Làm báo '5 trong 1' - người trong cuộc nói gì?

Phóng viên Thanh Quý (Phòng Thời sự): Mỗi lần tác nghiệp là một cơ hội học hỏi

Mỗi loại hình báo chí có những yêu cầu riêng nên PV Thanh Quý luôn cố gắng thực hành và cập nhật thêm các kiến thức, kỹ năng.

Cùng với xu hướng phát triển của báo chí đa phương tiện, bản thân tôi cũng dần làm quen với việc tác nghiệp trên nhiều loại hình. Là phóng viên (PV) thời sự truyền hình, trước đây, công việc chủ yếu của tôi là thu thập thông tin để sản xuất tin, phóng sự thì nay còn kết hợp cả chụp ảnh và đặc biệt là quay phim.

Thực tế việc tác nghiệp đa nền tảng mang lại nhiều thách thức và không thể thực hiện được trong ngày một ngày hai. Tôi cũng như nhiều đồng nghiệp khác vừa học vừa làm, từng bước bổ sung những kỹ năng còn thiếu. Những ngày đầu, việc cùng lúc thực hiện nhiều nhiệm vụ khiến tôi khá lúng túng. Có những sự kiện, phải vừa ghi chép thông tin, vừa tranh thủ ghi hình, chụp ảnh để đảm bảo tư liệu phục vụ các sản phẩm ở các nền tảng khác nhau.

Theo tôi, áp lực lớn nhất của PV đa loại hình, đa nền tảng không chỉ nằm ở khối lượng công việc mà còn ở việc phải phân bổ thời gian hợp lý. Nếu trước đây, PV chủ yếu tập trung vào nội dung thì nay còn phải phân chia thời gian để quay phim, chụp ảnh, dựng video. Trong khi đó, đặc thù của báo chí luôn đòi hỏi tính nhanh nhạy và kịp thời nên áp lực về thời gian là rất lớn. Mỗi loại hình lại có những yêu cầu riêng buộc tôi luôn cố gắng thực hành và cập nhật thêm các kiến thức, kỹ năng.

Dù còn nhiều khó khăn, việc tác nghiệp đa nền tảng cũng mang lại nhiều điều mới mẻ. Tôi có điều kiện tiếp cận đề tài ở nhiều góc độ hơn, chủ động trong quá trình tác nghiệp và có thể chuyển tải thông tin đến độc giả bằng nhiều hình thức phong phú, sinh động. Bản thân tôi vẫn đang trong quá trình hoàn thiện các kỹ năng làm báo đa phương tiện và xem đây là yêu cầu tất yếu của người làm báo trong giai đoạn hiện nay. Mỗi lần tác nghiệp là cơ hội để tôi học hỏi thêm những điều mới, từ đó từng bước nâng cao chất lượng công việc của mình.

Phóng viên Sĩ Hoàng (Phòng Điện tử và Nội dung số): Áp lực nhưng không kém phần thú vị

Phóng viên Sĩ Hoàng đảm nhiệm cùng lúc nhiều phần việc như quay phim, ghi âm, chụp ảnh... trong cùng một sự kiện.

Nếu như trước đây công việc của tôi chủ yếu tập trung vào chụp ảnh, viết nội dung thì hiện nay, trong nhiều trường hợp, tôi phải đảm nhiệm cùng lúc nhiều phần việc như quay phim, ghi âm, chụp ảnh, dựng video, hỗ trợ sản xuất nội dung cho các nền tảng số. Việc tác nghiệp đa nền tảng giúp PV chủ động hơn trong công việc nhưng cũng đi kèm với không ít áp lực và thách thức. Chỉ cần một chút bất cẩn trong quá trình tác nghiệp có thể dẫn đến những sự cố ngoài ý muốn như lệch khuôn hình, mất âm thanh hoặc thiếu tư liệu cần thiết.

Tuy vậy, làm báo đa loại hình, đa nền tảng cũng mang đến nhiều trải nghiệm thú vị cho bản thân khi có cơ hội tham gia vào hầu hết các công đoạn sản xuất tác phẩm báo chí. Điều này không chỉ giúp PV trẻ như tôi nâng cao kỹ năng nghề nghiệp mà còn mang lại cái nhìn toàn diện hơn về quá trình làm báo hiện đại.

Thực tế cho thấy, mỗi loại hình báo chí đều có những thế mạnh riêng và khi được kết hợp sẽ giúp thông tin trở nên trực quan, sinh động hơn. Đơn cử như tác phẩm “Trạm trộn bê tông không phép ngang nhiên “đại náo” khu dân cư” do tôi sản xuất trên nền tảng báo điện tử, truyền hình… được bạn đọc, khán giả ghi nhận, đánh giá cao. Nếu chỉ thực hiện dưới dạng báo điện tử, sản phẩm chủ yếu sử dụng hình ảnh kết hợp nội dung để phản ánh sự việc thì khi chuyển tải trên truyền hình, những khuôn hình điều tra, hình ảnh trực quan cùng âm thanh hiện trường đã góp phần lột tả rõ hơn vụ việc, qua đó tăng tính thuyết phục và hiệu quả truyền tải thông tin đến công chúng. Đây cũng là lợi thế nổi bật của tác nghiệp đa nền tảng khi các loại hình báo chí có thể bổ trợ, phát huy thế mạnh của nhau để tạo ra những tác phẩm có chiều sâu và sức lan tỏa lớn hơn.

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của báo chí hiện đại, bản thân tôi xác định phải không ngừng học hỏi, cập nhật những kỹ năng mới và làm quen với nhiều thiết bị hỗ trợ trong quá trình tác nghiệp. Công nghệ thay đổi nhanh chóng, vì vậy người làm báo cũng phải liên tục thích ứng để bắt kịp xu thế phát triển của nghề. Và đặc biệt, sự quan tâm, tin tưởng của lãnh đạo cơ quan; sự đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm của đồng nghiệp sẽ giúp chúng tôi từng bước hoàn thiện kỹ năng, nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí trong môi trường truyền thông số.

Kỹ thuật viên Hoàng Vũ (Phòng Kỹ thuật - Công nghệ): Chúng tôi là một phần của quá trình sáng tạo nội dung

Kỹ thuật viên Hoàng Vũ không ngừng học hỏi để đáp ứng yêu cầu của báo chí "5 trong 1".

Khi nhắc đến PV đa nền tảng, nhiều người thường nghĩ đây là yêu cầu dành cho đội ngũ PV, biên tập viên. Tuy nhiên, từ thực tế công việc của một kỹ thuật viên dựng hình, tôi nhận thấy quá trình chuyển đổi số đang đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ đối với cả những người làm kỹ thuật trong tòa soạn.

Trước đây, kỹ thuật viên chủ yếu đảm nhiệm vai trò xử lý kỹ thuật để hoàn thiện sản phẩm theo yêu cầu của PV, biên tập viên. Tuy nhiên, trong môi trường truyền thông số hiện nay, chúng tôi không còn đơn thuần là người “làm kỹ thuật” ở phía sau mà cũng phải tư duy như một nhà báo thực thụ, biết “sống” cùng tác phẩm, biết thẩm định thông tin, nghiên cứu hình ảnh và có khả năng kể chuyện bằng hình ảnh. Theo đó, người dựng hình phải chủ động tham gia từ khâu tiền kỳ, cùng PV lên ý tưởng góc máy và phương án thể hiện.

Chúng tôi - kỹ thuật viên hiện nay cần hiểu được mục tiêu truyền thông của sản phẩm, hành vi tiếp nhận của khán giả trên từng nền tảng và xu hướng “tiêu thụ” nội dung trong môi trường số để áp dụng vào nhiệm vụ chuyên môn. Khi dựng một phóng sự truyền hình, kỹ thuật viên phải đồng thời nghĩ đến việc trích xuất các phiên bản video ngắn cho mạng xã hội, thiết kế đồ họa tương tác cho báo điện tử hay tối ưu hình ảnh để thu hút người xem trên các nền tảng số. Đặc biệt, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, đồ họa dữ liệu hay các công nghệ sản xuất mới đang tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức. Nếu không chủ động học hỏi, cập nhật công nghệ và nâng cao năng lực số, chúng tôi sẽ rất khó đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về tốc độ, chất lượng và tính sáng tạo của sản phẩm báo chí.

Theo tôi, trong tòa soạn hội tụ hiện nay, kỹ thuật viên không còn là người đứng sau “cánh gà” mà đã trở thành một phần của quá trình sáng tạo nội dung. Đó cũng là động lực để đội ngũ kỹ thuật viên không ngừng học hỏi, thích ứng và phát triển.

Nhà báo Thuận Huế - Trưởng phòng Chuyên đề: Thay đổi từ tư duy “người gác cổng”

Với nhà báo Thuận Huế, khi cấp dưới phải đa nhiệm, người quản lý cấp phòng cũng không thể giữ tư duy quản trị cũ.

Đi qua những ngày đầu sáp nhập, chúng tôi hiểu rằng mô hình tòa soạn hội tụ kiểu mới không làm giảm đi giá trị cá nhân mà đang nâng tầm người làm báo. Song, để thích ứng và tồn tại trong môi trường truyền thông mới, những PV vốn quen với cách chuyển tải đơn kênh nay buộc phải bước vào một xu thế tất yếu mang tên: “PV đa nền tảng”. Điều này trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nghề. Để sự xoay trục này thực sự hiệu quả, không thể chỉ đòi hỏi từ phía PV. Khi cấp dưới phải đa nhiệm, người quản lý cấp phòng cũng không thể giữ tư duy quản trị cũ.

Trong sơ đồ tòa soạn hội tụ, lãnh đạo phòng không đơn thuần là người duyệt bài, mà phải rõ vai trò định hình phương thức thể hiện cho từng chất liệu. Thực tế cho thấy, nếu một đề tài chỉ dừng lại ở một loại hình phát sóng thì sẽ rất lãng phí tài nguyên. Vì vậy, ngay từ khâu ý tưởng và kịch bản, người quản lý phải cùng PV tính toán, bóc tách dữ liệu: vừa tạo điểm nhấn cho phát sóng truyền hình, phát thanh vừa thiết kế một sản phẩm eMagazine có độ lắng cho báo điện tử nếu đủ chất liệu, đồng thời sản xuất các video ngắn tối ưu trên nền tảng số. Với Phòng Chuyên đề, những chương trình như “Chuyển động đời thường” hay “Câu chuyện tuần này”… luôn đòi hỏi biên tập viên, PV tính toán xây dựng những bài viết chuyên sâu, biện luận sắc bén ngay từ đề cương để tạo ra góc nhìn riêng biệt.

Sự chuyển dịch này thực sự là một bài toán thay đổi thói quen. Ở các chương trình trải nghiệm như: “Non nước Hồng Lam”, “Bản tin Du lịch”, “Văn hóa Hà Tĩnh”…, tư duy sản xuất truyền hình không thể dừng lại ở những thời lượng phát sóng dài chuẩn mực. Ngoài viết bài cho báo in, điện tử, PV còn phải tự chủ kịch bản, làm quen việc tự quay, dựng, làm hậu kỳ...

Trong guồng quay mới này, muốn PV thay đổi, chính tư duy của người quản lý từng bộ phận phải bước trước. Bản thân lãnh đạo phòng cũng phải tự làm quen, thử nghiệm, tự đặt mình vào vai trò, “5 trong 1” để trực tiếp hướng dẫn và đồng hành cùng các PV trẻ. Thậm chí phải biết chấp nhận cả những “điểm trừ KPI” trong giai đoạn đầu thử nghiệm để đổi lấy những bài học thực tiễn. Khi người quản lý chủ động chia sẻ áp lực, chịu khó học hỏi từ những điều nhỏ nhất để đồng hành cùng PV, sự điều hướng mới thực sự sát sao và mang lại hiệu quả tích cực.

Nhà báo Xuân Hải - Trưởng phòng Điện tử và Nội dung số: Tối ưu hóa quy trình với “1 vào” - “5 ra”

Nhà báo Xuân Hải.

Thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh trở thành tổ hợp truyền thông chủ lực của tỉnh, sản xuất đa loại hình (báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình), đa nền tảng (website, ứng dụng di động, truyền hình số, mạng xã hội…) theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại. Trước yêu cầu cung cấp thông tin phong phú nhưng cần kịp thời, chính xác, lan tỏa và đặc biệt phải tối ưu sản phẩm với số người tham gia ít nhất (1 PV), ở một chi phí thấp nhất, Tòa soạn đã cải tiến quy trình sản xuất tích hợp để đảm bảo thông tin thu thập một lần nhưng có thể khai thác cho 5 loại hình truyền thông khác nhau.

Theo đó, yêu cầu đặt ra với từng PV không còn mỗi việc viết tốt và chụp ảnh đẹp mà còn phải quay phim có động tác máy và dựng hình bài bản, chưa kể trong trường hợp xuất hiện thiên tai, hỏa hoạn, sự vụ thì phải dẫn được hiện trường để làm sinh động nội dung. Từ nguồn tin ban đầu của PV, các biên tập viên và kỹ thuật viên từng bộ phận phối hợp khai thác phù hợp cho từng loại hình. Trước hết là ưu tiên mô tả nội dung vắn tắt, trực quan đăng nền tảng số nhằm tiếp nhận tương tác, khai thác thêm dữ liệu từ công chúng; sau đó chi tiết thông tin, hình ảnh cho báo điện tử, từng bước hoàn thiện sản phẩm cho phát thanh, truyền hình và cuối cùng là chỉn chu cho báo in. Để làm được việc này, ngay từ khâu xây dựng đề tài cho đến tác nghiệp, xử lý biên tập, phân phối sản phẩm đều được quản lý tập trung, có sự liên thông với nhau trên hệ thống điều hành tác nghiệp của Tòa soạn.

Dựa trên tôn chỉ mục đích của cơ quan báo Đảng trong việc định hướng dư luận, đồng thời hài hòa, cân đối thông tin về đời sống xã hội, chúng tôi tự đặt ra áp lực từ mỗi cán bộ, PV, biên tập viên, kỹ thuật viên để cùng nhau tiến từ “2 trong 1” (chỉ viết cho phát thanh, truyền hình hoặc chỉ viết cho báo in, báo điện tử) lên “4 trong 1” (báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình) và nay là “5 trong 1” (báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình, nền tảng số). Nhờ quyết tâm đổi mới, tích cực học hỏi, kiên trì thực hiện các mục tiêu, chúng tôi đã được công chúng đón nhận, đồng hành hỗ trợ. Đó chính là động lực quan trọng nhất để mỗi người làm báo Đảng tỉnh nhà tiếp tục nỗ lực làm tốt sứ mệnh cung cấp thông tin trung thực, chính xác vì lợi ích của Nhân dân, góp phần cùng quê hương, đất nước tiến nhanh vào kỷ nguyên mới.

An Nhiên (ghi)