'Đòn bẩy' đưa kinh tế tập thể bứt phá

Những năm qua, tỉnh luôn quan tâm chú trọng đến việc thúc đẩy và phát triển mô hình kinh tế tập thể, hợp tác xã nông nghiệp cả về số lượng và chất lượng, từng bước khẳng định vai trò trong tổ chức sản xuất, liên kết, tiêu thụ sản phẩm cho nông dân. Đặc biệt, thông qua việc thực hiện Đề án “Xây dựng Tổ hợp tác tạo tiền đề để phát triển thành Hợp tác xã nông nghiệp giai đoạn 2021 - 2025”, Hội Nông dân tỉnh đã tâp trung rà soát, thống kê nhu cầu của các hộ nông dân đặc biệt là các chủ trang trại, các hội viên nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi, có uy tín… để vận động, hướng dẫn thành lập các tổ hợp tác với số lượng từ 10 - 15 thành viên trở lên theo nguyên tắc bảo đảm tiêu chí “5 tự, 5 cùng”(tự giác, tự nguyện, tự chủ, tự quản, tự chịu trách nhiệm; cùng chí hướng, cùng mối quan tâm, cùng chia sẻ, cùng trách nhiệm và hưởng thụ). Riêng năm 2025, các cấp Hội trong tỉnh đã hỗ trợ thành lập mới 15 tổ hợp tác và 7 hợp tác xã, nâng tổng số mô hình do Hội hướng dẫn thành lập lên 503 tổ hợp tác và 167 hợp tác xã.

Lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh thăm mô hình sản xuất dứa của Hợp tác xã Dứa sạch Hương Sơn (xã Kép).

Nhằm tạo điều kiện cho các đơn vị tiếp cận nguồn lực, khoa học công nghệ và mở rộng thị trường, Hội Nông dân các cấp đã triển khai hiệu quả các Đề án về nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị. Kết quả, hệ thống quản lý quy trình sản xuất và kết nối cung cầu tự động (MCA) đã được hình thành; xây dựng thành công 3 mô hình ứng dụng công nghệ IoT trong trồng trọt và chăn nuôi. Từ năm 2022 đến nay, các cấp Hội đã hướng dẫn xây dựng mới hàng trăm sản phẩm đạt chứng nhận OCOP từ 3 sao trở lên.

Bên cạnh hỗ trợ kỹ thuật, công tác tạo nguồn lực tài chính và vật tư cũng được chú trọng. Hội Nông dân các cấp đã chủ động tăng trưởng vốn Quỹ hỗ trợ nông dân, phối hợp với các ngân hàng tạo điều kiện cho thành viên tổ hợp tác, hợp tác xã vay vốn. Đồng thời, ký kết với các doanh nghiệp cung ứng phân bón, chế phẩm sinh học chất lượng cao và phối hợp với Bưu điện tỉnh hỗ trợ nông dân chuyển đổi số trong tiêu thụ nông sản.

Nhờ sự đồng hành sát sao của Hội Nông dân, các mô hình kinh tế tập thể cơ bản đều hoạt động hiệu quả, sản phẩm ngày càng đa dạng, đáp ứng tốt nhu cầu thị trường và tham gia sâu vào chuỗi giá trị bền vững. Tiêu biểu như Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ mỳ chũ Nam Thể (xã Nam Dương) đã khẳng định thương hiệu với sản phẩm OCOP 3 sao, có mặt tại các hệ thống siêu thị lớn như GO, Co.op Mart, Hapro và xuất khẩu ra nước ngoài. Hợp tác xã sản xuất thương mại và dịch vụ nông nghiệp Phì Điền (xã Lục Ngạn) đã chinh phục người tiêu dùng bằng quy trình sản xuất sạch theo tiêu chuẩn VietGAP… Nhiều đơn vị mới thành lập cũng nhanh chóng bắt nhịp, xây dựng được các sản phẩm thế mạnh như: Hợp tác xã nông nghiệp và dịch vụ Cao Lan (xã Xuân Lương), Hợp tác xã Cường Nhung (xã Tam Tiến), Hợp tác xã sản xuất kinh doanh rượu nếp mầm làng Chồi (xã Lục Sơn), Hợp tác xã dứa sạch Hương Sơn (xã Kép)...

Đề án “Tăng cường sự tham gia của các Hợp tác xã nông nghiệp vào chuỗi giá trị giai đoạn 2026 - 2030” hỗ trợ ít nhất 100 hợp tác xã ứng dụng công nghệ số vào sản xuất và bán hàng đa kênh; 50 hợp tác xã phát triển sản phẩm chủ lực gắn với vùng nguyên liệu; hình thành từ 10 - 12 mô hình hợp tác xã điển hình hoạt động theo chuỗi giá trị... Tổng kinh phí thực hiện hơn 30,5 tỷ đồng.

Ông Hoàng Văn Tiến, Giám đốc Hợp tác xã dứa sạch Hương Sơn (xã Kép) cho biết: “Trước đây, trồng dứa tại địa phương chủ yếu mang tính tự phát, manh mún, hiệu quả kinh tế không ổn định. Năm 2021, với sự hỗ trợ của Hội Nông dân xã, Hợp tác xã dứa sạch Hương Sơn thành lập và quy tụ được 50 thành viên chính thức và 50 thành viên liên kết, duy trì vùng trồng dứa với diện tích khoảng 100 ha đúng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Trung bình mỗi năm, Hợp tác xã cung ứng ra thị trường khoảng 4.000 tấn dứa, doanh thu đạt hơn 4 tỷ đồng. Đặc biệt, mấy năm gần đây, Hội Nông dân xã tiếp tục hỗ trợ xây dựng thành công sản phẩm OCOP, giúp nâng cao giá trị kinh tế, tăng thu nhập cho thành viên và góp phần lan tỏa thương hiệu dứa địa phương đến đông đảo khách hàng và thị trường trong vùng”.

Để nâng tầm kinh tế tập thể theo hướng bền vững và hiện đại, Chủ tịch UBND tỉnh vừa phê duyệt Đề án “Tăng cường sự tham gia của các Hợp tác xã nông nghiệp vào chuỗi giá trị giai đoạn 2026 - 2030”. Theo đó, đề án hỗ trợ ít nhất 100 hợp tác xã ứng dụng công nghệ số vào sản xuất và bán hàng đa kênh; 50 hợp tác xã phát triển sản phẩm chủ lực gắn với vùng nguyên liệu; hình thành từ 10 - 12 mô hình hợp tác xã điển hình hoạt động theo chuỗi giá trị... Đặc biệt, công tác đào tạo "chất xám" cho cán bộ quản lý hợp tác xã về kỹ năng kinh doanh hiện đại sẽ được đặt lên hàng đầu… Tổng kinh phí thực hiện hơn 30,5 tỷ đồng, đây được coi là "cú hích" quan trọng cho nông nghiệp tỉnh.

Ông Lã Văn Đoàn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nông dân tỉnh cho biết: “Bên cạnh những thuận lợi cũng sẽ có không ít khó khăn trong việc thực hiện Đề án “Tăng cường sự tham gia của các Hợp tác xã nông nghiệp vào chuỗi giá trị giai đoạn 2026 - 2030”. Hội Nông dân sẽ nỗ lực thực hiện hiệu quả đề án này, góp phần thúc đẩy kinh tế tập thể phát triển, làm cho diện mạo nông nghiệp tỉnh thay đổi theo hướng nông nghiệp bền vững - thông minh”.

Hiện nay, Hội Nông dân tỉnh đã xây dựng các hướng dẫn, kế hoạch cụ thể từng năm để làm căn cứ thực hiện Đề án bảo đảm tiến độ. Phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan của tỉnh, các ban chuyên môn của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, các doanh nghiệp, tổ chức khác trong việc lồng ghép, tranh thủ nguồn lực triển khai các nội dung của Đề án. Ngoài ra, cùng với việc duy trì hỗ trợ nông dân về con giống, vật tư, vốn, kỹ thuật… Hội tập trung vào đào tạo kỹ năng quản trị, hỗ trợ thương mại điện tử và xây dựng thương hiệu... Mục tiêu là để mỗi hợp tác xã phải như một doanh nghiệp nông nghiệp thu nhỏ, hoạt động minh bạch, chuyên nghiệp và giàu sức cạnh tranh.

Bài, ảnh: Thanh Ngân