Đặt gia đình vào trung tâm chiến lược phát triển đất nước

Ông Vũ Thanh Mai, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu chỉ đạo hội thảo. Ảnh: Phan Phương/TTXVN

Tại Hội thảo, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Vũ Thanh Mai đánh giá cao việc tổ chức Hội thảo khoa học "Tăng cường công tác tham mưu xây dựng gia đình trong tình hình mới". Đây là hoạt động khoa học có ý nghĩa thiết thực nhằm triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về công tác gia đình và sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW của Ban Bí thư.

Theo Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Hội thảo đã nhận được 24 bài tham luận và 2 ý kiến phát biểu trực tiếp tại hội trường của các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn, làm sáng tỏ nhiều vấn đề và gợi mở những định hướng phát triển. Các tham luận và ý kiến trao đổi thống nhất khẳng định, gia đình không chỉ là tế bào của xã hội hay môi trường đầu tiên hình thành nhân cách con người mà còn là thiết chế văn hóa đặc biệt, nơi bảo tồn, trao truyền và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc; đồng thời là chủ thể quan trọng của quá trình phát triển, góp phần tạo dựng nguồn lực con người, củng cố sức mạnh nội sinh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Trong kỷ nguyên số, khi Internet và mạng xã hội hiện diện trong từng mái nhà, thách thức không dừng ở khoảng cách thế hệ mà còn nằm ở sự đứt gãy trong kết nối tinh thần. Ảnh: Phan Phương/TTXVN

Hội thảo cũng góp phần làm rõ nhiều vấn đề mới đặt ra đối với công tác xây dựng gia đình trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Những phân tích về tác động của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, già hóa dân số, biến đổi cấu trúc gia đình, yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và quá trình hội nhập quốc tế cho thấy công tác gia đình đang đứng trước những cơ hội và thách thức chưa từng có, đòi hỏi tư duy tham mưu phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, cách tiếp cận toàn diện hơn, liên ngành hơn và mang tầm chiến lược hơn.

Một trong những kết quả quan trọng của Hội thảo là thống nhất một số nhận thức có ý nghĩa định hướng đối với công tác tham mưu trong thời gian tới. Đó là chuyển từ tư duy coi gia đình chủ yếu là đối tượng của chính sách sang coi gia đình là chủ thể của phát triển; từ tiếp cận công tác gia đình như một lĩnh vực riêng của văn hóa - xã hội sang tiếp cận gia đình trong tổng thể chiến lược phát triển con người, phát triển văn hóa và phát triển bền vững đất nước; từ việc giải quyết những vấn đề trước mắt sang kiến tạo năng lực phát triển lâu dài của gia đình Việt Nam.

Theo ông Vũ Thanh Mai, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng cuộc sống và năng lực cạnh tranh quốc gia, xây dựng gia đình không chỉ là thực hiện một chính sách xã hội mà cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước. Hoạt động tham mưu về gia đình cần tiếp tục được đổi mới theo hướng có tầm nhìn dài hạn, dựa trên cơ sở khoa học, bám sát thực tiễn và tăng cường tính liên ngành; mỗi chủ trương, chính sách không chỉ hướng tới giải quyết những vấn đề trước mắt mà cần tạo lập môi trường để mỗi gia đình có điều kiện phát triển toàn diện, phát huy trách nhiệm, năng lực thích ứng và đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của đất nước. Cùng với đó là tiếp tục nghiên cứu, dự báo những xu hướng biến đổi của gia đình Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số, già hóa dân số, hội nhập quốc tế và những thay đổi nhanh chóng của đời sống kinh tế - xã hội; tăng cường tổng kết thực tiễn, hoàn thiện hệ thống luận cứ khoa học phục vụ công tác tham mưu, hoạch định và tổ chức thực hiện chính sách về gia đình, đặc biệt trong thời điểm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học, Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) phát biểu. Ảnh: Phan Phương/TTXVN

Cũng tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh, gia đình không chỉ thực hiện các chức năng sinh học, kinh tế, giáo dục hay chăm sóc các thành viên mà còn là thiết chế xã hội có vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng hệ giá trị quốc gia và phát triển bền vững đất nước.

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội để phát triển nhanh và bền vững, đồng thời cũng đối mặt với nhiều thách thức chưa từng có. Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đô thị hóa, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, già hóa dân số, biến đổi khí hậu, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số đang tạo ra những biến đổi sâu sắc đối với cấu trúc, chức năng và các mối quan hệ trong gia đình Việt Nam. Những thay đổi đó đặt ra yêu cầu công tác tham mưu chính sách về gia đình phải thực sự đi trước một bước, dựa trên các bằng chứng khoa học, dữ liệu đáng tin cậy và khả năng dự báo những xu hướng phát triển mới của xã hội.

Để nâng cao chất lượng công tác tham mưu về gia đình trong giai đoạn tới, Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn đề xuất tiếp tục đổi mới tư duy nghiên cứu về gia đình theo hướng liên ngành; chú trọng tham mưu dựa trên bằng chứng thông qua xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia về gia đình đồng bộ, liên thông, cập nhật và có khả năng chia sẻ giữa các bộ, ngành, địa phương, đồng thời phát triển các hệ thống dự báo để nhận diện sớm các xu hướng và vấn đề mới. Bên cạnh đó, cần tăng cường mối liên kết giữa các cơ quan hoạch định chính sách với các trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ chuyên gia; coi gia đình không chỉ là đối tượng của chính sách mà còn là chủ thể của phát triển.

Hạnh Quỳnh (TTXVN)