Kinh tế tập thể với khát vọng vươn lên

Ông Phí Văn Dương, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh (người đứng) tại hoạt động hỗ trợ xã viên hợp tác xã ở cơ sở phát triển kinh tế. Ảnh: Lê Dung

Nhiệm kỳ 2020 - 2025, Ban Chấp hành Liên minh HTX tỉnh Điện Biên cùng cộng đồng các HTX toàn tỉnh đã biến thách thức thành động lực, đưa KTTT của tỉnh nhà vươn lên trong gian khó. Những con số biết nói là minh chứng rõ nhất cho sự nỗ lực không ngừng nghỉ. Tính đến hết năm 2025, toàn tỉnh Điện Biên có 358 HTX, tăng gần 48% so với đầu nhiệm kỳ. Đặc biệt, số HTX thành lập mới trong giai đoạn này là 169 HTX, vượt 53,6% so với mục tiêu Đại hội V đề ra. Không chỉ tăng về lượng, “chất” của các HTX cũng được nâng lên đáng kể. Doanh thu bình quân của một HTX ước đạt 2,08 tỷ đồng/năm (tăng 22,2%); lợi nhuận bình quân đạt 197 triệu đồng/năm (tăng 29,6%). Quan trọng hơn cả, thu nhập của thành viên và người lao động - thước đo thực tế nhất về hiệu quả hoạt động đạt 62 triệu đồng/người/năm, tăng 47,6% so với năm 2020.

Bức tranh KTTT tỉnh Điện Biên nhiệm kỳ qua được tô điểm bởi những gam màu sáng từ đa dạng các ngành nghề, lĩnh vực, đóng góp tích cực vào công cuộc tái cơ cấu kinh tế và xây dựng nông thôn mới của tỉnh.

Hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp vẫn được coi như một trụ đỡ vững chắc trong kinh tế của tỉnh nói chung, KTTT nói riêng. Nông nghiệp chiếm 68,7% tổng số HTX toàn tỉnh. Các HTX nông nghiệp đã chủ động áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đưa giống mới vào sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng. Xu hướng sản xuất an toàn, hữu cơ đang được nhân rộng tại các đơn vị. Từ đó tạo ra nhiều sản phẩm từ nông sản có thương hiệu (Gạo Điện Biên, cà phê, chè, mắc ca, thịt gác bếp, bưởi da xanh, dứa, miến...) Đến nay, đã có 54 sản phẩm của 43 HTX, tổ hợp tác đạt chứng nhận OCOP 3, 4 sao, khẳng định thương hiệu nông sản Điện Biên trên thị trường.

Trong lĩnh vực Công nghiệp; tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ, dù số lượng khiêm tốn hơn nhưng 27 HTX trong lĩnh vực này đã phát huy tốt thế mạnh ngành nghề truyền thống và nguyên liệu địa phương, tạo ra những sản phẩm truyền thống có giá trị cao. Các HTX lĩnh vực thương mại - dịch vụ (Quản lý chợ, vệ sinh môi trường, du lịch sinh thái) cũng linh hoạt đổi mới để tạo sinh kế ổn định và nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng thu nhập cho các thành viên.

Các HTX xây dựng và vận tải dù chịu ảnh hưởng nặng nề bởi biến động giá nhiên liệu, vật liệu, vẫn nỗ lực duy trì hoạt động và đảm bảo thu nhập cho thành viên.

Thành quả của khu vực KTTT tỉnh nhà trong 5 năm qua có sự đóng góp không nhỏ của Liên minh HTX tỉnh với vai trò là cơ quan đại diện, bảo vệ quyền lợi và là “bà đỡ mát tay” cho các HTX. Bên cạnh công tác tham mưu, Liên minh HTX đã thực hiện hiệu quả việc tư vấn, hỗ trợ hoạt động của các HTX, tổ hợp tác. Cùng với đó, Liên minh HTX tỉnh đã tổ chức 53 lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cho 3.000 lượt cán bộ HTX. Các lớp tập trung bồi dưỡng kỹ năng về: Quản trị, chuyển đổi số và thương mại điện tử. Liên minh HTX tỉnh chú trọng đến việc hỗ trợ nguồn vốn cho các HTX, tổ hợp tác thông qua Quỹ hỗ trợ phát triển HTX tỉnh và nguồn vốn ủy thác từ Trung ương. Nhiệm kỳ qua, Liên minh HTX tỉnh đã hỗ trợ hàng chục dự án với tổng số vốn giải ngân hàng tỷ đồng, giúp các HTX kịp thời bổ sung nguồn lực sản xuất.

Hoạt động xúc tiến thương mại cũng là một điểm sáng. Liên minh HTX tỉnh đã tổ chức cho 25 HTX tham gia các hội chợ tại Hà Nội, TP. HCM, Ninh Bình... đưa các sản phẩm đặc trưng như: Gạo Điện Biên, miến dong, mật ong đến gần hơn với người tiêu dùng cả nước.

Bên cạnh những thành tựu, với tinh thần cầu thị và trách nhiệm, Liên minh HTX tỉnh thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế đang kìm hãm sự phát triển của khu vực KTTT tỉnh. Đa số các HTX vẫn có quy mô nhỏ, siêu nhỏ (chiếm 98,6%), năng lực nội tại yếu, thiếu vốn và công nghệ. Sự liên kết giữa các HTX và giữa HTX với doanh nghiệp trong chuỗi giá trị còn thiếu bền vững, chưa tạo được sức mạnh tổng hợp. Đặc biệt, quá trình chuyển đổi số tại các HTX diễn ra còn chậm; nhiều HTX nông nghiệp ở vùng sâu, vùng xa chưa có máy tính, thiết bị kết nối internet và còn xa lạ với các phần mềm quản lý.

Nguyên nhân sâu xa nằm ở trình độ nhân lực còn hạn chế, tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước của một bộ phận thành viên vẫn còn tồn tại. Bên cạnh đó, nguồn lực hỗ trợ từ ngân sách địa phương còn khó khăn, chưa đáp ứng được nhu cầu đa dạng của khu vực này.

Mục tiêu của Liên minh HTX tỉnh trong giai đoạn tới là: Không chạy theo số lượng, tập trung vào chất lượng và hiệu quả bền vững. Điện Biên phấn đấu đến năm 2030, toàn tỉnh sẽ có gần 400 HTX với gần 10.000 thành viên. Mục tiêu doanh thu bình quân đạt 2,3 tỷ đồng/HTX/năm và thu nhập của người lao động đạt 78 triệu đồng/năm. Để mục tiêu thành hiện thực, Liên minh HTX tỉnh xác định: Đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao; Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; Xây dựng chuỗi giá trị bền vững; Tập trung xây dựng các sản phẩm chủ lực gắn với Chương trình OCOP và đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp; Phát huy vai trò nòng cốt của Liên minh HTX. Liên minh HTX tỉnh cũng tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, thực hiện tốt chức năng đại diện, bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho thành viên. Đồng thời, làm tốt vai trò cầu nối, tham mưu cho tỉnh các chính sách đặc thù, phù hợp với thực tiễn địa phương để tháo gỡ khó khăn về đất đai, vốn và hạ tầng cho các HTX.

Kinh tế hợp tác không chỉ là lợi ích kinh tế, mà còn là giá trị của sự sẻ chia, cộng đồng và bình đẳng. Hãy cùng nhau xây dựng những Hợp tác xã kiểu mới: Hiện đại trong quản trị, nhân văn trong mục tiêu và bền vững trong phát triển. Đó chính là chìa khóa để nông dân Điện Biên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình, góp phần đưa tỉnh nhà phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Phí Văn Dương (Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh)