Không có tài chính mạnh, làm sao để du học?

Du học thường được xem là lựa chọn tốn kém, chỉ dành cho những gia đình có điều kiện. Ảnh minh họa: Phương Lâm.

Gia đình không dư dả, chi phí du học Mỹ tưởng chừng là điều quá xa xỉ, Lê Đông Nguyên đã chứng minh tài chính có thể là trở ngại, nhưng không bao giờ là điểm dừng.

Hai năm trước, Nguyên trúng tuyển vào ngành Kinh tế và ngành Toán học của trường, nhận mức học bổng toàn phần lên tới hơn 248.000 USD/4 năm học (tương đương khoảng 6,2 tỷ đồng), bao gồm toàn bộ học phí và sinh hoạt phí. Nam sinh viên năm hai tại Đại học Berea College (Mỹ), nói với Tri Thức - Znews: "Tài chính là trở ngại lớn nhất khi bắt đầu lên kế hoạch du học".

Ghi tên vào đại học Mỹ với tài chính hạn hẹp

Đông Nguyên cho biết nếu dự định du học Mỹ, để an toàn, các gia đình thường phải chuẩn bị khoản đóng góp cho trường ít nhất 20.000 USD/năm. Trong khi đó, gia đình cậu chỉ có thể "gồng" tối đa 5.000 USD/năm.

Nam sinh nhìn nhận với mức chi phí này, cơ hội đỗ cũng vì thế mà thu hẹp. Bởi lẽ, các trường đại học Mỹ thường trao học bổng dựa trên học lực hoặc hỗ trợ dựa trên khả năng tài chính của gia đình. Tuy nhiên, nhiều trường khác sẽ ưu tiên những ứng viên có khả năng đóng góp tài chính cao hơn nếu hồ sơ tương đương.

Nguyên chọn hướng đi đầu tiên - giành học bổng toàn phần. Chiến thuật là chuẩn bị hồ sơ từ sớm, duy trì GPA cao trong 3 năm phổ thông. Cùng với đó, để tiết kiệm chi phí, nam sinh chọn tự học và ôn thi các chứng chỉ chuẩn hóa. Dù vậy, mỗi lần thi là một lần áp lực bởi chi phí thi không rẻ.

“Có lần, để thi lại SAT nhằm nâng mức điểm, tôi phải gom tiền mừng tuổi, tiền tiết kiệm để đăng ký", Nguyên chia sẻ. Nam sinh cũng tích cực tham gia các cuộc thi và hoạt động ngoại khóa, thực tập để làm mạnh hồ sơ.

Chi phí tư vấn du học thường vượt quá khả năng chi trả, do đó, Nguyên thường đến các hội thảo du học để nghe tư vấn miễn phí. Dù vậy, việc tự làm hồ sơ khiến Nguyên không ít lần lúng túng. Sau này, biết đến dự án hỗ trợ học sinh miễn phí trong quá trình nộp hồ sơ du học, nam sinh mạnh dạn đăng ký và là một trong 3 ứng viên trúng tuyển chương trình này.

Chàng trai nộp hồ sơ vào khoảng 30 trường đại học tại Mỹ. Quá trình này cũng phát sinh nhiều chi phí như dịch thuật giấy tờ, lệ phí nộp đơn… Dù vậy, nhờ chính sách hỗ trợ dành cho ứng viên có hoàn cảnh khó khăn, nam sinh được miễn phần lớn lệ phí.

“Chỉ một vài trường không có chính sách này nên mình phải tự đóng, tổng khoảng 6-7 triệu đồng”, Nguyên cho biết.

Tổng cộng, từ lúc bắt đầu làm hồ sơ cho đến khi sang Mỹ, chi phí du học của Nguyên hết khoảng 80 triệu đồng. Sau khi vào học tại Berea College, nam sinh giảm áp lực do nhận được gói hỗ trợ tài chính toàn phần từ trường, đồng thời được phép làm thêm 15 giờ/tuần.

Lê Đông Nguyên, sinh viên năm hai tại Berea College (Mỹ). Ảnh: NVCC.

Đã qua thời "nhà giàu mới có thể du học"

Trao đổi với Tri Thức - Znews, chị Nguyễn Minh Hòa, người tư vấn ứng tuyển du học, cho biết cơ hội du học dành cho những ứng viên có điều kiện kinh tế khó khăn hiện nay đã rộng mở hơn trước rất nhiều.

Điều này đến từ sự phát triển của các quỹ học bổng dành cho sinh viên quốc tế, bao gồm học bổng chính phủ, học bổng của các trường đại học và các tổ chức quốc tế. Nhờ đó, người học có thể tiếp cận nhiều chương trình tài trợ ở nhiều bậc học, từ trung học phổ thông đến sau đại học.

Ngoài các chương trình dài hạn, nhiều bạn trẻ còn tận dụng được các cơ hội trao đổi ngắn hạn hoặc các chương trình học thuật quốc tế có tài trợ. Bên cạnh đó, sự phát triển của các cộng đồng và kênh thông tin chia sẻ về học bổng cũng góp phần lan tỏa cơ hội tới những ứng viên có hoàn cảnh kinh tế hạn chế.

Tuy vậy, những ứng viên này thường phải nỗ lực nhiều hơn để chinh phục các học bổng hoặc nguồn hỗ trợ tài chính.

Về con đường để những ứng viên có hoàn cảnh khó khăn có thể du học, chị Hòa cho hay học bổng toàn phần vẫn là lựa chọn lý tưởng và nhiều người mơ ước nhất. Đây là loại học bổng hỗ trợ toàn bộ học phí và sinh hoạt phí trong suốt quá trình học tập, nhưng cũng có mức độ cạnh tranh rất cao và đòi hỏi ứng viên phải có hồ sơ xuất sắc, phù hợp với tiêu chí của chương trình.

Con đường dễ tiếp cận hơn là học bổng bán phần, khi người học được hỗ trợ một phần chi phí và có thể kết hợp làm thêm trong thời gian học để trang trải sinh hoạt.

"Sinh viên quốc tế thường được phép làm thêm theo số giờ quy định của từng quốc gia, đồng thời có thể tìm kiếm cơ hội thực tập hoặc các học bổng bổ sung dựa trên thành tích học tập trong quá trình học", chị Hòa nói.

Ngoài ra, chị gợi ý một số quốc gia có chính sách học phí thấp hoặc miễn học phí trong hệ thống giáo dục công lập, như Đức hoặc Pháp, cũng là lựa chọn phù hợp với những người có điều kiện tài chính hạn chế.

Để có cơ hội nhận học bổng du học, ứng viên cần chuẩn bị tốt ở nhiều khía cạnh. Ảnh: Pexels.

5 yếu tố ứng viên cần chuẩn bị

Để có cơ hội nhận học bổng du học, theo chị Nguyễn Minh Hòa, ứng viên cần chuẩn bị tốt ở nhiều khía cạnh. Thứ nhất là thành tích học tập, thể hiện qua điểm GPA cao và các thành tích nghiên cứu khoa học hoặc học thuật.

Thứ hai là các chứng chỉ quốc tế như IELTS, SAT, GMAT, GRE hoặc các chứng chỉ chuyên ngành liên quan. Chi phí học và thi các chứng chỉ này khá cao, vì vậy những ứng viên có hoàn cảnh khó khăn có thể tham gia các nhóm tự ôn luyện hoặc tìm kiếm các quỹ hỗ trợ lệ phí thi.

Thứ ba, hoạt động ngoại khóa cũng là yếu tố quan trọng, đặc biệt là các hoạt động liên quan trực tiếp đến ngành học dự định theo đuổi, vai trò lãnh đạo, khả năng trở thành đại sứ cho cộng đồng hoặc các hoạt động có yếu tố giao lưu quốc tế như chương trình trao đổi sinh viên, hội thảo thanh niên hay trại hè quốc tế có tài trợ.

Thứ tư, kinh nghiệm làm việc cũng giúp ứng viên có thêm câu chuyện thực tiễn để xây dựng bài luận và đồng thời tích lũy tài chính cho hành trình du học. Do đó, nếu điều kiện kinh tế chưa cho phép, ứng viên có thể lùi kế hoạch đến bậc sau đại học.

Khoảng thời gian đi làm sau khi tốt nghiệp không chỉ giúp người học tích lũy tài chính mà còn mang lại kinh nghiệm nghề nghiệp, từ đó làm rõ hơn định hướng học tập và phát triển sự nghiệp.

Thứ năm, theo chị Hòa, trong hàng nghìn hồ sơ ứng tuyển, một câu chuyện cá nhân rõ ràng và mang dấu ấn riêng là yếu tố giúp ứng viên nổi bật. Người học cần thể hiện được hành trình phát triển của bản thân, định hướng rõ ràng và những tác động xã hội mà họ mong muốn tạo ra sau khi hoàn thành chương trình học.

"Ngoài ra, việc lựa chọn chương trình học bổng phù hợp với tiêu chí của bản thân cũng là một chiến lược quan trọng giúp tăng khả năng thành công", chị Hòa nhận định.

Chị Hòa cũng cho rằng không phải trường hợp nào cũng nên theo đuổi du học bằng mọi giá.

Thực tế, một số học sinh chưa thực sự hiểu rõ mục tiêu du học của mình, chỉ đi theo xu hướng hoặc muốn tìm kiếm sự thay đổi trong cuộc sống. Trong khi đó, du học không phải lúc nào cũng là “màu hồng”, và những áp lực học tập, tài chính hay thích nghi ở nước ngoài có thể khiến người học rơi vào tình trạng hoang mang nếu thiếu động lực rõ ràng.

Ngoài ra, những trường hợp chưa có kế hoạch tài chính phù hợp hoặc phụ thuộc quá nhiều vào các khoản vay cũng cần cân nhắc kỹ, bởi việc học và làm thêm ở nước ngoài sẽ trở nên áp lực hơn. Bên cạnh đó, áp lực trả nợ sau khi tốt nghiệp có thể trở thành gánh nặng lớn.

Khả năng ngoại ngữ cũng là yếu tố quan trọng, bởi nếu chưa đủ năng lực để học tập và giao tiếp, người học có thể phát sinh thêm chi phí hoặc gặp khó khăn trong quá trình học.

Ngọc Bích