Lan tỏa giá trị văn hóa khi sáp nhập thôn, tổ dân phố

Xã Tiên Lữ là vùng đất giàu truyền thống lịch sử và văn hóa. Trong số 4 đơn vị hành chính trước khi hợp nhất, có 3/4 xã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Trên địa bàn hiện còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống, di tích lịch sử, tín ngưỡng, lễ hội dân gian và phong tục tập quán đặc sắc. Cộng đồng dân cư tại các thôn có sự gắn bó lâu đời, tinh thần đoàn kết được phát huy trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Cấp ủy, chính quyền thôn Lục Thụ tuyên truyền về chủ trương sắp xếp lại các thôn dân cư.

Đồng chí Lê Minh Đức - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Tiên Lữ cho biết: “Toàn xã có diện tích tự nhiên 31,80 km2, quy mô dân số 32.800 người với 35 thôn dân cư. Qua rà soát thực trạng, địa phương nhận thấy nhiều thôn có quy mô dân số nhỏ, dân cư phân tán, cơ sở vật chất phục vụ sinh hoạt cộng đồng còn hạn chế. Trên cơ sở đó, xã đã xây dựng phương án sắp xếp từ 35 thôn xuống còn 17 thôn dân cư. Quá trình thực hiện được đảm bảo dân chủ, công khai thông qua các buổi sinh hoạt chi bộ, các cuộc họp khu dân cư để lấy ý kiến người dân. Qua đó, tạo sự đồng thuận cao trong cộng đồng”.

Nhân dân kỳ vọng sau khi sáp nhập thôn, hệ thống hạ tầng và thiết chế văn hóa sẽ được đầu tư hiệu quả.

Để xây dựng phương án sáp nhập thôn, xã Tiên Lữ không chỉ dựa trên các tiêu chí về quy mô dân số và diện tích tự nhiên, mà còn cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán và mối quan hệ cộng đồng lâu đời. Điều này giúp người dân yên tâm, đồng thuận và tích cực tham gia thực hiện chủ trương mới với kỳ vọng sau khi sáp nhập, thôn mới sẽ có điều kiện thuận lợi để đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và các thiết chế văn hóa. Trong đó có các không gian sinh hoạt cộng đồng thực sự là nơi giao lưu, đoàn kết, tương trợ và gắn bó giữa các cộng đồng dân cư.

Cùng với Tiên Lữ, xã Tam Dương Bắc cũng đang triển khai quyết liệt việc sắp xếp lại không gian dân cư, với phương án sắp xếp từ 38 thôn xuống còn 22 thôn, giảm khoảng 40% số thôn hiện có.

Nghi thức tắm Bụt được tái hiện tại Lễ hội Đúc Bụt (Cướp chiếu) ở làng Phù Liễn, xã Tam Dương Bắc.

Ông Đào Văn Hoàng - Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội, xã Tam Dương Bắc chia sẻ: “Theo quy hoạch đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035, xã Tam Dương Bắc sẽ trở thành đô thị loại III. Vì vậy, địa phương xây dựng phương án sáp nhập thôn đảm bảo từ 300 hộ trở lên để phù hợp với sự phát triển trong tương lai. Việc sáp nhập sẽ tạo cú hích cho sự phát triển của các khu dân cư mới. Nguồn lực đầu tư sẽ tập trung, hiệu quả hơn, không gian sinh hoạt chung được mở rộng. Đặc biệt, trên địa bàn xã có nhiều di tích văn hóa - lịch sử gắn liền với các lễ hội truyền thống nên khi sáp nhập thôn - với dân số nhiều hơn, diện tích rộng hơn thì việc tổ chức lễ hội sẽ thuận lợi hơn, từ đó góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa độc đáo. Cũng nhằm phát huy các giá trị văn hóa, trong quá trình sáp nhập thôn, địa phương ưu tiên việc khôi phục các tên làng truyền thống để lấy tên gọi cho các thôn mới".

Thực tế cho thấy, trong quá trình phát triển của mỗi làng quê, văn hóa luôn là yếu tố cốt lõi tạo nên bản sắc riêng biệt. Mỗi thôn, làng đều mang những giá trị đặc trưng về lịch sử hình thành, phong tục tập quán, tín ngưỡng, lễ hội và nếp sống cộng đồng. Việc sáp nhập không làm mất đi bản sắc văn hóa của từng cộng đồng mà ngược lại, còn tạo điều kiện để các giá trị văn hóa được lan tỏa mạnh mẽ hơn. Những lễ hội truyền thống, hoạt động tín ngưỡng, phong trào văn hóa - văn nghệ quần chúng hay các trò chơi dân gian có cơ hội được tổ chức với quy mô lớn hơn, các giá trị văn hóa được nhiều người biết đến và tham gia gìn giữ, góp phần xây dựng nếp sống văn minh, hiện đại, phù hợp với yêu cầu phát triển của thời kỳ mới. Với ý nghĩa đó, việc sáp nhập không đơn thuần là phép cộng cơ học giữa các địa bàn dân cư. Đó là quá trình tái cấu trúc cộng đồng trên cơ sở kế thừa những giá trị truyền thống đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Và khi sự đồng thuận của người dân được phát huy, khi tinh thần đoàn kết cộng đồng được củng cố và khi các giá trị văn hóa tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa, chủ trương sáp nhập khu dân cư sẽ trở thành động lực quan trọng góp phần xây dựng những miền quê ngày càng giàu đẹp, văn minh, nghĩa tình và đậm đà bản sắc dân tộc.

Thu Hoài