Lan tỏa giá trị tín ngưỡng Then nhóm ngôn ngữ Tày-Thái tại Lào

Các nghệ nhân trình diễn tiết mục đặc sắc tại sự kiện. (Ảnh: DUY TOÀN)

Sự kiện nhằm hướng tới kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám (19/8/1945-19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2026); kỷ niệm 10 năm Tuyên bố Vientiane 2016 về tăng cường hợp tác di sản văn hóa ASEAN.

Tham dự sự kiện có Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm; ông Phakhanxay Sikhanxay, Thứ trưởng Văn hóa và Du lịch Lào cùng đại diện các bộ, ngành của Lào, các cơ quan Việt Nam tại Lào và đông đảo bà con kiều bào.

Các đại biểu tham dự sự kiện. (Ảnh: DUY TOÀN)

Phát biểu khai mạc, bà Tô Thị Thu Trang, Giám đốc Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, Chương trình trưng bày và trình diễn di sản “Thực hành tín ngưỡng Then nhóm ngôn ngữ Tày-Thái” là một hoạt động văn hóa có ý nghĩa đặc biệt. Diễn ra trong các ngày 17 đến 19/8, tại thủ đô Vientiane, sự kiện không chỉ góp phần hiện thực hóa các cam kết hợp tác văn hóa giữa hai nước, mà còn là hành động thiết thực trong việc bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO ghi danh.

Tín ngưỡng Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam là một loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo, chứa đựng đạo lý làm người, triết lý nhân sinh quan sâu sắc và tinh thần đoàn kết cộng đồng. Hơn cả một nghi lễ, Then là sự kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, ca từ, vũ điệu và các sản phẩm thủ công truyền thống. Tiếng đàn Tính tẩu ngân vang cùng lời ca Then không chỉ là lời cầu nguyện cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, cuộc sống bình yên, mà còn là sợi dây kết nối giữa con người với thiên nhiên, giữa quá khứ với hiện tại.

Các đại biểu tham quan khu trưng bày tư liệu ảnh, sản phẩm tiêu biểu. (Ảnh: DUY TOÀN)

Sự kiện tổ chức không gian trưng bày gồm 54 tư liệu ảnh, 119 sản phẩm tiêu biểu, được thể hiện theo 5 chủ đề chính: Khái quát về địa vực cư trú, làng bản, nhà cửa, canh tác nông nghiệp, phương tiện vận chuyển truyền thống của các dân tộc nhóm ngôn ngữ Tày-Thái; nghề dệt vải, thổ cẩm và trang phục truyền thống của các dân tộc nhóm ngôn ngữ Tày-Thái; câu chuyện văn hóa về thực hành tín ngưỡng Then; bảo tồn và phát huy “Di sản nghệ thuật hát Then, đàn Tính” và trình diễn một số tiết mục Then cổ.

Điểm nhấn của sự kiện là việc các đại biểu được thưởng thức trực tiếp 12 trích đoạn nghi lễ Then đặc sắc của nhóm Tày-Thái do các nghệ nhân Then tài năng của Việt Nam trình diễn. Những giai điệu Then ấm áp, trầm hùng cùng nét đẹp của di sản văn hóa Việt Nam đã mang đến những trải nghiệm văn hóa giàu cảm xúc, góp phần thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết, thủy chung giữa hai dân tộc Việt Nam-Lào anh em.

Khung cảnh buổi trình diễn tại sự kiện. (Ảnh: DUY TOÀN)

Thông qua các hoạt động trưng bày, trình diễn và giao lưu văn hóa, Ban tổ chức tin tưởng sự kiện lần này sẽ góp phần thắt chặt thêm tình đoàn kết hữu nghị thủy chung, son sắt giữa nhân dân hai nước Việt Nam-Lào; tin tưởng sự tương đồng về văn hóa của các dân tộc thuộc ngữ hệ Thái-Kadai cùng sự gần gũi về không gian sống, tâm hồn và nếp sống giúp nhân dân hai nước dễ dàng cảm nhận và đồng điệu.

Sự kiện cũng góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp của di sản, tôn vinh vai trò của cộng đồng các quốc gia ASEAN, củng cố vững chắc mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào.

Các đại biểu hào hứng trải nghiệm hoạt động "buộc chỉ cổ tay" tại sự kiện. (Ảnh: TRỊNH DŨNG)

Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa và bản sắc, ngày 12/12/2019, “Thực hành Then” của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam đã chính thức được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Danh hiệu này không chỉ khẳng định giá trị và sức sống của di sản trong đời sống đương đại mà còn ghi nhận vai trò trung tâm của cộng đồng-chủ thể sáng tạo, thực hành và trao truyền di sản; đồng thời khuyến khích các nỗ lực bảo vệ, phát huy di sản trên cơ sở tôn trọng sự đa dạng văn hóa và phát triển bền vững.

TRỊNH QUỐC DŨNG - LÊ DUY TOÀN Phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Lào