Lâm Đồng chủ động, hiệu quả trong chống khai thác IUU

Gõ từng tàu, rà từng ngư dân

Buổi sáng, khi những con tàu tại khu vực cảng Phú Hài, phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng nổ máy chuẩn bị ra khơi thì cũng là lúc cán bộ, chiến sĩ biên phòng có mặt tiến hành kiểm tra giấy tờ, phương tiện giám sát hành trình, nhật ký khai thác; nhắc nhở, động viên ngư dân chấp hành nghiêm các quy định về đánh bắt hải sản.

Trung tá Võ Duy Thạnh, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Thanh Hải (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng) cho biết, nhằm chống khai thác IUU, đơn vị liên tục tổ chức các đợt tuần tra, kiểm soát tại cửa sông, cảng cá. “Công tác tập trung vào việc kiểm tra, xác minh tàu không đăng ký, tàu không đủ điều kiện hoạt động; tàu không sử dụng hoặc mất tín hiệu VMS (thiết bị cung cấp thông tin về vị trí, vết đi và một số hoạt động của tàu thuyền); tàu không thông báo khi ra vào cảng và không ghi, nộp nhật ký khai thác theo quy định. Chúng tôi luôn “gõ" từng tàu, "rà" từng ngư dân và chủ phương tiện để bảo đảm mọi tàu, thuyền và ngư dân đều hiểu, chấp hành tốt quy định trong đánh bắt hải sản”, Trung tá Võ Duy Thạnh khẳng định.

Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng tuyên truyền người dân chấp hành quy định chống khai thác IUU.

Là địa phương có vùng biển rộng, một trong 4 ngư trường lớn nhất cả nước, có số lượng tàu cá đông, thu hút lượng lớn tàu cá từ các tỉnh khác đến khai thác thủy sản, công tác chống khai thác IUU trên vùng biển Lâm Đồng (trước đây là tỉnh Bình Thuận) gặp không ít khó khăn. Lâm Đồng đã thực hiện nghiêm sự chỉ đạo của Chính phủ, đồng thời có nhiều giải pháp sáng tạo trong triển khai, tổ chức thực hiện. Theo đó, việc kiểm soát chặt chẽ các phương tiện, thường xuyên gặp gỡ, kết nối với chủ phương tiện và ngư dân được các cơ quan chức năng đặc biệt chú trọng.

Ông Phan Châu, ngư dân tại phường Phước Hội, tỉnh Lâm Đồng chia sẻ: “Được cán bộ nhắc nhở, hướng dẫn tận tình trước mỗi chuyến ra khơi, chúng tôi cảm thấy yên tâm hơn. Cụ thể như việc gắn thiết bị định vị VMS không chỉ giúp cơ quan chức năng nắm được vị trí của tàu, thuyền khi đánh bắt trên biển xa mà còn giúp chủ tàu và ngư dân được hỗ trợ kịp thời nếu xảy ra sự cố. Giờ đây, chúng tôi hiểu rằng, con cá, con tôm bắt được trong vùng biển nước mình thì có giá trị. Ngược lại, nếu đánh bắt trong vùng lãnh hải của nước bạn là phạm pháp. Do đó, bà con ngư dân từ đối phó sang tự giác chấp hành, coi đây là cách để gắn bó lâu dài với nghề”.

Đẩy mạnh tuyên truyền, kiên quyết xử lý vi phạm

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho biết, toàn tỉnh hiện có 8.210 tàu cá đăng ký hoạt động, trong đó có 98,76% cập nhật dữ liệu dân cư quốc gia (VNeID, hơn 90% được cấp giấy phép khai thác. Nhằm nâng cao hiệu quả chống khai thác IUU, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, vận động người dân được xác định là giải pháp căn cơ, lâu dài. Lực lượng chức năng đã trao hàng chục nghìn văn bản hướng dẫn, tuyên truyền đến tận tay ngư dân và chủ phương tiện; hàng trăm phóng sự, tin, bài tuyên truyền về chống khai thác IUU được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng và mạng xã hội.

Riêng Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lâm Đồng đã thực hiện gần 430 phóng sự, bản tin truyền hình, bài viết về chống khai thác IUU. Chi cục Thủy sản và Biển đảo (Sở Nông nghiệp và Môi trường), Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tuyên truyền trực tiếp cho khoảng 45.000 lượt ngư dân, tổ chức cho hơn 13.300 lượt chủ tàu/thuyền trưởng viết cam kết chấp hành các quy định của pháp luật về chống khai thác IUU, duy trì nghiêm hoạt động của thiết bị VMS, không vi phạm vùng biển nước ngoài. Việc tổ chức các phiên tòa giả định gắn với các hành vi vi phạm cụ thể cũng thường xuyên được tổ chức, qua đó giúp ngư dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

Đối với các trường hợp vi phạm, tỉnh kiên quyết, xử lý nghiêm. Đơn cử như trong tháng 5-2025, tỉnh có 1 tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài bị Malaysia bắt giữ, vụ việc đã được xử lý dứt điểm, chủ tàu bị xử phạt 900 triệu đồng. Đối với các hành vi mất kết nối VMS và vượt ranh giới khai thác, từ năm 2024 đến nay, 789 trường hợp phát hiện vi phạm đã được xử lý. Năm 2025, Lâm Đồng đã xử phạt 139 trường hợp với tổng số tiền trên 5 tỷ đồng, là 1 trong 3 địa phương làm tốt công tác xử lý vi phạm.

Trong kiểm soát hoạt động tàu cá, lực lượng Bộ đội Biên phòng đóng vai trò nòng cốt. Năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, các đơn vị đã kiểm soát hơn 68.500 lượt tàu cá xuất, nhập bến, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các tàu không đủ điều kiện hoạt động.

Đặc biệt, tổ giám sát tàu cá thuộc Chi cục Thủy sản và Biển đảo tỉnh Lâm Đồng duy trì trực ban 24/24 giờ, theo dõi chặt chẽ tín hiệu VMS, kịp thời cảnh báo, xử lý các tình huống phát sinh trên biển. Việc xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác, nhất là đối với các lô hàng xuất khẩu sang thị trường châu Âu được thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ, tuân thủ đầy đủ các quy định của EC. Từ đầu năm 2026 đến nay, Lâm Đồng không phát sinh các trường hợp tàu cá mất kết nối VMS, vi phạm hoặc vượt ranh giới khai thác trên biển.

Với những nỗ lực và kết quả đạt được, tỉnh Lâm Đồng được Ban chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU biểu dương, đánh giá cao. Qua đó, khẳng định quyết tâm và tính hiệu quả của những giải pháp mà địa phương đang triển khai, thực hiện, góp phần thúc đẩy ngành thủy sản Lâm Đồng ngày càng phát triển nhanh và bền vững.