'Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ': Xiếc Việt tiếp tục hành trình đổi mới

Sân khấu mang đến trải nghiệm đa giác quan

Trong bối cảnh nghệ thuật biểu diễn tìm kiếm những phương thức tiếp cận mới với công chúng, “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ” được giới thiệu như một thử nghiệm đáng chú ý của nghệ thuật xiếc Việt Nam. Chương trình là sản phẩm nhằm triển khai sáng kiến đổi mới nghệ thuật biểu diễn của Bộ VHTT&DL, do Liên đoàn Xiếc Việt Nam phối hợp với VietArt thực hiện.

Lấy nghệ thuật xiếc làm trung tâm, “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ” kết hợp kỹ năng biểu diễn của nghệ sĩ với âm nhạc, ánh sáng, công nghệ trình chiếu 3D mapping và trải nghiệm ẩm thực. Thay vì chỉ tập trung vào sân khấu và các tiết mục biểu diễn, ê-kíp hướng tới một không gian thưởng thức tổng thể, nơi khán giả có thể đồng thời cảm nhận nghệ thuật bằng thị giác, thính giác và vị giác.

Các nghệ sĩ mang đến những màn trình diễn giàu cảm xúc, kết hợp giữa kỹ thuật xiếc điêu luyện, âm nhạc và nghệ thuật hình thể. Ảnh: Trần Huấn

Theo NSND Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ” là sản phẩm mà đơn vị mong muốn thực hiện nhằm tạo ra những trải nghiệm mới trong một không gian có sự hòa quyện giữa nghệ thuật với công nghệ. Sự bất ngờ dành cho khán giả không chỉ đến từ những màn trình diễn mà còn từ chính cách tổ chức bữa tiệc và sự kết nối của chương trình.

Cách tiếp cận này mở ra một hướng làm mới nghệ thuật xiếc: thay đổi phương thức tổ chức và thưởng thức nhưng không làm mất đi giá trị cốt lõi của loại hình nghệ thuật này. Bởi phía sau những hiệu ứng sân khấu vẫn là kỹ thuật điêu luyện, bản lĩnh biểu diễn và quá trình khổ luyện của nghệ sĩ.

Nếu xiếc là trung tâm, công nghệ mở rộng không gian biểu đạt thì ẩm thực góp phần tạo nên nét riêng của “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ”.

Theo định hướng của chương trình, mỗi món ăn mang hương vị đặc trưng, gợi mở những câu chuyện về văn hóa và ẩm thực các vùng miền. Những câu chuyện này được kết nối với tiết mục biểu diễn, hình ảnh và hiệu ứng công nghệ trên sân khấu, giúp khán giả vừa thưởng thức nghệ thuật vừa khám phá các giá trị văn hóa Việt Nam.

Để thực hiện ý tưởng đó, ê-kíp phải giải quyết bài toán phối hợp giữa ba yếu tố: công nghệ, món ăn và diễn viên. Ông Nguyễn Đức Quang, Chủ tịch VietArt cho biết, chương trình có những giới hạn nhất định về diện tích không gian, đồng thời cần tạo ra trải nghiệm khác biệt so với vở diễn “Sơn Thần Thủy Quái” trước đó.

Theo ông, thách thức đặt ra là làm sao để món ăn có câu chuyện liên kết được với công nghệ và phần biểu diễn, tạo thành một tổng thể thống nhất. Đây không chỉ là vấn đề tổ chức một bữa tiệc trong không gian nghệ thuật, mà còn là quá trình xây dựng mối liên hệ giữa các yếu tố để mỗi thành phần đều có ý nghĩa đối với trải nghiệm chung.

Từ góc nhìn phát triển công nghiệp văn hóa, cách làm này mở ra khả năng khai thác những chất liệu văn hóa quen thuộc bằng hình thức thể hiện mới. Ẩm thực không còn chỉ đóng vai trò phục vụ nhu cầu ăn uống, mà có thể trở thành một ngôn ngữ kể chuyện, chuyển tải ký ức, phong tục và những giá trị văn hóa gắn với từng món ăn.

Hướng đến một sản phẩm công nghiệp văn hóa

Việc xây dựng những sản phẩm biểu diễn có khả năng kết nối nhiều lĩnh vực đang mở ra hướng tiếp cận mới cho nghệ thuật xiếc Việt Nam. Với “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ”, giá trị của chương trình được kỳ vọng không chỉ nằm ở chất lượng từng buổi diễn mà còn ở khả năng tạo trải nghiệm, xây dựng thương hiệu và mở rộng đối tượng khán giả.

Khi nghệ thuật biểu diễn được kết nối với văn hóa ẩm thực, du lịch và các dịch vụ đi kèm, sản phẩm có thêm cơ hội tiếp cận những nhóm công chúng khác nhau. Khán giả không chỉ đến xem một tiết mục xiếc mà còn tham gia vào một trải nghiệm văn hóa tổng hợp. Đây là cơ sở để nghiên cứu khả năng hình thành những sản phẩm có sức hấp dẫn đối với cả công chúng trong nước và khách quốc tế.

Hiệu ứng 3D mapping được trình chiếu, tạo nên trải nghiệm thị giác độc đáo, kết hợp nghệ thuật biểu diễn với không gian ẩm thực. Ảnh: BTC

Theo NSND Tống Toàn Thắng, về lâu dài, chương trình hướng tới xây dựng một thương hiệu điểm đến văn hóa, nghệ thuật tại Hà Nội, nơi khán giả và du khách có thể tìm thấy những trải nghiệm được tạo nên từ tài năng của nghệ sĩ Việt Nam, sức sáng tạo của công nghệ và các giá trị văn hóa mang bản sắc dân tộc.

Sau buổi diễn thử nghiệm, chương trình sẽ tiếp tục được nâng cấp, điều chỉnh và hoàn thiện trước khi ra mắt rộng rãi vào dịp Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11. Theo định hướng của đơn vị, “Kỳ Yến” sẽ được phát triển với những chủ đề linh hoạt, đổi mới nội dung và hình thức thể hiện. Đơn vị cũng dự kiến tổ chức các suất diễn hằng tuần, trước mắt hướng tới hai suất vào thứ bảy và chủ nhật, phục vụ nhóm khán giả trải nghiệm và khán giả gia đình.

Khánh Ngọc