Không gian văn hóa dưới mái nhà dài

Quang cảnh Khu Bảo tồn Văn hóa dân tộc Xtiêng sóc Bom Bo (xã Bom Bo, thành phố Đồng Nai), nơi bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Xtiêng. Ảnh: Tiến Dũng

Trong xã hội truyền thống của người Xtiêng, nhà dài không chỉ là nơi che chở con người dưới nắng mưa. Nhìn vào quy mô ngôi nhà hay số lượng các gian nối tiếp nhau, người ta có thể hình dung sự phát triển của một gia đình, một dòng họ và sức mạnh gắn kết của cả cộng đồng. Đây là nơi nhiều thế hệ cùng chung sống, lao động, sinh hoạt và gìn giữ những giá trị nhân văn bền bỉ qua năm tháng. Bước qua bậc cửa nhà dài, khán giả sẽ cảm nhận trọn vẹn một không gian sinh hoạt sống động: bếp lửa trung tâm ấm áp - nơi người già truyền dạy bài học cội nguồn, tiếng cồng chiêng ngân vang ngày lễ hội, cùng những chén rượu cần nồng nàn nâng lên trong niềm vui đoàn tụ.

Mô phỏng ngôi nhà dài của đồng bào Xtiêng vùng cao tại Khu Bảo tồn Văn hóa dân tộc Xtiêng sóc Bom Bo. Ảnh: Tiến Dũng

Điểm nhấn của Khám phá Đồng Nai tập 12 chính là cuộc trò chuyện, kết nối trực tiếp với khách mời: Ông Phạm Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bom Bo. Qua những chia sẻ thực tế ông Tuấn sẽ giải đáp cho khán giả những câu hỏi thú vị: Vì sao lại gọi tên là "nhà dài". Nét đặc sắc trong kiến trúc nhà dài người Xtiêng vùng cao và vùng thấp khác nhau như thế nào. Các thế hệ đã cùng chia sẻ không gian sinh hoạt ra sao. Đặc biệt, giữa nhịp sống hiện đại khi nhà dài không còn phổ biến, chương trình sẽ hé mở câu chuyện bảo tồn di sản để những giá trị truyền thống tiếp tục bền bỉ chảy qua thời gian.

Ông Phạm Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bom Bo, giới thiệu giá trị kiến trúc và không gian văn hóa dưới mái nhà dài truyền thống của đồng bào Xtiêng. Ảnh: Tiến Dũng

Bếp lửa trung tâm là trái tim của ngôi nhà dài, nơi diễn ra các sinh hoạt gia đình, tiếp đón khách và truyền nối các giá trị văn hóa của đồng bào Xtiêng. Ảnh: Tiến Dũng

Rời khỏi chốn đô thị náo nhiệt, lắng nghe tiếng cồng chiêng vang vọng và cảm nhận sự mộc mạc dưới mái nhà dài sẽ mang đến cho khán giả những xúc cảm đọng lại thật dài lâu. Mời quý vị đón xem Khám phá Đồng Nai tập 12 với chủ đề: Không gian văn hóa dưới mái nhà dài vào lúc 10h15 thứ Hai (ngày 10-8-2026) trên kênh ĐN1 của Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai.

Phương Dung - Thanh Thùy