Kinh nghiệm chống UAV Nga có thể trở thành 'mỏ vàng' cho Ukraine

Kinh nghiệm thực chiến của Ukraine

Các quan chức Ukraine đang tiến hành đàm phán với một số quốc gia giàu có ở vùng Vịnh nhằm chào bán kinh nghiệm quý giá mà Kiev đã tích lũy trong việc đối phó với các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Đổi lại, họ kỳ vọng nhận được nguồn tài chính cần thiết để duy trì và mở rộng ngành công nghiệp quốc phòng đang phát triển nhanh chóng của mình.

Song song với đó, các quan chức Mỹ cũng đang thảo luận với Kiev về khả năng chia sẻ công nghệ máy bay không người lái của Ukraine. Nếu đạt được tiến triển, quan hệ hợp tác này có thể giúp Kiev gia tăng ảnh hưởng đối với Nhà Trắng trong bối cảnh cuộc chiến với Nga vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Một quân nhân Ukraine điều khiển UAV trên chiến trường. Ảnh minh họa: Reuters

Hai hướng đàm phán nói trên có thể mang lại cho Ukraine nhiều lợi ích. Kiev đang cần nguồn viện trợ mới trong bối cảnh gói hỗ trợ 90 tỷ euro mà Liên minh châu Âu cam kết vẫn bị đình trệ sau khi Thủ tướng Hungary Viktor Orbán phản đối. Đồng thời, Ukraine cũng cần thêm tên lửa đánh chặn của Mỹ cho hệ thống phòng không Patriot air defense system để đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga.

Hai quan chức cấp cao Ukraine am hiểu vấn đề xác nhận với POLITICO rằng cả hai kênh thảo luận đang được tiến hành, dù cho đến nay vẫn chưa có thỏa thuận cụ thể nào được ký kết.

“Chúng tôi nhận thấy sự quan tâm rất lớn đối với các giải pháp chống máy bay không người lái của Ukraine từ nhiều quốc gia, bao gồm cả Mỹ. Điều đó dễ hiểu, bởi Ukraine đã phát triển những giải pháp độc đáo, được kiểm chứng trong chiến đấu, để phát hiện, theo dõi và vô hiệu hóa mối đe dọa này trên quy mô lớn trong điều kiện thực tế", một đại diện của ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine cho biết với điều kiện giấu tên.

Nguồn tin này cũng nhấn mạnh rằng mọi quyết định xuất khẩu công nghệ đều cần có sự phối hợp giữa các chính phủ và phải tuân thủ các quy định về an ninh, kiểm soát xuất khẩu cũng như các ưu tiên chiến lược rộng hơn.

Hôm 5/3, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết trên mạng xã hội rằng Ukraine đã nhận được đề nghị từ Mỹ về việc hỗ trợ đối phó với các máy bay không người lái Shahed do Iran sản xuất đang được sử dụng ở Trung Đông. Ông khẳng định đã chỉ thị cung cấp các phương tiện cần thiết cũng như cử các chuyên gia Ukraine tham gia hỗ trợ nhằm tăng cường an ninh cho các đối tác.

Lá bài UAV của Ukraine

Kể từ khi xung đột với Nga nổ ra hồi đầu năm 2022, Ukraine đã nổi lên như một trong những quốc gia đi đầu thế giới về chiến tranh bằng máy bay không người lái.

Ngay từ giai đoạn đầu của cuộc chiến, Iran được cho là đã cung cấp cho Nga hàng nghìn máy bay không người lái Shahed – loại UAV mang theo chất nổ và được sử dụng để tấn công các thành phố cũng như cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine. Hiện nay, Nga không chỉ tiếp tục sử dụng mà còn tự sản xuất và nâng cấp dòng máy bay này, như một phần của cuộc chạy đua công nghệ quân sự với Ukraine.

Trong khi đó, các máy bay không người lái Shahed cũng đang được sử dụng để tấn công các căn cứ của Mỹ và nhiều cơ sở hạ tầng quan trọng tại khu vực vùng Vịnh, bao gồm sân bay và các cơ sở dầu khí.

Trong giai đoạn đầu của cuộc đối đầu với Iran, Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh được cho là đã phải sử dụng các tên lửa phòng không trị giá hàng triệu USD để bắn hạ những chiếc drone chỉ có giá vài chục nghìn USD – một sự chênh lệch chi phí lớn.

Trái lại, Ukraine, trong điều kiện nguồn lực hạn chế, đã phát triển nhiều biện pháp hiệu quả và tiết kiệm hơn, như sử dụng pháo phòng không, súng máy gắn trên xe tải, tên lửa chi phí thấp và đặc biệt là các máy bay không người lái đánh chặn có tốc độ cao để tiêu diệt drone Shahed.

Dù vậy, Kiev vẫn phụ thuộc đáng kể vào các đồng minh, đặc biệt là Mỹ, trong việc cung cấp những hệ thống phòng thủ hiện đại như Patriot để đánh chặn tên lửa đạn đạo. Ukraine nhiều lần cảnh báo rằng tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn đã khiến các thành phố của họ dễ bị tổn thương trong mùa đông vừa qua.

Việc Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh sử dụng một lượng lớn tên lửa PAC-2 và PAC-3 cho hệ thống Patriot trong các cuộc đối đầu gần đây đã khiến Kiev lo ngại về nguy cơ nguồn cung bị hạn chế.

“Ukraine chưa bao giờ có nhiều tên lửa như vậy kể từ khi chiến tranh bắt đầu", Tổng thống Zelenskyy nói trong một cuộc họp báo hôm 5/3.

Tuy nhiên, bằng cách đề nghị chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ chống máy bay không người lái, ông Zelenskyy có thể tạo thêm đòn bẩy trong quan hệ với Washington để thúc đẩy việc cung cấp thêm các hệ thống phòng thủ quan trọng này.

Một nguồn tin thân cận với nhóm an ninh quốc gia của Tổng thống Donald Trump thừa nhận rằng Kiev hiện có “một lợi thế ngắn hạn nhất định” khi Mỹ cần sự hỗ trợ về phòng thủ chống UAV. Theo nguồn tin này, đây là “một bước đi khôn ngoan” của Kiev trong bối cảnh Ukraine đang thiếu lợi thế trong các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt chiến tranh với Nga.

Tuy vậy, nguồn tin cũng cho rằng Kiev cần đưa ra các yêu cầu ở mức hợp lý. “Ông ấy (chỉ Tổng thống Zelensky) muốn có thêm tên lửa cho hệ thống Patriot, vì vậy có thể ông ấy sẽ thuyết phục Mỹ đẩy nhanh một số đơn đặt hàng", người này nói.

Trong khi đó, ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine đang phát triển với tốc độ chưa từng có. Năng lực sản xuất hằng năm đã tăng từ khoảng 1 tỷ USD trước chiến tranh lên gần 50 tỷ USD hiện nay, và thậm chí có thể sản xuất nhiều hơn so với khả năng chi trả của chính phủ. Điều này mở ra khả năng Kiev bắt đầu bán vũ khí ra nước ngoài – một bước đi mà Ukraine trước đây vẫn thận trọng tránh thực hiện trong bối cảnh chiến tranh toàn diện.

Một sáng kiến đột phá vừa được khởi xướng nhằm huy động nguồn tài trợ quốc tế cho nền công nghiệp quốc phòng nội địa của Ukraine, mở ra cơ hội để các đối tác nước ngoài trực tiếp mua vũ khí do chính Kiev sản xuất. Trong bối cảnh đó, các quốc gia vùng Vịnh với nguồn tài chính dồi dào và nhu cầu cấp thiết về công nghệ chống UAV, có thể trở thành những khách hàng đầu tiên tham gia chương trình này.

Trước đó, chính ông Trump từng nhận định với POLITICO rằng Tổng thống Zelensky “còn rất ít lá bài để chơi”. Tuy nhiên, trong một cuộc phỏng vấn riêng với Reuters, ông cũng ám chỉ rằng Washington sẵn sàng chấp nhận “bất kỳ sự hỗ trợ nào từ bất kỳ quốc gia nào”.

Diệp Thảo/VOV.VN Tổng hợp