Làm gì để nâng tầm thương hiệu yến sào Việt Nam?

Thực phẩm hỗ trợ sinh học

Tham dự tọa đàm có đại diện lãnh đạo Hiệp hội Yến sào Việt Nam, các nhà khoa học và nhà tài trợ và các đơn vị, doanh nghiệp sản xuất, chế biến sản phẩm từ tổ yến.

Lãnh đạo Hiệp hội Yến sào Việt Nam tham dự buổi tọa đàm

Chất lượng và công dụng của tổ yến là câu hỏi được đặt ra ngay từ đầu của buổi tọa đàm. Là người nghiên cứu về dinh dưỡng, Tiến sĩ Lưu Kim Lệ Hằng (Trường Đại học Thủ Dầu Một) trình bày báo cáo chuyên đề: “Giá trị dinh dưỡng của tổ yến- Bằng chứng khoa học và định hướng sử dụng”.

Buổi tọa đàm thu hút nhiều doanh nghiệp, chuyên gia khoa học nghiên cứu về ngành yến sào Việt Nam tham dự

Theo Tiến sĩ Lệ Hằng, tổ yến là sản phẩm sinh học được tạo thành từ nước bọt tiết ra của chim yến với thành phần chính glycoprotein. Loài yến sử dụng phổ biến là Aerodramus fuciphagus, Aerodramus maximus và đang được sử dụng làm thực phẩm truyền thống tại các nước châu Á. Tổ yến có nhiều công dụng như: điều hòa hỗ trợ, miễn dịch; hỗ trợ phục hồi – tái tạo mô; giảm phản ứng viêm và stress oxy hóa, phục hồi mồ hôi, độ ẩm da và hỗ trợ chức năng thần kinh – nhận thức, tiêu hóa.

Tiến sĩ Lệ Hằng nhấn mạnh, vai trò tổ yến được xếp vào nhóm thực phẩm hỗ trợ sinh học, không phải nguồn đạm chính, không thay thế bữa ăn, không thay thế đạm hoàn chỉnh. Giá trị dinh dưỡng không nằm ở lượng đạm cao mà ở Glycoprotein và Acid sialic. Tổ yến được ứng dụng trong giai đoạn phục hồi – suy nhược; hỗ trợ miễn dịch, tái tạo mô và hiệu quả phụ thuộc vào đối tượng sử dụng, liều lượng và khẩu phần tổng thể.

Các diễn giả trả lời những thắc mắc về chất lượng dinh dưỡng của tổ yến

Trong khi đó, tại báo cáo chuyên đề: “Acid sialic và protein trong tổ yến: Tiềm năng sinh học và những khoảng trống cần được chứng minh, Tiến sĩ- Bác sĩ Lê Thị Thùy Dung (Trường Đại học Thủ Dầu Một) cho biết: Đây là 2 thành phần được nhắc đến nhiều nhất khi nói về yến, thường gắn với các tuyên bố tăng miễn dịch, phát triển não bộ và cần nhìn lại dưới góc độ khoa học.

Đồng thời khẳng định, sữa mẹ (đặc biệt sữa non) có nguồn acid sialic tự nhiên cao nhất, sữa động vật thì acid sialic chủ yếu gắn protein. Riêng tổ yến đặt vào đúng vị trí khoa học thì hàm lượng acid sialic được báo cáo cao nhưng dữ liệu sinh khả dụng trên người còn thiếu. Do đó không thể suy luận trực tiếp “tương đương” hay “vượt trội” so với sữa mẹ.

Chống giả mạo, nguồn gốc xuất xứ

Vấn đề "nóng" nhất hiện nay được giới nghiên cứu, dư luận quan tâm là việc đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và tình trạng giả mạo thương hiệu yến sào. Về việc này, tại báo cáo chuyên đề “Quy trình công nghệ sản xuất các sản phẩm từ tổ yến”, Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Nhi (Trường Đại học Thủ Dầu Một) đưa ra giải pháp sản xuất yến thủy phân an toàn, nhằm tận dụng xử lý các loại yến vụn, nâng cao khả năng hấp thụ, tạo sản phẩm dạng dung dịch đồng nhất và giá tăng giá trị dinh dưỡng, cảm quan.

Quy trình sản xuất cụ thể: Nguyên liệu yến (thường tận dụng yến vụn) Thủy phân enzyme Gia nhiệt Lọc Phối chế Tiệt trùng Chiết rót Thành phẩm. Theo Tiến sĩ Ngọc Nhi, có thể dùng dịch thủy phân yến phối trộn sản xuất nhiều sản phẩm như bột yến hòa tan; các sản phẩm phối trộn giữa yến thủy phân với các nguyên liệu bột hòa tan khác.

Tiến sĩ Ngọc Nhi trình bày về công nghệ tiệt trùng tổ yến

Với báo cáo chuyên đề: “Chất lượng và an toàn trong chế biến sản phẩm từ tổ yến”, Tiến sĩ Dương Thị Cẩm Nhung (Đại học Thủ Dầu Một) nhận định: Hiện nay, trên thị trường đang xảy ra tình trạng giả mạo nguồn gốc xuất xứ tổ yến và vi phạm các quy định về công bố tiêu chuẩn thực phẩm bổ sung. Do hám lợi nên nhiều cá nhân, đơn vị sử dụng nguyên liệu rẻ tiền như bột rau câu, lòng trắng trứng hoặc pha chế từ các chất phụ gia không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn. Các sản phẩm không rõ nguồn gốc, nhãn mác, thiếu thông tin nhà sản xuất và thành phần dinh dưỡng.

Trong năm 2025 có hơn 30 đơn vị có hành vi sử dụng tên gọi, thành phần và hình ảnh sản phẩm tương tự hoặc sao chép thương hiệu của công ty Khánh Hòa; website giả mạo có chứa cụm từ "yensaokhanhhoa“.

Một vị khách mời đặt câu hỏi đối với các diễn giả về công dụng của tổ yến

Theo Tiến sĩ Cẩm Nhung, để đảm bảo an toàn trong chế biến tổ yến, các hộ nuôi cần có hồ sơ sở hữu nhà yến hợp pháp. Phải duy trì nhật ký vận hành chi tiết và mỗi lô hàng phải được gán mã nhận diện riêng biệt, để đảm bảo khả năng truy xuất về nhà yến và thời điểm thu hoạch. Đồng thời, phải theo dõi được quá trình đóng gói, nhật ký sản xuất, biết nhà yến ở đâu và tất cả thông tin khác liên quan nhà yến…góp phần nâng cao giá trị của các sản phẩm từ tổ yến.

Cùng ngày, Hiệp hội Yến sào Việt Nam đã công bố Nestvietnam.vn – trang thông tin điện tử chính thống của đơn vị. Nestvietnam.vn được xây dựng với mục tiêu trở thành kênh thông tin tập trung, minh bạch và chuẩn mực, phục vụ công tác truyền thông, là cầu nối giữa Hiệp hội – hội viên – doanh nghiệp – chuyên gia và cộng đồng ngành yến trên phạm vi cả nước.

Nestvietnam.vn tập trung cập nhật hoạt động chính thức của Hiệp hội như: Giới thiệu hội viên, doanh nghiệp tiêu biểu, mô hình sản xuất – kinh doanh hiệu quả; chia sẻ thông tin khoa học, tiêu chuẩn, chính sách và pháp lý liên quan đến tổ yến và ngành yến Việt Nam. Tạo kênh kết nối, lan tỏa thông tin tích cực, góp phần nâng cao uy tín, giá trị thương hiệu ngành yến Việt Nam.

Một số hình ảnh tại buổi tọa đàm:

Một số sản phẩm yến sào được trưng bày tại buổi tọa đàm

Đại diện một doanh nghiệp sản xuất, chế biến giới thiệu sản phẩm yến sào đến khách tham quan

Buổi tọa đàm thu hút các đại diện doanh nghiệp tham dự

Hoàng Bắc