Lá cờ Việt Nam tung bay tại WICO 2026: Hành trình chinh phục đấu trường khoa học thế giới của hai học sinh vùng cao Lai Châu

Trong không khí trang trọng của lễ trao giải Olympic Phát minh và Sáng tạo Thế giới (WICO) 2026 diễn ra tại Hàn Quốc, khi Ban tổ chức xướng tên dự án của đoàn Việt Nam ở hạng mục Huy chương Vàng, hai học sinh Phạm Phương Hiền (lớp 12C3) và Trần Việt Hùng (lớp 11B1), Trường THPT Chu Văn An (tỉnh Lai Châu), gần như lặng người vì xúc động.

"Lúc ấy em chỉ nhớ đến lá cờ Việt Nam. Em nghĩ những ngày tháng miệt mài nghiên cứu của cả nhóm cuối cùng cũng được đền đáp", Phạm Phương Hiền chia sẻ.

Ít ai biết rằng, phía sau khoảnh khắc vinh quang ấy là gần một năm kiên trì theo đuổi một đề tài khoa học tưởng chừng vượt quá khả năng của học sinh phổ thông. Không xuất phát từ những phòng thí nghiệm hiện đại hay điều kiện nghiên cứu thuận lợi, ý tưởng của hai em bắt đầu từ một câu hỏi rất đời thường: Làm thế nào để tạo ra một loại vật liệu có thể hỗ trợ hiệu quả hơn cho quá trình chữa lành những vết thương khó hồi phục?

Từ trăn trở đó, Hiền và Hùng tự tìm hiểu hàng loạt tài liệu chuyên sâu về hydrogel, berberine và exosome từ tế bào gốc trung mô dây rốn - những lĩnh vực vốn thuộc chương trình đào tạo đại học và sau đại học. Nhiều tháng liền, hai học sinh vừa học văn hóa, vừa đọc tài liệu khoa học, thử nghiệm, điều chỉnh công thức và chấp nhận không ít lần thất bại trước khi tìm ra phương án tối ưu.

Thành quả cuối cùng là một loại màng hydrogel có khả năng giữ ẩm, kháng khuẩn, giảm viêm và hỗ trợ tái tạo mô, hướng tới ứng dụng trong điều trị các vết thương sâu, vết thương mãn tính hoặc bỏng diện rộng.

Theo Phạm Phương Hiền, điều đáng nhớ nhất không phải là tấm Huy chương Vàng mà là những ngày cả nhóm phải điều chỉnh từng tỷ lệ vật liệu để màng hydrogel đạt độ dày, độ mềm cũng như khả năng giải phóng hoạt chất phù hợp. "Chúng em phải đọc rất nhiều tài liệu, làm đi làm lại các thí nghiệm rồi dựa trên số liệu thực nghiệm để lựa chọn phương án tối ưu", Hiền nói.

Đối với Trần Việt Hùng, thử thách lớn nhất tại WICO 2026 không chỉ nằm ở chất lượng công trình mà còn ở việc phải bảo vệ toàn bộ dự án bằng tiếng Anh trước hội đồng giám khảo quốc tế.

"Là học sinh đến từ một tỉnh miền núi, em cũng có chút lo lắng. Nhưng em nghĩ điều quan trọng không phải mình đến từ đâu mà là mình đã chuẩn bị và nỗ lực như thế nào", Hùng chia sẻ.

Để có được sự tự tin ấy, hai học sinh đã dành nhiều tháng luyện phát âm, học thuật ngữ chuyên ngành, tập thuyết trình và trả lời hàng chục câu hỏi giả định từ giáo viên hướng dẫn.

Theo thầy giáo Nguyễn Văn Truyền, giáo viên Trường THPT Chu Văn An, điều đáng quý nhất ở Hiền và Hùng không chỉ là năng lực nghiên cứu mà còn là tinh thần đoàn kết, sự kiên trì và ý chí vượt khó trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Đánh giá về thành tích của hai học sinh, ông Vũ Tiến Hóa, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lai Châu cho rằng đây là kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu nghiêm túc, đồng thời góp phần khẳng định năng lực sáng tạo, bản lĩnh hội nhập và trí tuệ của học sinh Việt Nam trên đấu trường quốc tế.

Điều đáng trân trọng là sau ánh hào quang của tấm Huy chương Vàng, cả hai học sinh đều tiếp tục hướng về những mục tiêu dài hạn. Phạm Phương Hiền mong muốn theo học ngành y học hoặc công nghệ sinh học để tiếp tục nghiên cứu các giải pháp chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Trong khi đó, Trần Việt Hùng đặt mục tiêu theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học và tiếp tục nâng cao năng lực ngoại ngữ.

Tiến sĩ Lee, Ju Hyung, Chủ tịch Olympic sáng chế và phát minh Thế giới chụp ảnh lưu niệm cùng Phạm Phương Hiền và Trần Việt Hùng

Từ một ngôi trường ở vùng cao Lai Châu đến sân khấu khoa học quốc tế, hành trình của hai học sinh đã gửi đi một thông điệp đầy cảm hứng: khoảng cách địa lý chưa bao giờ là giới hạn của tri thức. Với ý chí, sự bền bỉ và niềm đam mê nghiên cứu, những người trẻ Việt Nam hoàn toàn có thể chinh phục những sân chơi lớn của thế giới, góp phần lan tỏa hình ảnh một Việt Nam năng động, sáng tạo và không ngừng vươn lên trong kỷ nguyên tri thức.

Tuấn Kiệt - Huy Lương