'Lá chắn mềm' từ khối đại đoàn kết toàn dân - Bài 1: Dấu ấn về thành phố nghĩa tình

Hội Chữ thập đỏ TP HCM phối hợp Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP HCM và các đơn vị tổ chức phiên chợ “0 đồng” lần thứ 31 và tặng quà cho 500 công nhân. Ảnh: Chí Tưởng/TTXVN

Vượt qua phép thử COVID-19

Giai đoạn 2020 - 2021, COVID-19 hoành hành dữ dội và Thành phố Hồ Chí Minh trở thành địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Đại dịch COVID-19 đánh dấu một giai đoạn khó khăn và bi thương không thể nào quên đối với nhân dân Thành phố; là phép thử lớn và cũng là nơi thể hiện rõ ràng nhất sức mạnh thế trận lòng dân của người dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Với đặc thù là một đô thị có mật độ dân số cao, nhiều khu nhà trọ chật hẹp, giao thông còn nhiều bất cập, hệ thống y tế cơ sở chưa hoàn chỉnh, Thành phố Hồ Chí Minh đã bị ảnh hưởng nặng nề do COVID - 19. Từ đầu năm 2020 đến cuối năm 2021 và cao điểm là 150 ngày (29/4/2021 - 1/10/2021), Thành phố là địa phương chịu thiệt hại nhất trong cả nước. Nhưng chính vào thời gian đó, truyền thống yêu nước nồng nàn, nghĩa tình đồng bào, sức mạnh to lớn của khối đại đoàn kết toàn dân tộc một lần nữa được thể hiện đậm nét và mạnh mẽ.

Với tinh thần “lấy sức dân chăm lo cho dân”, Thành phố đã huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và nhân dân, doanh nghiệp trên địa bàn. Công tác an sinh xã hội được dấy lên như một cao trào cách mạng và trở thành một trong những điểm sáng của Thành phố. Hàng ngàn tỷ đồng được ủng hộ để chăm lo cho người dân, lực lượng tuyến đầu, mua sắm vật tư, trang thiết bị bảo hộ... phục vụ công tác phòng, chống dịch COVID-19.

Thành phố đã có nhiều cách làm hay, sáng tạo với các phong trào, mô hình hiệu quả trong như: các tổ COVID-19 cộng đồng, trạm y tế lưu động, mô hình “Tháp 3 tầng” trong phân tầng điều trị COVID-19, Cổng thông tin 1022, Trung tâm an sinh xã hội, chương trình kết nối hỗ trợ nông dân tiêu thụ nông sản…

Với vai trò tập hợp lực lượng, MTTQ Thành phố đã phát huy cao độ, động viên mọi nguồn lực của xã hội với sự tham gia tích cực của các thành viên và tổ chức xã hội. Nhiều phong trào, cách làm sáng tạo và thấm đẫm tình người như; Nghĩa tình đồng đội, Người nội trợ, Nối nhịp sống - Chở yêu thương, Triệu túi an sinh, Vòng tay Việt, Sài Gòn thương nhau, ATM gạo, Phiên chợ nghĩa tình… đã góp phần tích cực vào công tác an sinh xã hội của Thành phố trong mọi tình huống với mệnh lệnh “Không để ai bị bỏ lại phía sau trong mùa dịch”.

Trong thời đại bùng nổ thông tin, kết hợp giữa tinh thần nghĩa tình truyền thống với tư duy công nghệ hiện đại đã giúp địa phương tạo dựng một lá chắn vững chắc trên không gian mạng, nhằm tăng “sức đề kháng” trong cộng đồng, giúp mỗi người dân trở thành một “chiến sĩ” trên mặt trận này. Khi hàng triệu người dân phải thực hiện giãn cách xã hội, “ai ở đâu ở yên đó”, không gian mạng trở thành kênh kết nối, tiếp nhận thông tin và biểu đạt cảm xúc duy nhất của xã hội.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Thị Thanh Xuân (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh), xây dựng thế trận lòng dân trên không gian mạng trong bối cảnh này chính là việc định hướng dư luận, lan tỏa năng lượng tích cực, lấy cái đẹp dẹp cái xấu và biến mạng xã hội thành không gian cứu trợ, đồng hành cùng chính quyền. Khi các kênh cứu trợ truyền thống bị nghẽn do phong tỏa, không gian mạng đã trở thành hạ tầng cứu trợ nhân dân hiệu quả nhất. Đó là các nền tảng số tự nguyện, như các ứng dụng, website như SOSmap, Zalo Connect, hay nhiều nhóm thiện nguyện trên Facebook đã giúp kết nối trực tiếp hàng triệu người cần trợ giúp với các nhà hảo tâm.

“Hàng triệu câu chuyện cảm động về sự hi sinh của lực lượng tuyến đầu, những tấm gương nhường cơm sẻ áo được chia sẻ mạnh mẽ, tạo nên một làn sóng văn hóa nhân văn, áp đảo hoàn toàn các thông tin độc hại. Thế trận lòng dân trên không gian mạng lúc này được biểu hiện bằng sức đề kháng tinh thần của người dân, biểu hiện rõ nhất là cư dân mạng tự giác phản bác tin giả, báo cáo các tài khoản phản động và lan tỏa những thông tin chính thống từ chính quyền”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Thị Thanh Xuân phân tích.

Thành phố nghĩa tình

Bàn giao nhà tình thương và tặng quà cho gia đình ông Nguyễn Văn Tường, phường 28, quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh. Ảnh tư liệu: TTXVN phát

Thành phố Hồ Chí Minh sau 50 năm mang tên Bác Hồ kính yêu đã trở thành một trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, đầu mối giao lưu và hội nhập quốc tế; là hiện thân sinh động quan điểm sáng suốt của Đảng ta về vai trò của đại đoàn kết toàn dân tộc.

Khi bước vào kinh tế thị trường, Đảng bộ Thành phố xác định lấy lợi ích chính đáng của nhân dân làm mục tiêu. Thành phố là cái nôi khởi xướng nhiều phong trào mang đậm tính nhân văn lan tỏa cả nước như: chương trình xóa đói giảm nghèo, xây nhà tình thương, nhà tình nghĩa, phong trào đền ơn đáp nghĩa, Chiến dịch Mùa hè xanh…

Cùng với đó, phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, khuyến học, khuyến tài, bảo vệ an ninh Tổ quốc, cứu trợ, từ thiện... đã tạo nên nét đẹp hội tụ, đoàn kết cộng đồng và sức lan tỏa sâu rộng, mạnh mẽ từ toàn bộ hệ thống chính trị ra toàn dân.

Điển hình từ tháng 2/1992, Thành phố Hồ Chí Minh đã khởi xướng chương trình “xóa đói giảm nghèo”. Là địa phương đầu tiên thực hiện chương trình này, Thành phố đã ban hành, triển khai nhiều chính sách, giải pháp hỗ trợ giảm nghèo, huy động được nhiều nguồn lực xã hội cùng góp công, góp của như: hỗ trợ vốn để kinh doanh, sản xuất, đào tạo nghề cho các hộ nghèo…

Theo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, giai đoạn 2021 - 2025, các khu vực sau sắp xếp đơn vị hành chính đều đạt kết quả tích cực. Đến nay, toàn Thành phố còn 16.448 hộ nghèo, cận nghèo, chiếm 0,44% tổng số hộ dân; trong đó có 3.610 hộ nghèo, chiếm 0,10% và 12.838 hộ cận nghèo, chiếm 0,34%.

Hoạt động nổi bật trong nhiều năm qua của Thành phố là phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”. Các tổ chức đoàn thể, tổ chức xã hội, người dân Thành phố đã đóng góp bằng vật chất để xây dựng hàng ngàn nhà tình nghĩa, tình thương; chăm lo vật chất cho các Mẹ Việt Nam Anh hùng, gia đình liệt sĩ, thương binh, gia đình chính sách, có công.

Theo Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, chỉ trong giai đoạn 2020 - 2025, Quỹ “Vì người nghèo” Thành phố đã vận động và chăm lo với tổng số tiền hơn 1.088 tỷ đồng. Nguồn quỹ đã được sử dụng để hỗ trợ xây dựng, sửa chữa, chống dột, nâng cấp 2.198 căn nhà tình nghĩa - nhà tình thương với tổng kinh phí hơn 100 tỷ đồng; trao tặng hơn 3.200 suất học bổng Nguyễn Hữu Thọ. Những phong trào, việc làm đó đã và đang lan tỏa rộng khắp, góp phần tạo nên hình ảnh đẹp về một Thành phố “nghĩa tình”.

Cùng với đó, Thành phố Hồ Chí Minh luôn sẵn sàng hỗ trợ các tỉnh khó khăn, tỉnh miền núi, biên giới, hải đảo về cơ sở hạ tầng, kỹ thuật, xây dựng trường học, bệnh viện, nhà tình nghĩa, nhà tình thương, chương trình văn hóa, nghệ thuật... Với phương châm “Thành phố vì cả nước - cùng cả nước”, 10 năm qua, địa phương đã vận động và chăm lo với tổng số tiền trên 5.000 tỷ đồng; trong đó hơn 4.596 tỷ đồng dành cho phòng, chống dịch COVID-19, 487 tỷ đồng cho công tác cứu trợ các vùng trên cả nước bị thiên tai, sự cố…

50 năm qua, Thành phố Hồ Chí Minh còn để lại những dấu ấn đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, khi nơi đây được xem “phòng thí nghiệm” thực tiễn sinh động nhất cho các chính sách đổi mới quy mô lớn của đất nước. Đây là những chính sách được kết tinh từ thực tiễn của Thành phố, từ những khát vọng vươn lên của người dân, doanh nghiệp.

Theo Tiến sĩ Vũ Trung Kiên (Học viện Chính trị Khu vực II), Thành phố là nơi sớm chuyển từ nền kinh tế tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước, khuyến khích kinh tế tư nhân và thu hút mạnh vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

Thành phố Hồ Chí Minh là nơi đi đầu trong việc thành lập mô hình khu chế xuất, khu công nghiệp tiêu biểu như Khu chế xuất Tân Thuận (năm 1991), tạo cú hích lớn về thu hút vốn đầu tư và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Năm 2002, Thành phố đã thành lập Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh (SHTP), đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ từ nền kinh tế gia công sang hướng phát triển kinh tế tri thức và công nghệ cao.

Chính sự hòa quyện tuyệt đối giữa ý Đảng và lòng dân được kết dính xuyên suốt quá trình xây dựng và phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh 50 năm qua là “điểm tựa” tinh thần vững chãi, đưa địa phương vượt qua mọi khó khăn, thử thách.

Bài cuối: Củng cố “thế trận lòng dân” trong kỷ nguyên mới

Anh Tuấn - Xuân Khu (TTXVN)