Kiến tạo chính sách để gia đình trở thành nền tảng vững chắc của xã hội

Hội thảo là hoạt động khoa học có ý nghĩa thiết thực nhằm triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về công tác gia đình, đồng thời tiến hành sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng gia đình trong tình hình mới.

Toàn cảnh hội thảo khoa học: "Tăng cường công tác tham mưu xây dựng gia đình trong tình hình mới".

Chính sách gia đình phải đi trước những biến đổi xã hội

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy khẳng định, gia đình luôn giữ vị trí đặc biệt trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách, pháp luật nhằm xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh, trở thành nền tảng vững chắc của xã hội và môi trường quan trọng để phát triển con người toàn diện.

Theo Thứ trưởng, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa, chuyển đổi số, già hóa dân số và hội nhập quốc tế đang tạo ra nhiều thay đổi trong đời sống gia đình. Quy mô gia đình có xu hướng thu nhỏ, mức sinh giảm tại nhiều địa phương, các loại hình gia đình ngày càng đa dạng. Khoảng cách thế hệ, sự khác biệt về lối sống, quan niệm giá trị và sự suy giảm tương tác trực tiếp giữa các thành viên cũng ngày càng rõ. Những vấn đề về hôn nhân, ly hôn và tính ổn định của quan hệ gia đình tiếp tục đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý và xây dựng chính sách.

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, xây dựng gia đình trong kỷ nguyên mới vừa phải gìn giữ các giá trị truyền thống tốt đẹp vừa phải đầu tư cho chất lượng con người, giúp mỗi cá nhân có bản lĩnh, tri thức và năng lực làm chủ công nghệ.

Ông Vũ Thanh Mai - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu tại hội thảo

Theo ông Vũ Thanh Mai - Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, trong giai đoạn phát triển mới, xây dựng gia đình cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng cuộc sống và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Công tác tham mưu về gia đình phải có tầm nhìn dài hạn, dựa trên cơ sở khoa học, bám sát thực tiễn và tăng cường phối hợp liên ngành. Chính sách cần vừa giải quyết những vấn đề trước mắt vừa tạo điều kiện để mỗi gia đình phát triển toàn diện, nâng cao khả năng thích ứng và đóng góp vào sự phát triển bền vững.

Theo GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, công tác tham mưu và hoạch định chính sách về gia đình cần đi trước một bước, dựa trên các nghiên cứu khoa học, nguồn dữ liệu tin cậy và khả năng dự báo chính xác những xu hướng mới của xã hội. Đây là điều kiện quan trọng để các chính sách về gia đình đáp ứng đúng yêu cầu thực tiễn và góp phần phát triển con người Việt Nam toàn diện.

Chủ động thích ứng xã hội già hóa, tạo "sức đề kháng số"

Tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong hỗ trợ gia đình chăm sóc người cao tuổi, tập trung vào các giải pháp thích ứng với tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh.

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới và dự kiến bước vào giai đoạn dân số "siêu già" vào năm 2050. Trong khi đó, quá trình đô thị hóa, quy mô gia đình thu nhỏ và xu hướng gia đình hạt nhân đang làm giảm khả năng chăm sóc người cao tuổi theo phương thức truyền thống. Nhiều gia đình phải đối mặt với áp lực lớn về thời gian, chi phí và nhân lực chăm sóc.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu tại hội thảo

Từ kinh nghiệm của một số quốc gia, Thứ trưởng đề xuất phát triển mạng lưới y tế cơ sở, mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại xã, phường và mở rộng mô hình bác sĩ gia đình. Cùng đó đẩy mạnh khám chữa bệnh từ xa, ứng dụng thiết bị theo dõi và cảnh báo sức khỏe tại nhà. "Ngành Y tế cũng nghiên cứu lộ trình bảo hiểm chăm sóc dài hạn, đồng thời khuyến khích gắn kết giữa các thế hệ nhằm giảm gánh nặng cho gia đình và chủ động thích ứng với xã hội già hóa", Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho hay.

Từ góc độ quản lý an ninh, Đại tá, TS. Trịnh Khắc Cường - Phó Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ, Bộ Công an cho rằng, chuyển đổi số đang làm thay đổi cách thức tổ chức và duy trì các mối quan hệ trong gia đình. Sự phổ biến của thiết bị thông minh và mạng xã hội khiến nhiều thành viên cùng hiện diện trong một không gian nhưng lại thiếu tương tác trực tiếp. Tình trạng “ngắt kết nối thực chất” nếu kéo dài có thể làm suy giảm sự gắn bó, gây rạn nứt các mối quan hệ cốt lõi và ảnh hưởng đến sự bền vững của gia đình.

Theo Đại tá Trịnh Khắc Cường, yêu cầu cấp thiết hiện nay là xây dựng "sức đề kháng số" cho gia đình Việt Nam. Đây là năng lực nhận biết và ứng phó với các nguy cơ trên không gian mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tài sản số, chọn lọc và kiểm chứng thông tin, chấp hành pháp luật trên môi trường số đồng thời giữ gìn các giá trị văn hóa tốt đẹp của gia đình. "Sức đề kháng số" không đơn thuần là kỹ năng sử dụng công nghệ mà còn là bản lĩnh văn hóa và khả năng tự bảo vệ.

Hội thảo tập trung làm rõ quan điểm của Đảng về xây dựng gia đình trong giai đoạn mới, đánh giá 5 năm thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW, nhận diện những vấn đề phát sinh từ chuyển đổi số và biến đổi cấu trúc gia đình. Các đại biểu cũng trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách, tăng cường phối hợp liên ngành và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện. Kết quả hội thảo sẽ là nguồn thông tin và luận cứ phục vụ việc tham mưu hoàn thiện chủ trương, cơ chế, chính sách về công tác gia đình trong thời gian tới.

Nguyên Thảo