Khuyến nông cơ sở phải gắn với ruộng đồng, phục vụ nhân dân

Hội nghị có sự tham dự của hơn 200 đại biểu đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, lãnh đạo các địa phương, Trung tâm Khuyến nông cấp tỉnh, cùng nhiều cán bộ, chuyên gia và đại biểu từ cơ sở.

Quang cảnh hội nghị

Hội nghị tập trung đánh giá thực trạng, khó khăn và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến nông cơ sở trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và triển khai các định hướng phát triển khuyến nông theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đội ngũ khuyến nông cơ sở đã trao đổi, thảo luận, tập trung vào những nội dung như tổ chức mạng lưới khuyến nông cơ sở trong điều kiện mô hình địa phương 2 cấp; củng cố hệ thống khuyến nông viên, cộng tác viên cấp xã theo mô hình mới; chuyển đổi số, đào tạo trực tuyến, khuyến nông theo chuỗi giá trị; kinh nghiệm từ các địa phương trong xây dựng mô hình khuyến nông hiệu quả.

Nhiều cán bộ khuyến nông đề nghị đôn đốc, thành lập các tổ khuyến nông cộng đồng, có những tiêu chí rõ ràng. Chị Hoàng Thị Thùy Trang, cán bộ khuyến nông xã Triệu Bình, tỉnh Quảng Trị tâm sự: “Bản thân tôi được đào tạo chuyên môn trong lĩnh vực khuyến nông, tuy nhiên khi về cơ sở trực thuộc Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã lại thực hiện các công việc trái chuyên môn, chưa thực sự được cống hiến theo lĩnh vực khuyến nông. Điều này khiến chúng tôi cũng trăn trở và thấy lãng phí nguồn lực”.

Cán bộ khuyến nông cơ sở nếu một số vấn đề bất cập tại cơ sở

Hiện nay, hệ thống khuyến nông được tổ chức lại theo hướng “gần dân, sát dân, trực tiếp phục vụ nhân dân” và phải “gắn với cơ sở, gắn với đồng ruộng”. Theo thông tư của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hệ thống khuyến nông được tổ chức thành hai cấp: khuyến nông cấp tỉnh và khuyến nông cấp xã. Với mô hình mới, khuyến nông xã được đặt trong Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công cấp xã và chịu sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo xã.

Sự thay đổi đột phá này nhằm đưa hoạt động khuyến nông trở thành nhiệm vụ thường xuyên, thiết yếu của chính quyền cơ sở. Điểm nhấn của mô hình mới là yêu cầu mọi hoạt động khuyến nông phải bám địa bàn, bám hộ, bám tổ nhóm sản xuất; hỗ trợ trực tiếp người dân trong phát triển sản xuất, chuyển đổi sinh kế, tiếp cận thị trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Việc sắp xếp hệ thống khuyến nông tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả với sự gắn kết chặt chẽ giữa cấp tỉnh và cấp xã thông qua các đơn vị sự nghiệp tại cơ sở chính là chìa khóa để thúc đẩy nông nghiệp bền vững, góp phần phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân.

Tham quan các mô hình sản xuất tại cơ sở

Đến nay, cả nước đã thành lập được gần 5.200 tổ khuyến nông cộng đồng với gần 47.500 thành viên. Tổ khuyến nông cộng đồng trực tiếp “cầm tay chỉ việc” trong tổ chức sản xuất theo chuỗi, hướng dẫn nông dân ghi chép, tuân thủ quy trình, tiếp cận tiêu chuẩn chất lượng, xây dựng thương hiệu, liên kết doanh nghiệp tiêu thụ. Từ “điểm cuối” tiếp xúc trực tiếp với nông dân, lực lượng này cũng trở thành “điểm khởi đầu” của những mô hình sản xuất mới, những vùng nguyên liệu chuẩn, những hợp tác xã hoạt động theo tư duy thị trường.

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phát biểu tại Hội nghị

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho biết, thông tư 60 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã định vị được lực lượng khuyến nông ở cấp xã. Khuyến nông phải gần dân, khuyến nông phải về đồng ruộng. Mỗi xã có ít nhất từ 2- 3 cán bộ khuyến nông. Vai trò của Trung tâm khuyến nông Quốc gia hình thành các tài liệu, các mô- đun để tập huấn cho lực lượng khuyến nông cơ sở. Cấp tỉnh, cấp xã cần có quy chế phối hợp, phân cấp phân quyền cũng như thường xuyên đánh giá, đồng hành với lực lượng khuyến nông cơ sở.

Theo ông Lê Quốc Thanh, Trung tâm khuyến nông Quốc gia sẽ đánh giá thực trạng hệ thống khuyến nông sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy; có các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến nông trong bối cảnh mới. “Chúng tôi mong muốn có 1 lực lượng khuyến nông chuyên nghiệp ở cấp xã, có thể hỗ trợ nhiều trong chuyên môn cho lãnh đạo UBND cấp xã. Đây là những người tổ chức các hoạt động khuyến nông trên địa bàn cấp xã, nắm bắt được các nhu cầu, mong muốn của người sản xuất và kết nối với các doanh nghiệp, nắm các tiêu chuẩn quy định về chất lượng sản phẩm và các yếu tố liên quan sản phẩm ấy”, ông Lê Quốc Thanh nói.

Ông Trần Thanh Nam, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại hội nghị

Phát biểu tại Hội nghị, ông Trần Thanh Nam, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, việc tổ chức lại hệ thống khuyến nông trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp cần bảo đảm hoạt động khuyến nông tiếp tục bám sát cơ sở, hỗ trợ trực tiếp người nông dân trong phát triển sản xuất.

Thứ trưởng Trần Thanh Nam cho rằng, khuyến nông cần phát huy vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân; đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và thúc đẩy liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị nhằm nâng cao hiệu quả, tính bền vững của ngành nông nghiệp.

“Củng cố, xác định rõ hơn vai trò khuyến nông từ cấp tỉnh cho đến cơ sở. Đặc biệt, lưu ý nhấn mạnh của đồng chí Tổng Bí thư về vai trò của khuyến nông là phải gắn với đồng ruộng, khuyến nông phải gắn với cơ sở. Về cơ chế chính sách đã được định hướng rồi, bây giờ chỉ còn những việc phải làm ở cơ sở. Trước hết phải hiểu được nông dân cần gì, muốn gì chứ không thể chung chung, phải biết nhu cầu thì mới đáp ứng được, do vậy cán bộ khuyến nông ở xã phải nắm được tình hình đó”, Thứ trưởng Trần Thanh Nam nhấn mạnh.

Thanh Hiếu/VOV-Miền Trung