá, gắn với hoạt động du lịch tại đây”, ông Thanh nói.

Nguyễn Ngọc