Kiến tạo môi trường văn hóa đô thị Bắc Ninh văn minh, hiện đại, giàu bản sắc

Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Đáp, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, việc Bắc Ninh hướng tới trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là bước chuyển về không gian phát triển mà còn đặt ra yêu cầu xây dựng một nền văn hóa đô thị hiện đại, văn minh, giàu bản sắc. Trong tiến trình đó, xây dựng đời sống văn hóa cơ sở cần được đổi mới theo hướng thực chất, lấy người dân làm trung tâm và là chủ thể sáng tạo văn hóa.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Đáp, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh.

Việc xây dựng đời sống văn hóa cơ sở cũng không phải chỉ là hoàn thành các tiêu chí hay duy trì các phong trào, mà là kiến tạo một môi trường văn hóa lành mạnh để mỗi người dân đều được sống trong những giá trị tốt đẹp. Đời sống văn hóa phải hiện diện ở mọi không gian của đô thị, từ khu dân cư, khu công nghiệp, trường học đến các thiết chế văn hóa và môi trường số.

Đặc biệt, Bắc Ninh là địa phương có lực lượng lao động nhập cư rất lớn. Đây vừa là cơ hội giao lưu, tiếp biến văn hóa, vừa đặt ra yêu cầu giữ gìn bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong môi trường đô thị hiện đại. Xây dựng đời sống văn hóa cơ sở không chỉ dành cho người dân bản địa mà phải giúp các lực lượng lao động từ nhiều địa phương đến Bắc Ninh hiểu, đồng hành và tham gia bồi đắp bản sắc Kinh Bắc. Bởi chính bản sắc văn hóa Kinh Bắc sẽ tạo nên sức hấp dẫn, sức mạnh mềm và lợi thế cạnh tranh của thành phố Bắc Ninh trong tương lai.

Mục tiêu quan trọng cần hướng tới là xây dựng một đô thị hiện đại nhưng không đánh mất cốt cách văn hóa. Một thành phố đáng sống không chỉ có hạ tầng đồng bộ mà còn có môi trường văn hóa nhân văn, ứng xử văn minh và cộng đồng gắn kết. Đó mới là nền tảng bền vững cho sự phát triển lâu dài.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, cần nâng cao chất lượng Phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa", chuyển từ chú trọng số lượng danh hiệu sang xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, hình thành lối sống văn minh, ý thức chấp hành pháp luật và ứng xử nhân văn trong cộng đồng. Phong trào phải đi vào thực chất, trở thành động lực nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp trong mỗi gia đình, khu dân cư, cơ quan và doanh nghiệp.

Bảo tồn và phát huy hiệu quả di sản văn hóa đặc sắc của vùng đất Bắc Ninh - Kinh Bắc.

Tập trung xây dựng nếp sống văn minh đô thị gắn với văn hóa giao thông, văn hóa công sở, văn hóa kinh doanh, văn hóa du lịch và ứng xử nơi công cộng, đồng thời tăng cường giáo dục văn hóa trong gia đình, cộng đồng và trên không gian mạng.

Làm nên bản sắc của một thành phố chính là con người, là cách ứng xử, là đời sống tinh thần và khả năng gìn giữ những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Vì vậy, nhiệm vụ đột phá mang tính quyết định là xây dựng con người Bắc Ninh phát triển toàn diện, giàu bản sắc văn hóa Kinh Bắc, có ý thức công dân, lối sống văn minh và năng lực thích ứng với quá trình đô thị hóa, hội nhập quốc tế.

Song song với đó, cần đầu tư đồng bộ các thiết chế văn hóa hiện đại, đa chức năng và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa để nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.

Một nhiệm vụ xuyên suốt là bảo tồn, phát huy hiệu quả các di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa để tạo ra giá trị kinh tế và gia tăng sức cạnh tranh cho địa phương. Những di sản đặc sắc của vùng đất Kinh Bắc như dân ca Quan họ, tranh dân gian Đông Hồ, Ca trù, hệ thống lễ hội truyền thống và các làng nghề cần được đưa vào trường học, hoạt động cộng đồng, các sự kiện văn hóa, du lịch và môi trường số để lan tỏa mạnh mẽ hơn, nhất là với thế hệ trẻ.

Khi văn hóa được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị và xã hội, đời sống văn hóa cơ sở sẽ thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, tạo động lực nội sinh để Bắc Ninh phát triển nhanh, bền vững và khẳng định vị thế của một thành phố trực thuộc Trung ương giàu bản sắc, văn minh và hiện đại.

Thanh Lâm (thực hiện)