Làm thực chất để Ngày sách không là phong trào nhất thời

Bà Vũ Thị Quỳnh Liên trong lễ ra mắt Tủ sách thanh niên.

- Việc tìm những tác phẩm có giá trị để giới thiệu tới bạn đọc là nhiệm vụ hết sức quan trọng của các NXB. Bà có thể chia sẻ những tiêu chí cụ thể của NXB Kim Đồng trong việc này?

- Lựa chọn các tác phẩm để xuất bản, chúng tôi luôn mong muốn mang đến cho bạn đọc trẻ những tác phẩm có giá trị về nội dung, đẹp và phong phú về hình thức, nhưng đồng thời cũng phải khiến bạn đọc thích thú, tò mò và tiếp tục khơi gợi trí tưởng tượng và niềm vui đọc sách.

- NXB thường xuyên tổ chức các cuộc thi sáng tác văn học cho thiếu nhi. Bà đánh giá hiệu quả từ các cuộc thi này?

- Các cuộc thi, cuộc vận động sáng tác là một kênh quan trọng để phát hiện tác giả mới, tìm kiếm tác phẩm mới, bổ sung nguồn bản thảo chất lượng.

Cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ nhất (2023-2025) đã thu hút hơn 600 tác phẩm dự thi và 11 tác phẩm xuất sắc đã được trao giải. Các tác phẩm được xuất bản đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ độc giả. Trong năm 2025, NXB Kim Đồng tiếp tục phát động Giải thưởng lần thứ hai (2025-2027), mở rộng thêm hệ thống giải dành cho độc giả trẻ. Chúng tôi NXB cũng đang phối hợp cùng Viện Pháp tại Việt Nam và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam phối hợp tổ chức Cuộc thi Sáng tác Truyện tranh nhằm tìm kiếm tác giả, họa sĩ truyện tranh Việt Nam, góp phần phát triển truyện tranh Việt. Năm nay là năm thứ 3 cuộc thi được tổ chức và chủ đề của năm nay cũng rất thời sự: TIN GIẢ!

Các cuộc thi đã tạo ra môi trường sáng tạo tích cực, góp phần nuôi dưỡng lực lượng sáng tác mới, khơi mở tiềm năng của truyện tranh Việt Nam. Nhiều cuộc hội thảo, giao lưu các tác giả trong và ngoài nước cũng góp phần tạo ra không gian sáng tạo, chia sẻ kinh nghiệm hữu ích.

Cần nhiều hình thức sinh hoạt với sách như các trò chơi, đố vui, hỏi đáp... nhằm hấp dẫn các bạn đọc nhỏ.

- Từ thực tiễn triển khai Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, theo bà, các NXB và cộng đồng cần làm gì để ngày hội này thật sự lan tỏa sâu rộng và bền vững?

- Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam là một chủ trương đúng đắn, tạo ra hiệu ứng tích cực trong xã hội những năm qua. Rõ ràng lượng bạn đọc đến với hội sách đông hơn và các hoạt động đọc sách trong cộng đồng cũng sôi nổi hơn.

Theo tôi, muốn khuyến đọc hiệu quả, trước hết phải có nhiều sách hay, thú vị phù hợp với từng lứa tuổi, từng nhóm độc giả, có giá trị tư tưởng và nghệ thuật, đồng thời được làm với hình thức đẹp, mới mẻ, hấp dẫn. Song song với đó, các NXB cần tổ chức nhiều hơn các hoạt động trải nghiệm, giao lưu, tương tác, khuyến đọc trong khuôn khổ các hội sách, trong trường học, thư viện, nhà sách và trên môi trường số.

Về phía cộng đồng, yếu tố quan trọng nhất là sự tham gia thực chất. Muốn đây không chỉ là phong trào nhất thời, cần có sự vào cuộc của gia đình, nhà trường, thư viện, các tổ chức xã hội và nhận thức của chính bản thân người đọc. Với trẻ em, cha mẹ và thầy cô là những người có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành thói quen đọc. Khi người lớn coi việc đọc là một phần của đời sống gia đình, đời sống học đường; khi trẻ em được sống trong môi trường có sách, được trò chuyện về sách, được khuyến khích chia sẻ cảm nhận sau khi đọc, thì văn hóa đọc mới có thể đi sâu và bền vững.

Khi việc đọc thực chất trở thành mục tiêu, Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam sẽ trở thành ngày hội thường niên, là động lực để xây dựng xã hội học tập, tinh thần “học tập suốt đời”, phát triển con người, góp phần vào mục tiêu “bồi đắp nền tảng tri thức quốc gia, tạo lập giá trị xã hội”. Đây chính là định hướng trong Chỉ thị 04-CT/TW ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới.

PV: Xin trân trọng cảm ơn bà!

Phong Điệp/Thời nay