Lan tỏa tri thức số

Ngay sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động phong trào (tháng 4/2025), Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã ban hành Kế hoạch số 2918 ngày 31/7/2025 triển khai phong trào thi đua “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” và “Bình dân học vụ số” giai đoạn 2025 - 2030; thành lập Ban Chỉ đạo chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và bình dân học vụ số, chỉ đạo 100% cơ sở giáo dục xây dựng kế hoạch thực hiện. Ông Bùi Văn Ngọc, Phó Trưởng Phòng Giáo dục Trung học, Sở GD&ĐT cho biết: Để thực hiện hiệu quả phong trào, phòng đã tham mưu lãnh đạo sở ban hành các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo các đơn vị triển khai phong trào gắn với nhiệm vụ năm học và chuyển đổi số của ngành. Nhờ đó, phong trào được triển khai đồng bộ, từng bước nâng cao nhận thức, kỹ năng số của cán bộ, giáo viên, học sinh và lan tỏa đến phụ huynh, cộng đồng.

Đoàn viên thanh niên Trường Cao đẳng Lạng Sơn trao đổi cách sử dụng ứng dụng học tập trên môi trường số

Xác định trường học là môi trường thuận lợi để phổ cập tri thức và kỹ năng số, ngành giáo dục đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tại từng cơ sở giáo dục. Đến nay, 100% trong tổng số 631 cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đã xây dựng kế hoạch triển khai phong trào, trên 80% trường học đã hình thành các mô hình, sản phẩm cụ thể. Cùng với đó, các nhà trường tổ chức các lớp học cộng đồng, xây dựng mô hình “Đại sứ số”, “Gia đình số”, phát huy vai trò của giáo viên, học sinh trong hướng dẫn phụ huynh, người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng VNeID và các nền tảng số trong đời sống.

Tại xã Ba Sơn, trong những ngày đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cô Nguyễn Thị Thanh Nga, giáo viên Tin học, Trường THPT Cao Lộc, cùng một giáo viên khác được tăng cường đến Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã để hỗ trợ thực hiện các nhiệm vụ về công nghệ thông tin. Cô Nga cho biết: Chúng tôi trực tiếp hỗ trợ cán bộ và người dân thực hiện các thủ tục trên môi trường số, hướng dẫn cài đặt, sử dụng VNeID và dịch vụ công trực tuyến. Qua đó, góp phần bảo đảm hoạt động của trung tâm diễn ra thông suốt.

Không chỉ hỗ trợ chính quyền cơ sở, các trường học còn triển khai nhiều mô hình lan tỏa kỹ năng số trong cộng đồng. Toàn ngành đã xây dựng mạng lưới gần 1.500 “Đại sứ số” tại các trường THCS, THPT và trung tâm giáo dục thường xuyên. Cùng với đó, phong trào “Gia đình số” được triển khai sâu rộng, tạo chuyển biến trong các gia đình giáo viên và học sinh. Đoàn thanh niên các trường tổ chức trên 60 buổi hướng dẫn cộng đồng mỗi tháng tại các thôn, bản khó khăn; đồng thời phối hợp với lực lượng công an tuyên truyền, hướng dẫn học sinh từ 16 tuổi và phụ huynh cài đặt, sử dụng ứng dụng VNeID.

Anh Ninh Thanh Bình, xã Đình Lập, là phụ huynh có con đang học tại Trường THPT Đình Lập cho biết: Con gái tôi được nhà trường hướng dẫn sử dụng VNeID và các ứng dụng số nên về nhà hướng dẫn lại cho cả gia đình. Sau khi biết cách, cháu còn hỗ trợ ông bà, hàng xóm cài đặt và sử dụng. Nhờ các cháu, nhiều người trong thôn, nhất là người lớn tuổi, đã mạnh dạn sử dụng điện thoại thông minh để thực hiện các thủ tục trực tuyến.

Sau một năm triển khai, phong trào “Bình dân học vụ số” đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Ngành giáo dục huy động được hơn 10.000 cán bộ, giáo viên và 100.000 học sinh tham gia lan tỏa tinh thần học tập suốt đời trên môi trường số; xây dựng hệ sinh thái học tập số gồm kho học liệu số mở, lớp học cộng đồng, mô hình “Đại sứ số” và các câu lạc bộ STEM - ROBOTIC - AI; 100% học sinh THPT và sinh viên được tiếp cận chương trình kỹ năng số cơ bản; gần 70% gia đình cán bộ, giáo viên, học sinh có ít nhất một thành viên thường xuyên sử dụng dịch vụ công trực tuyến hoặc nền tảng học tập số. Đồng thời, trên 98% hồ sơ học sinh và 97% hồ sơ cán bộ, giáo viên đã được chuẩn hóa, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Những kết quả đạt được cho thấy trường học đang từng bước khẳng định vai trò là hạt nhân của phong trào “Bình dân học vụ số”. Từ trường học, tri thức và kỹ năng số được lan tỏa đến từng gia đình, khu dân cư, góp phần hình thành công dân số, nâng cao năng lực số của người dân, qua đó đóng góp vào việc giữ vững vị thế của Lạng Sơn là một trong 10 địa phương dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số.

HOÀNG TÙNG